# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0102
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0102?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38
# Folio 51v, page id 00068537:0102
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068537&page=102
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068537/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
# Lines: 67 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

6d
Cavendum est, ne quid turbet
dilatatio et contractio vasis a
calore et frigore. Vas enim Recipiens
calefactum se dilatat et aquam attrahit
ei d dum interim aer caloro
dilatatus aquam repellit. Et quia videtur
e tubus diutius retinere calorem, quam
aer, fieri posset, ut post extinctionem candelli
imminuto calore aeris, praevaleat attractio
tubi, et aqua assurgat Sed in vase
oris capacioris minus efficit dilatatio Tubi
caeteris paribus et si eadem est altitudo
liquoris caeteris paribus pro diversis licet
Draficies locum non habet, et ex aliis qu
aliisque propirtionibus aliaeque proportiones
succedunt, aut et ex altitudine aquae
variota pro orificiis, capacitatibus, et flamma
magnitudine aestimari potest quantum ips
8. Cavendum autem
est ne aer sit calefactu
ante inclusionem
ita enim mirum
non foret, si postea
refrigeratu, aquam
attraherit. Itaque
Caudela accensa
sit tribuendum. Remedium etiam dabit recipientis
refrigeratio exterior.
lo sed optimum eris anevidere
an duret elevatio aquae etiam refrigerato
tubo et quamdiu. Nam si nondurat ultra
cubi calorem suspectum est experimentum.
sia durat notabili tempore, jam dignum
scitu erit an et quando Elastrum amissum
ab  aere sponte recuperetur. Atq hoc
in locum ubi
starc debet
ultimum de duratione elevasionis ante
omnia examinandum puto, linc enim
posita, subito
a recipiente
maxime apparebit, quid de experimento
sit sperandum, et an et an caetera
b
tegenda est
ne tempus
habeat aerem
nondum clausum
circa se rate
faciendi. Quod
servata gernor
nost tubi
refugola
tionem
verat elevatio
fatendum est
novi aliquid
examinari mereantur. quae et an Elastrum
aeris revera a flamme imminuatur
et ani caetera examinari moreantur quae
numero 3, 4 S, et 6. notavimus. Nam quae
numero 1 et 2. quae sivimus, semper seitur
digna erunt.
hac cantione
in hoc ex periment
latem