# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0314
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0314?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 159v, page id 00068532:0314
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 158r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=314
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000314.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
# Lines: 90 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

hoc autem corpus adi a radiis siderum rarie
illustrari.
in nosu Compertum autem satis hebecuu
nullos radios, esse fortiores quam solis, preximos
Lunae caetera corpora M di sidera minus debilinsque
agere quod aut distantiora sint, aut alienam
tantum Lucem reflectant.
Radii sunt omnium consensu rectilineae quaedam cor
poris pressiones a dato corpone in omne corpus sen
sibile per medium aliquod aptum (quod perspicuum
vocant,) propagalae in certam quandam distan-
tiam propagatae, quibus accurate excipiendis oculos
nostros natura compararit; sedquos tamen etiam
recta
aliquid rationis est. Nam Lugea solarie quan-
tam vim habeat sentimus ex calore, hinc sequitur
caetenas isutem a syle rastera reflexae ergo
erit minor quidem aliquae tamen: et sidera remo-
tiora aliquid in nos posse adeo necessarium est, ut sidera
etiam ob distantiam insensibilia agant in nos. Quantacunque
cunque enim ejus sit dissantia aut parvitas dati sideris si
nunc nihil agit etiam centuplicalum et millecuplicatum
n et ita porro sant quousque lubet auctum, nihil aget.
quia totum est omnes partes, et millic nihil est nihil. Quare et sol in nos nihil aget, si omnes ejus partes
Hinc sequitur etiam nullum corpus tam xpacum esse,
quin aliquibus radiis sit pervium, euumt enim pressio
um radios lucis setm rectibineas quasdam
pressiones esse; necesse est autem omnem pressionem
seu conatum in omnia obstantia propagari, quorisque
corpora sunt, in infinitum,
Aadii sucis sunt rectiline ra daam actiones  quantum sentiri potest
sive pressiones corporis in corpu conatus sive
pressiones corporis in corpus actione  corpo quaedam
actiones corporis
Radii sunt actiones corporis alicujus, distantis.
in oculum, quibus magnitudo ejus corporis figuraque
sentitur. Actiones voco, quia omnis mutatio
cum ei tribuntur qui mutationis causa est, actio
est. Mutare autem copper radios, si nihil aliud
saltem in nobis, sentimus ipsi, vel ided quia sentimus
cum antea non sentiremus. Si quis Et vera haec
definitio est sive emissione corpusculorum, sive mate.
riae subtilis pressione, sive speciebus nescio quibus pro
pagatis visionem fieri dicas, Constat autem ex
Opticis experimentis hanc Actionem rectilineam e, et momentaneam esse
quantum quidem sentiri potest: et ab aliis corporibus
quae Lucida vocamus oriri, ab aliis tantum reflecti, et quolibet puncto sensibili corporis, in quodbet prn
et tanto fortiorem esse, quanto plures actiones con-
currunt in unum locum; et pressiones i actiones
ctum densu assis habice ncari perpicui urcum sect.
ipsas se sine confusione penetrare impedimento penetrare. Inde quandum quidem sentin potest a
Omnis autem actio corporis in corpus aut conatus seu
est, (id est initium finisve motus aut motus. Nam
quicquid agit in corpus con aliquid in eo mu-
tat, quic muleri aute in corpore inhil potest nisi
quod in jam corporio natura est spatumm aliquod
implere, muta ergo corporis erit mutatio
spatium implentis; spatii igitur, nam corpus ipsum
etiam mutatum manet, mutatio autem spatsi
est motus. Quicquid erque mutat corpus, movet conua
corps autem quo
Sed nihil hic ratiocinatione opus est, attendamue potius
antum quid faciant radii cum sunt fortiores,
(quod fit cum ob propinaritatem aut reflexionem
refractionemve plur concurrunt in spatium an austum)
edat
eller Incictunt
certo quodam Corpore
H omnesque ejus partes seu su assige nabiles
+quosque speculis quoque et dioptris velut ocu–
lorumrimitamentis salvo ordine in ant
gustius spatium here colligere aut
in amplius dilatare possumus,
+si qua sunt
insensibilis
1000000000ma etc. in nos nihil agunt.
 constat sentu
taliquid
pertinger
conalu potius seu pressione quam mo
tu radiantis pendet, conatus enimpo
prium est, ut rectelinea in omnes planas
propagetur, et iconfusue in extinctusque pr
pagetur duret in infinitum, quousque
+ caeteris enm omnibus adeontis hoc solum
in eo superest tempus locusque supersun, ut
copatibus
iifra clario patebit: etsi
tum aiis compositus sensibilis m
nquam esse desinat