# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068534:0433
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068534:0433?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mechanik: Dynamika LH 37, 5
# Folio 219r, page id 00068534:0433
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 220v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068534&page=433
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068534/jpgs/default/00000433.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 126 lines, status machine
# Lines: 126 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

tu quidum a liquido, ut cum gulta ejuoris
ab inaequalitate
contactu superficier
inequaltem Et habet loqu locum
liquido tangatur asolidum a
solido, ut trara in solo incedit,
solidum a liquido,, ut cum nans
qua fertur
qua scimus
din in itjaere versatam muscor
et aliis adhaerentibus obsitama
centius  ire; velum aqua
per canalems contra cum aqua
per canalem fluit; deniqus
liquidum a liquido
cum
ut gutta liquoris in alio
movetur
qore ce
et contra cumnavis in aqua
fertur. Et constait diu in itine
vetsatam muscoque obsitam lentius
ire. Et nuper et nupera viris
ingenigissimis examinata
st ex subtilioris mathesos
fundamentis, et calculo in
t intesimali
venta inven
certaque hypothesi inventa figura, quam minimu
caeteris partbus resistens
G. G.L Observatio Mechanica de
Resistentia Frictionis autore L
ditur
i mmotus patitur quod in motus est parite a corporis contacta
Frictionem dixeris, resistentiam aolidi corporis  quam superficie corponis quae per quam incedit
motus a solidi corporis contactu. Eam ex eo eriri consentaneam Ea enim inaequati quae inaquaite
 unius inaqua
est, quod uua superficies inaequalitas transtunti alteri transeunti, siveliqui ve olidum japta so a solido, sive
sive liquido sive solido, obstaculum facit. Etiam liquido inquam, nam denique solidum a liquodo, sine liquidum a
him constat, naves diu in itinere versatas, musco et aliis adhaerentibus
 obsitas lentius navigare. Et ideo nuper examinata est a Viris doctissimis
ex subtilioris Matheseos fundamentis figura navis quam minimum
caeteris paribus resistentis, et ex principis Calculi infinitesimalis inventa est
inventa. Sed huhe de colidi ade solidum attecta agonus
ilie duol Duo ant Meds Duc autem hic consideranda
sunt in transeunte, non tantum ossensa ex asperitate,
Diduplex autem otsensa consiteracta est considerari debet
sed etiam ex directione, nam si
extransitu contingentis orta; altera quidem simpliciter ex nata ex
superficiei inaequalitate, altera praeterea ex transeuntis directione,
dum scilicet pertransit nux non simplict non facile pertransit,
parull dum scilicet non parallele im incedit ad superficiem
tactam incedit, sed in eam videnter ailitur, eamque simul loco
dimovet, tali modo utequaedamactio (et ut oratur quaedam caactura
quaedam eractio, (es Zwinget sich)
ia fit in dentibus rotarum in se invicem agentibum
den
praesertim longioribus, nami apta sit figura
dentium, is qui alterius rotae dentem (idem est de bacillis)
dum
Propellere debet, ab eo quodammodo repellitur: ita ut
hac ratione duae Totae ipsaemet inter se confligant
quodammodo, mutuo se a se invicem repulsurae
sen atque à se   nisi axes prohiberent,
qui eo po magnam vim patiuntur,  incommodum
e
oc in commodrum
antelmultes annos consideravit illusts vir dans
Remerus, et cum parisiis in Observatorio Regio ageret,
ingenos ingeniose nec nisi poofunda Geometriae
ingeniose, nec sine profundioris Geometriae auxilio
reperit figuram dentibus convenientem, quam
Epicycleidalem esse ostendit. Et quanquam incommodum
minui soleat exiguitate ac multit brevitate ac multitudine
dentium; interdum tamen non o exiguum observatur
ut cum ope dentium rota  attollitur pollex (Germanis
ein daumlinus) cylingentes cet pentet ing
ingenti et ponderosos conto affixus; et x qui mox iterum a dente dimissus.
lapsu suo comminutioni aut triturae aut expressioni
aliu corporum, vel expressioni succorum inserviti
ibi enim operae pretium est dentibus pariter pollicique
Sed venio nude ad frictionem simplicem, seu perse sumtam, tus, ut une respeotu alterius
convemientem figuram dur
quaeta quae ex sola superficiei in aequalitate oritur
directione transennsis a supercicisse alteru
parallela. Inaequalitaum autem itta superatur verre
t
abradendo, vel deprimendo. Et inaequalitas vel redit
post depressionem, depressa se in modum elastri
restituente, vel pro parte saltem non redit; dum quod deprimitur,
 Idem est si rota cum
rogula aliqua dentata
congrediatur
autem fit
ut corpus quod in aliud penetrare
nititur, difficilius praetereat,
proindé ac si vi magni ponderis
dneissum  ipsu apprimeretur
Et ita aliquando fit, ut si facilius
sit axem loco rotae loco dimovere
quam pondus tollendum; ceda
axis, et nihil agatur in pondus
perpendiculariter
podpas unum super alio volvitur, poste
 sepe ut
camre
bolu
plura, tanquam de remedio fictionis
eor
ed hoc loco magis de Frictione solidi
contra solidum agemus ubi fit ob superficie
aequalitatem (utcunque politae videa
limae aut sertae rationem habeataturranda
ventibus quasi alterius in
purrovecorpus transiens atter
tollerodum est (ex toto vel
parte) vel maequalitas
superanda. unus corporis ad alte ieid en
porro ut motus procedat non obstant
hac, ut sic dicamue inservatura
est ut vel corpora a
cunince
moveantur inter
um, et a sp
etadut  enimumm enmae
u