# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068536:0021
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068536:0021?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Nachträge LH 37, 7
# Folio 11r, page id 00068536:0021
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 12v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068536&page=21
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068536/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
# Lines: 71 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

de origine subterraneorum scheda secunda posterior
uccus Lapidescens diffirt ab aqua saxi ramentis foeta, vel eo quod
inccus plus habeat setiminis, vel quod calor talem aquam coquendo fecit spissiorem, vel quod
aliquid in eo insit quod vehementer astringit. Ex rali succo corallium maii planta, et antipathes,
ex eodem in cepusio, non procul a fonte, fit lapis. quo etiam succo incolae cum muros extruunt
calcis hoeo conglutinare solent caementa. postremo materia lapidis est, quicquid
habet meatus qui succum lapidescentem capere possunt, ut stirpes ossa aliaque multa
ut ergo recolligamis: materialapidis esse potest, lutum succus qui verementi figore congelascit
ramenta saxorum, succusque lapidescens qui etiam cum effluxit in ae aerem abit in lapidem.
denique quicquid ista in meatibus recipit. Causee efficientes proximae sunt calor et frigus
deinde quodammodo succus lapidesiens. Nam lapides quos aqua humectando dissolvit, calor
compegisse videtur  ontra qui caloae innis liquescunt, frigore concrevisse. Calor materiam
reddit duram extrahendo humorem, frigus aere excluso constringendo. Sucens lapidesiens
niunitur in locis lapidosis, et cum aqua manat. Hinc aliquae aquae injecta in lapidis
prope curtus impetum sparsae fusaeque super verram, quia moveri et
quitari desinunt ab aindiente aere densatae apidiscunt. Item aquor ex fonte qui est in cepusis
vertunt. Nimiru ena
Daciae hanstae et in urceos transfusae pars unius spatio noctis abit in lapidem ( hnc
quoque fontis istandi
anto futurum etiam si in loco calido servetur urceus unde dutiloan haecfrigori
tribueuda +) Et hoc suceo corallium, item Antipathes maris planta Corallis similis
ifftrentiae Lapidum primuma magnitudine et numero. cum locus quiconcipit materiam
est solidus, lapis fit unus, pro copia materiae magnus; idm facit idque vel a calore vel a frigore ut in
at ingra
gemmis, quae plerumque parvae et singulares. plures lapides si locus non solidus item si materia
Colores lapidum pro materia ex
quibus orti, deinde a caloris gradu. Nam frigus calores parum immutare videtur. Lapides jam orsi
attrmen aquis diutius madefacti rursusque exiccati extrinsecus aliis caloribus tingantur, quemadmodum
diversa, calore partem unius generis ab alia secernente.
en locis apricis virides fiunt et nigri, in apricis rubri. Sed hi colores nnon nativi sed superficietenus
haerent Hammonis cornna quae plerumque armatura ferri politi candorem referenta o
obducuntur, suceo aluminis infecta aurei coloris fiunt, si eo succo non inficiuntur, armaturae
Lapides transtucidi ex
succis pellucidis orti, crystallus melioris notae ante omnes clura est. De iride plinius; Adamas
colorem servant. Idem aliis quibusdam lapidibus accidit
 crystallo et iride obscurior. Ex succis viridibus smaragdi, berylli, prasii; ex caemlais
Saphiri et q’aspidis quoddam genns; ex rubiis carbunculis, ex purpureis amethysti et lisacgnthi;
ex succis aurei coloris chrysolithi ex misti coloris succis, opali. Gemmaequae nascuntur ex
succis vel non sinceris, vel non perspienis, vel nigris, tantum edo intent. propter laevorem.
quem aut ab ortu habent, aut ab trte. Hinc et marmora radiant, ex quibus ophites aliaque ex
materia diversicolore. Vitia Gemmarum si succus non concolor. Sunt autem vitia coloris:
umbra, nubecula, corporis capillamentum, sal, plunibago. Umbra fit proptar succi partem
obscurioris colorisla quam reliquas. Nubecula propter partem olbidioris coloris
At vero copillamentum quo vitiatur saxtiue inprimis saphirus, sal quo opatus,
plumbago quo smarngdus, prorsus alieni coloris sunt ab eo qui geruma est proprius.
seabrities, quod ob succi divessitatem partes geminae inaequaliter concreverint. Lapides
nec tratucentes nec hitentes, itq saxa fiunt ex materia crassaet succo
Sapor quqe lapidum a materia (+ plerumque insipidi +) ut qui a bitumine
pinquitudinem et aerimoniam sapiunt. Plerius modori, nisi urantur; attamen Geodes
in Misenus habet odorem violae (xidem in Sclesia, vide schivenctifeldium
terreno.
prope verer Hirschberus +) propter terram quam amplectitur, a qua et nomen habet.
sed confracti post aliquot dics color abit, ut violae marcescentis. Nonnulli silices non
per  olent vivlam, sed a museo quod accrevit, quo abraso non olent. Lapides vaero
in ignem injecti plerumue graviterelent. Sed myrrham illi, quibus materia est
bitumen praestantius, ut succinum. Saxa etiam quaedam et marmora ferro percussa
vel confricata usti cornus aut putidi alicujus ovi virus olent, iccirco, quod ignis
subterranei fumo sint infecta quin etiam dactus li quidam eadem de causa olent cornu
Inter qualitates lapicum quae tactu percipiantur
prima sunt spissitudo, cum pauci et occulsi meatus, et raritas cum mulli et patentas
boris quod limatur.
fiunt Meatus quando humor cumterra non satis bene permistus, sed ipsum dixerse terrene
partes, tanquam vasa quaedam coercent et contiuent, calorque meatum ex iis exhamrit in
coquendo, tunc fiunt lapides pleni meatuum quales tophi, item cum exuritur terra fiunt
pumices. Lapides qui ex succis intra terram fiunt, maxime densi et compacti, inprimis
qui figore ongreti. Medio modo se habent saxa quae ad regulam caeduntur et
marmora quaedam. Lapides rari, etiam lees ;hiac pumices nisi contusi in aqua natant
S materiatenax, et calortantus, ut hamorem exhaurire possit, fit lapis densus et duru. Sin
lentoris parum aut nihil et calormultus e aquam dissipet terram vero comburat, fit.
sit lagis mollis adeo ut facile in pulverem redigatur, seraque contagione res tingat. Ejus autem
coier um pard albus. H Fuipus quia fucum vehencater onit es. astriagit copidemficit cunus, tende