# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0045 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0045?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38 # Folio 23r, page id 00068537:0045 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068537&page=45 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068537/jpgs/default/00000045.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine # Lines: 72 recognised, mean confidence 0.96 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Machina Longitudinum sine coelo es magnete, in eo tota consi- stit, ut tum langitudo cursus tum flexus navis designentur. Congituda cursus, dum aer aut potius aqua navi progredienti con- tranititur rotamque circumagit, cujus crcumactiones in aliis eotis deca dicis numerantur Sed ut flexus dasignetur Et haec rota cir cumagenda ita locatur in e canali per quem aqua currit, ut ejus extrema radantur. A nota quae flexus designat tibere abfangere debet aquam navi subjacentem ita tamen ut objecto tecto, fluctus excludanti, seu ut votatu non sit moture nisi ob flexum. Eadem tota in medio aquae praeteremitis loeata esse debet, ne ab altra parte magis impellatur, ac proinde moveatur aliter quam tempore flex et ut res sit ecurior sint plures sibi parallelae alia sub alia mode in eodem baculo fimae vel non firae, quae si si militer moventur liberae ad indicium bonum. Siu secus medin eegendum; item adhibenda rac ut altra aliqua sine alia aliqua moveri, non possit: non possint autem si mil moveri nisi ob flexum Item ut Alex solus apericat aliquid iu Teris Hare ponrg rotam, vel has eotas oplandum estet collocatas in sentro navis ac navem esse tatem, ut semper idem ex sit motus centrumt Sed quia hoc non facile fieri et nisi peculiari navistiu ctura adhibita, quae tamen alias naves ex acte persequi non posset, nisi alliguta, sed alligaone perderet centrum) ideo exiogitandum aliud remedium scilicet, sumtarum plurium eotarum in eadem linea longitudini navis parallela, (vel in diversis, ) cognitae distantiae. Ex quarum, varietate collatis perspiciat, quod b tum fuerit centrum motus. Et per consequens quantum flexus eccentricus rotae flexus disperat flexum navis. Sed verendum valde est ne imsatus ille qui naven tam morifice jactat, rrota flexus pertulbet exg. ctissime semper regat observetus flecu navis. Sed ut oue facere possit, opus est este sempertem immobilem quam afficiat ut flexum ab ea no- tare possit. Brevitu si quis domo haec semper eace notet, u adhibits observaoibus Foli, delina. ationis magneticae is poterit ofinue praecise deter minare locum mavis. Non igitur nisi dili gentia opus est rectoris seu gubernaculum tenentis. ed ex actis ingentibusque Quadrantibu ad eam rem ope.ex ad jam rem opus aliquo exacto horologro dummodo observetr eodem tempore quo ile vel ille flexi fit tantum spatii decursum esse. Etsi igno- retur exade quanbol tempore, diummodo istet eodem Semper Tubormator aut videbit ali quid immobile, aut saltem sciet declinadem immobi- a ex loci nagneticam ad exasse determinandum graduo flex.. Cmo in ipso gubernacuto sentire pt, cum ab yso- :me de pendeat, quantum navem flectere velit. ed si verum esset Experimentum Meridiani uii versalis Grandamiciani, postemus oi illa cura supersedere Nunc Nero quonigu id nondum iihi satis exploratum est etsi parte sio quoque credibile videatu, ideo alia ratio in daganda Amni Manifestum est acum magneticam, quia dato t momen- to flexus navis quoddam mundi punctum (sive potum sive flagam nonnihil a poto declinantem,) independenter a navi respicit, ideo flexum navis designare posse. Nec refeit in centro, an extra leentrum conuersionis navis sita sit acu. Sunt enim omnes acu eodem tempore sini parallelae, Ergo et eundem angulum faciunt ad eander lineam, longitudinem sclicet navis, seu Dlineam cursus navis. Angulus iste angetur minuiturve pro navis fleyu Et nave se flectente acque retinens directio nem suam intuenti in nave flecti videbitu in contrarium 15 slexus sive navis sive acus, sid est discessus accessi lineaecursus navis et ac) seu variatio anguli lineae directionis magnetilae X lineae directionis navigatoriae fit ob duas causas, vel quia acu retinente eandem directionem variatur cursus navis; ver contra quia nave retinente eundem cursum, variatur directio acu. Priore modo