# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068536:0019
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068536:0019?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Nachträge LH 37, 7
# Folio 10r, page id 00068536:0019
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 9v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068536&page=19
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068536/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
# Lines: 89 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

cum aqua alicubi collecta (axa liquore mollit, gravitate et motu perrumpis
si dura fuerint efficit commissuras et fibras, si non nimis duravenas
sunt autem venae et sibiae aliae profundae alia dilatatae, pront sx cursus
aquae et saxorum in aliculoco major minorai fragilitas gese objicit
et sunt vel dircts vel obliquae. Itam angustae aat lataei cum angustas
latae intersecant ipsas leviter inflectunt, aut rapiunt longius. Flectuntur
etiam venae vel fibrae, cum durissimo saxo aquae occurnnt, quod perrumper
210
latioe
quad
Terrae congregantur confluxu, et percolatione pulrae, et aequales redduntur
non possunt, alusima
9600
postea calore superveniente uri possunt, unde nonae species, quod de Sanducraca
et ocripiamento jam Theophlastus. Igitur initio terra pura sive simplex
in analibus hoc modo gignitur: Aqua plunia quam summum terrae ambuit,
erimo per ejusdem terrae interiora permeat. deinde undique colligitur in fibras
t venas. Unde multum terreabrepit pront venarum parietes terra lant
saxo constant. Sed n a saxis mollioribus abradit ex calcarics, (ex quibus
fiteri videmus argillas, margas, paretonium aliasque teras pingues;)
eret
item prenaria ex quibus fiunt terrae macrae quod in charadris et mudis
rupibus conspicere licet. Ramenta saxorum colliguntur in sedimen,
ex quo et olato latura, quod concrescit in aliquod terrae genus. In renis
non raro saxi marmoris ve glarea invenitur, mollis et quasi dissoluta
De Terrarum calore st rato Lampsacenus (+ scripsit is libium
etiam de machinis fodinarum +) verae sentire videtur, quod natura
alba sit, sed ob tincturam multicolor. Ita videmus cineres albos, nisi
quod ob fumum ingredine inficiuntur. (+ si salia chymicorum novisset,
ea rectius allegasset +) Ex alba terra fit nigra cum aquis made facta
exiccatur, id quod quisque perspicere potest in tectonis et albariis, quae primo
plaviis rrigata, deinde siceata, nigiore inficitur. Originem viridis et flavae
ostendunt tegulae lateritiae, lapides ligna, quae fluviis perfusa rursusque exiccata
non paro primum efflorescunt viriditate, deinde mogis arescentia fiunt flava
sumore tandem consumto nigra. Quin etiam ex viridi term fit rubra et furpurea
cum satis hamolis est qui calore concoquitur, ubi vero humor defecerit,
migra vel caerulea fit. Indicio nobis est solum stillicidiis subjectum, et omnino omnis
locus epacus, per quem mediociis aqua fluit: in iis enim viridem colorem rubitem
transire videmus; nam viridi concocto sic coloratur solum, ut sanguinis animantis
puper mactatae speciem referat. postremo id ipsum rubram fit ingrum, aut quodammodo caemleum
Nigra etiam fit cujusque coloris terca cum humoram adaritur, ut ex liguo fit carbo..
Exterra alba et ignita sit flava, eique cognata fulva, lutea, pallida. majore calore
ex flavo rubrum, ita ex cmipigmento sandataam fieri verisimile est. ita et ochra
Fievi rubricam Theophrastus et experientiaocet Alla fit latea ante quam rubrae, ut
cum ex cerussa sandyX ex albo fit p lnteus ante quam puniceus. Sil in igne
candens si aceto extinguitur fit purpureum. Quam dintina percolatione decolorantur.
Terrae sapor astringens si aquis madifactam terram prius quam calor eam
multum coxerit, frigus sua viconstringit. Ita rabrica, terra item aluminosa, et atrametito
sutorio phena, in quibus duobus tamen conjuncta est acrimonia. Htinc astringens terra
iterum madefacta moderatoque calore cosca fit dulcis, et dulcedo ex aere abit in pinguedinem-
ubi major calor ex dulci fit salsum. Amara magis est a calore siceo extenuata, et etaborata
qualis introsa est. Acris terra plerumque ab acri succo ut chalcitidis; At Saptores acidus
austerus acerbus, proprii hamorum non terrarum nisi in quibus in humores
Terrae sunt pigo consistentia, pingues cum humodae temperato calore coquuntur
tunc enim humor qui ex aiere est transit in pinguedinem; macrae si vel propter frigus
eindae manserint, vel piagoes calor multus exaesserit. Quin et pingoes ex
ramentis saxorum calcariorum, manit ex ramentis arenariorum. Lentae cum
terras humori multo immictas, alor sequit ad pinguemaliquam spissitudinem;
fagiles cum in ipsis cum coquuntur humor non multus, aut si humor est, sed o
defrctu caloris erudae manent. Spisse fiunt cum homor terrae probe miscetur, atque
inde vel rectione caloris vel constrictione frigoris cogiturdensatur. Rare fint
cum humor non probe permixtus calore consumitur. quae calorsiceus conspissavit hanor
relaxat, quae coegit frigus modicus calor resolvit. Terra quo sincerior eo gravior
Vehemens exiccatio causa duritiei; aspera terra aut laevis prout partes
epg aequaliter, aut ob materiam diversitatem inaequaliter concreverint
a Terrae quas humidas color coquit primum, inde frigus constringe arctius calore
eiquescunt, cremantur in quibus pinguis humor; bituminosae oleo accepto liquescunt
o alia eragum
i  sutie at actit co le aqvis vraimumse
qu san tira  iboe ser duotut ne istu it
+ et dilotatae sunt
humires vel altae
mont aqua redundat
vel saxa fragicra
sunt
 sclicet aqua
ingentem cavegnam
ecis, deinde
ostio obstructo
tmplevit materia
in qua spatio
temporis gignitur
res aliqua fossilis
venae interdum
fossitibus inanes
aere et aqua plenae
in terdum contra
idem conchulis aliisqu
provolutis contingit