# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0046 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0046?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38 # Folio 23v, page id 00068537:0046 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068537&page=46 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068537/jpgs/default/00000046.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine # Lines: 96 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. maliter discedit ab n acu, posteriore acus discedit a navi. Sed discimen sensibile in ipsa nari ho Residua omnis diffuultas est in applicando contepasso ad Navim. Id forte su, ulari quadam arte feri possit ut scilicet machina quidiam non moveatur, nosi motu conspirante.. N. Res recte intelligenda est: datur quaedam mu- tatio acus insensibilis, quae non est abacu, etam si navis sit in eadem maneat linea recta. Ut est, quod omnis variatio orta a navi fit subito et sensibilise omnis vero variatio orta ab acu fit tractu tempor, et in sensibiliter v.g una die vix unium gradum variat acus no Id proprio, at navis dato momento aliquot gradus insensibi sonsibi notabiliter declinat. Hinc fit etu ut non insceantur invicem variationes dato momento seu ut nunc nullus sit flex. compositus ex flexu navis et acu. quia flexus acu per se est insansibilis exigud tempore. Quare veusi principium habemus, discernendi variationes flexus navis et acqus et per consequens inveniendae declinationis magneticae pariter X flexus navis sine ulla coeli observaive; etiam eum navis movetur in alia linea, quam Meridiano b Experimentum Grandamici eon irritum sit. ( tan aut parallelo. Interim illud quoque verum est, omnes mutationes lineae cursus navis tractibui quibusdam continuis apparere datis autem Omnibus istis angulis datur carsus navis, flexi quo collato cum Hydrographo incorrecto fit cor rectio et inveniri possunt declinades. ne illi quidem qui (ut Nantonmerio, Burraus aliique declinaveram ope nobis louptudines promisere ad sine observatione cveli praestare possint, quia aliter non possunt nosse decimaones magnetis, usi artificio quod punc progono Ex hoc pas multa esse quae longe quae rimus (este vinra pte si tantum exacte ratiocinari, et patienter operam vellemus. Duobus jam modis possumus haec notare, partim homine adhibito, qui (alse aliis sibi per vices succedentios Turibus item eodem tempore in diversis acubus attendentibus ut securius faciliusue res peragati) partum machina quadum quae sua sponte, haec notet ut in cchermometro d Baroscopio quidam ficere Umo pt modus ultus et pluos ali inter se consungi. Id enim certe operaepretium est chachina autem ita institui potest. Compassis esto adb. centro c. acus magnetica cd. linea immobilis secundum apparentiam in navi) seu longitudini navis vel cursui navis espondens, a prora ad pusjum ducta a b. ponatur cursumprimo directe; cum locumtendere in qua acus respicit seu ab et cd coincidere, pone navem flectere cursum sis flexus designabitur angulo bcd. Quia quam tum navis flectitur a linea acus cd tartum videbit, acusdem flaaecie a linea navis cb. Ut ergo motus ille aecus desi gnetur, utile erit sapitem ick. que sustinet compassum acbd. susente centro compassi c. produci ultra C in X ibique sust ine c Atylisi Xfl acri cd parallelum cum ex circumeuntem, qui in papyro mengh. oter ccum describat rc fn centro e. iiciui db centro c. similem. Quod ut erit tanto exactius quanto stylus Xf erit longior quantum salva vertititate fieri prs Erit autem pa pu papistus immobilis in navi seu linem mn. lineae ab lo ugitudinis seu cursus navis, parallela Aylus intintus esse debet cacope aliquo aiquido uut levissimio attacto designet subtilitate quanta pili est. Nunc ad declnaoend peri acus venio, quae et ex gua est, d pene insensibilis nisi per emporis tractum. e sentietui non uno arcu facto, sed linea quadam suirali cum dum papypus intermi sid in longitudinem mobilis seu abeat du et stylus lineam perpetuo, sed eam a deelinan– tem in latus et quosi hombicam non ergo, nisi longo chartae tractu considerato s qui scilicet unius diei spatio procurrit sentretur flexus. Exce ergo discri men sensibilissimum: omnis flexus qui in uno arcu consi desiquatur est navi; qui linea recta inter produ cendum inclinata est ab acu. Et ne stylus impin- gens a charta retardetur ecce i artificium norum. nimirum liquor aliquis e stylo continue distillans, chartaeque illabens, motum flexsumque designet Et procurari ptes tum ut destillan it semper aequabilis csntinua. Hoc inventum ut determinandis oibus per s sufficit; ita si plures simulacus adhibeantur, i caetra auxilia temporani aux principium enum universole, et continuum et sab externis casibus dependens locum navis designandpraebet; ita si caetra auxilia temporaria; observat elevationis potus tum per Hclinaionem magneficam, tum ater coelum; observao declmaonis magneticae ex coelo sumtae, observad temporis longitudinisquse dier flexqus navis ali semper instto in gubernaculo sumtus, denique attentio cerstorum. in ominum conjungantur, Liminerenticem infalt id destinatorum ho eilem habetimus.+ Nam inventum Atyli per se, neque pHorologiorum perturba tionibus, neque navis jactationibus, corrumpitur. Neque enim m sed longitudine cursus post quem libet flexum determinato t: et jactationes illac p turbulentae se provunt in verum modum redeunt. Ipso cursus ductu ordinato, pute vacillationes eminente