# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068534:0335 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068534:0335?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Mechanik: Dynamika LH 37, 5 # Folio 170r, page id 00068534:0335 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068534&page=335 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068534/jpgs/default/00000335.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 196 lines, status machine # Lines: 196 recognised, mean confidence 0.88 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Cartesius in suo libro quem mundum inscripsit, sibi persuadet, elementa sua pura esse in maxima universi parte, Mihi videtur non quies esse causa unionis corpon mixta autem tantum in locis, ubi sebi vicina sunt sed motus. Motus inquam corporum ambientium, quia duo ita materiam subtilem seu fluidum perfectum collocat corpora dingi sine turbatione ejus disjungi non possunt, et in fixis globulos a secundi elementi credit implere coelos; tertium elementum, quod nec divisibilitatem quo majorturbatio est, eo major est resistentia. Ut fit cum ic fluide loco expellitur nec alia simile in eum locum habere in planetis et cometis. A primo elemento succedere statim potest alia ejusdem fluili parte non primi, nec mobilitatem secunti elementi habet statuit esse lucim originem, a secundo ejus transmissionem, a tertio opacitatem son resistentiam et opacitatem. Sed mihi parum divinae magnitudini consentaneum videtur, ut varietati creaturarum in solis locum habeat confiniis illis, quae respectu ingentium illarum massarum nullius momenti sunt et pene punctorumum instar. Quin contra arbitior nullam esse particulam universi, in qua non existat quidam creaturarum i velut Mundus. Deinde quod Lumem considerat, quasi primum quodda velut elementum quoddam extremae ultimae resolutionis extremaeque subtilitatis, in eo assentit non possum. Credo Nam cum phosphoros considero, lurma maxime Bononiensem qui lucem ex aere attrahit, in s suspicor lumen esse liquoremtaliquem non utiq utique ultimae subtilitatis lalioqui non ita facile a corpore hujusmodi haugiretur; nam extrm ipsum ultimae subtilitatis fluidum corpore aliquo crasso et haud dubie poroso capere velle, foret aquam Laurire cribro. Itaque nec instantaneam esse artihor luminis motum transmissionem, et si liquidum non nogem, liquidum quo transmittitur ab astris ad nos usque diffusum esse. Nec simplici impulsu, sed certa quadam modificatione motus, qualem e in souo agnoscimus, credo propagari atque italiquorem illam ut lita dicam per totum aerem raccendi instar fumi aut fulguris, aut subtilissimi halitus naptthae ri necentbu ide eteet vl ae i necenionis sioe motus explodentis modum esse colorem succedente; inde enim magnam mutationem sequi necesse est, ut videmus cum aquam antliis haurimus aut duo martiora polita a se invicem avellimas. quando autem aer facile circulare potest, ila ut anteriore pulso alius a tergo succedat resistentia exigua est, quia mutatio etiam exigua est, quae non in alio constitit, quam quod corpus motum tantendem tantu aequalem suae aeris motem loco expudit, conm aerem commovit, quantum salis erat ad circulationem, id est portionem ejus non multo disis mole majorem corpore moto, dum enim corpus A transf transit in ueu id est sufficit moveri aerem eu rerem loci occupandi, B, cum filo e d. seu seed corpus Aradente; nam corpore A minimum progrediente versus B, aer laterat versus aer et eh, +g ouens in locum relictum sucendit, quam alius veniens consinne sequi contr et hes filumentis velut adductis continuis supplementis sequitur Nam duo sendunt versus uterea et dl et ocum r ele et nnf eodemque modo cormpus A Fmamnoni nempe in locum medi deserto loco fghe, statim filum aeris emf, ruit in m4q et ateni tefitum de ruit in lch, atque ita circulatio ad implendum locum Desertum necessaria, fit quam mini aeris ambientis mutatione. Unde si opu moveatur in media aqua, ut piscis nece e et a fundo et superficie sie salis ndet, tranquillitas aquae notabi videmus tranquillitatem eisu quae non turbari notabilitur. Et quo magis corpus liquidum potui corp et homogeneum est, eo minus resipite, prubssinensum intiohe mobietuum Motu Deretioes cum motus corporis est insensibilis, ut non nisi progressu facto notari possit, in potest tamen et ipse motus et directio ejus in liquido agnosci ex ipsa ejus figura Ita in Barometro ascensus Hydrargyri vel descensus est in sensibilis ipeaetamen serf et tamen ex inspectione ipsa judicari statim potest utrum et quorsum des tendat, id est ascensumne an descensum moliatur. Nam si motus tendat sursum superficies erit convexa, sin descendat, concava erit. quoniam media minus extremis resistunt, quia extrema a mo ipsa interna tubi superficies contactu suo descensum moratur. Exte Mediis igitur praecedentibus in acess ascensu intumessit superficies, in descensu exeavatur Elementa scientiae Novae De Moru Partes duae una Geometrica, altera Physica. sars Geometitca est de illis qua ex positis per se consequuntur nullo principio forinsecus assumto sars Thysica est de iis ad quae explica Pars Geometrica est de compositionibus motuum Pars Physica est de conflictibus potentiarum. Pars Geometrica est de motuum prper se consideratorum proprietatibus Pars fcynda est de Potentiis, sive de iis quae pendent ex Lege naturo Motu D Motuum vestigia, sunt lineae, spa superficie Motuum veotis M Quicquid movetur vel ab uno mota movelur pysica vel ab uno principio habet motum, vel a duobus a solida vel pluribus; item quod mioe tum srisionum une ad altem disfert se invicem independentibus, harum divisidnum una ad altem differe eo ladente praescripta de Motu corponis simplicis. Recto circulari, Trochoidali, Quot utionali circumductam Ut corpus certum lineam describat, opus est ut vel via ipse isura sertur At quam des in qua ipsi decurrendum est ut cum quid in crena, aut in s cujus figura eodem cum illa qua quaeritur, an aut si milis Ut cu aliqua figura mota Aliud est figurem motu de fieri non nari aliud relinqui. Difficile est curvas detignare quae transeum de corpore in coupus Corpas aliquam figuram sercurnt, ve quod ab intelligate cirius itur, vel quod a etu ubitoque ninsi peat ot est super fricie in superficeem seu quae sum fosidi erminatur vel quo Tubum. Miscetur, ut si quis o suo circum suo erga circumjacentium positu determinatum per crenam ducat, intliea vero curum cgerat, ut barulus semp sto est via, ut cum aqua p parallelus aliaque id genus soquamur de solis eclerum to per situm sunt simplices autecompo lu congenia sitroe. simpli cesut cors neceste est antem emplices cum corpus ne ses cum non a pluibus motoribus dirigitur d sper cornore fen, Congruendo non potest, uod leo qu opper situm; a ates habet ofitur slepile nec frictm intpus in non plure i psum necesse est corpus imnles sive conguentu teli scalelylind ent tangens reliquis cunque polib fatum tangit omutus circutare per dasp itqu hua factum, Int gotibe lsit supr ongi nis mot trecta pligora n to v iciter cona Pauti simt liscus descrbum ferri sed videndi ertmet cum utem no issenso id puper rd otuum ex perfecte glexili modo supposu vo u tui