# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0307
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0307?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 156r, page id 00068532:0307
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 157v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=307
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000307.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
# Lines: 75 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Ham ex phaenomenis corporum durorum collisorum
puras naturae Lees Universalis Naturae Leges colli-
gere non licet: opus hoc est non experimenti, sed de-
monstrationis. Quanquam enim Experimentorum summa
sit hic non utilitas tantum, sed et necessitas
vel ideo ut ex illis colligamus quid addant tum me-
dium, tum vis corporis elastica, Motui, puro; non
potest tamen ex illis condi Phoronomia universalis,
non magis quam experimentis Mensorum, et Vietorum,
et si placet sartorum, Geometria. Est tamen fa-
teor aliud tum Geometriae tum Moronomiae Empiri–
caegenus quod Demonstrationibus aequivalet, qua lis
est Geometria Empirica Jungiius et  Phoronomia
Empirica qualem paulo aute proposuimus, superimpositis
sibi parimentis, additoque puncto lucente vestigia motus complirati
describente. Sed hoc Empiricae genus demonstratio-
nem repraesentat, nec magis Empiricu est quam
linea in charta ducta quarum imperfectio i
obest demonstrationi, cum praesertem sectiones char–
tularum in frusta vera, quam ductibus linearum
e
+ in solive
in imaginaria, et motibus exhibitis quam picto inplano
cogitationes tum repraesentent exactius tum ordina-
tiis figantur. Phoronomia autem particularis, ut
statica, ut Elastica, ut Balistica, ut Hydrostatica, et Pneumatica et Pyrobolica
et Optica et Musica, non potest tantum condi experi–
mentis sed et debet.
Sed ut Leges Natune ne autem Naturae uni-
versalis de Concursu corporum non nisi conse-
quentiae sunt Regulae fundamentalis: Conatus
omnes esse in Conatum i ved omnem sequi effe
u Quod omnem conatum effectus sequatur
Applicemus casibus nonnullis potioribus: (1) si corpus
etu
A imninua in aatu ab impingat in corpus B
quiescens in c, id est ab a versus b. in linea
figurae cujuslibet ab. tempore dato quoli bet
decursa veniat  ex loco a. in locum b.
et ex loco b. venturum sit in locum C. et in loco
c. sit corpus. B, quod, qui escat manifestum cor-
mapereintra
locum C. ponatur enim
motus ab. desinere in C. cum postremum motus
sit conatus, et conatus sit initium motus, eo
ipso quid ponetur desinere motus, ponetur in
cipere ontt
tionis genere) incipiet ergo ender corpus A.
intrare in locum  Ergo eodem momento quo
est in loco absolutus est motus ab. Incipiet ergo
pellere corpus B ex loco C. Pellet ergo no-
mento dato per spatium minus quolibet dato versus
d Cumoi eod con A tendat in e
ita t atque ita si nilus alius conatus accedat
b
perveniet in  rca linea bd. aequali et simili
lineae ab tempore tanto quanto absolvit lineam
ab. Quoniam autem intrare non potest in locum
nisi corpus B. exeat: ergo cum conetur ac proinde
incipiat intrare, corpus B incipiet exire seu pelli
caceleritate et pluga qua alteru cpit A. incipit
intrare. Omne autem initium sequitur continuation
nisi sit ratio in contrarium, seu omnem conatum sequi
tur effectus, ac proinde ml si is effecto solus conatus,
effects qus solus est, motus. Est autem hoc loco sob, ee lypos heti, corpore B. alioquin quiescente
licet haec 
per
 (quanglum drcrursus ut infra patebit a
medio pendeat)
+ corporiba
simpingit in quiescens secum abripit
eadem ccleritate in eandem plagam
Nam si corpus
in linea ab. continuata existentem
celeritate priore,