# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0205 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0205?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38 # Folio 103r, page id 00068537:0205 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068537&page=205 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068537/jpgs/default/00000205.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine # Lines: 91 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Maj 1678 1 X XX voos de Navi submarina, item efficerent corpus in datam profunditatem submergatur mediaque in aqua maneat suspensum in loco dato Heris excepaamatum exte efficere id con pas dutuca ab aquae ingressu tutus Desur locus clansus in quo homines commode degere possint, aere recenti illis vel tubox extra aquam exeunte, vel alia arte suppeditato. Hic ut in aqua descendat effici potest, si per se majoris sit ponderis quam ut in aqua rntare possit accedentibus scilicet hominibus et mercibus. Ut ascendat offici potest si follis ope parallelogrammi mobilis, dilatetur follis annexus in aqua potitus. Erit autem tollis linner sed asseres tantum corio praeparato connexi. Ita magna satis ilatatio, panibus. aut cataiare follas habita (quod machinis fiet, vel si ungat periculum polvere postio folle satis dilatato ruisus descendere ascendere navim necesse erit ponole in medio tctur aqua ita tenebitur, si cudurante ascensu vel descensu follis complicationem ita moderemur ut praecise neri aequivalenti quae aequipenderet tota massa. alia via idem consequi licet, nam hac quiem pauto ante dicta ratione corpus quidem in loco aquae dato manebit, sed si qua vi sursum deorsumve pellatur, obed obsequetur impulsui, cum omnis locus in aqua sit Illi indiffereas. Quae tamen illud habet incommodi, ut si vel pautum deprimatur corpus extrinseca vi plane demergatur. Nimirum Im Tubo sit aqua pleno altitudinis quanta satis est collocetur corpus corpus in quod aqua suo pondere cavitate aliqua praeditum in quam aequa per orificium vel tubulum pondere suo ingreditur in quantum permittit aer renitens manifestum est autem quantum plus aers ingrediturin cavitatem tanto corpus fieri gravius a itaque duobus modis corpus datum in oco dato tenebimus infra aquam, vel si satis tquantum satis est pondus aquae immineat vel si folliculi additum dilatemus vecersoro quia in ut in exiguo tubo orem praestemus opus si sins profunde deprimam. erit cavitalem non communi sed varefacto aere esse plenam. In majore vero aqua ut in flavio vel mari aer communus erit in ila avitale cujus sectio A ita aqua in eam genetrabit usue in B. Et poterimus rem eleus antissime moderari ope follis in C positi aquam nullo modo attingentis hoc emu pero lubitu magis minusque clauso vel aperta ascendemus vel descendemus, in illo autem folle vacum esse necesse est ne aut parum aeris eumque esse aeri aplnetrabilem. Noterit autem vel ipsa cavitas esse se addita tantum ravi in qua sunt homines vel poterit ipsas esse navis, cujus sectio sit scilicet aliqua secgndum ratitudinem sit A. ut dixi ala enim nullo modo homines ab aqua incommodabuntur praesertim cum tanta sit magnibudo navis ut exigna pressio pamnus sentratur. Sed jam video magnitudimnem navis nihil ad hem pertinere. sed sexaginta pedum altitudi aerem in dimidium spatium itaque ubi mogna est profunditas c homines in navi ejusmodi ampana apertas vel campanae esse non possunt. Itaque tunc poterimus pro arbitrio vel cavitate navi addita, vel priore mest in qua sit follis, vel priori via folle in aqua Cogi te posito navique inserto, et ex navi plicabili, uti porro campane jam a pufundo maris oblegata, necesse ert vel urinatorem torum esse in loco Clauso cum ipso probili; vel corpus esse liberum ore tantum manito, quanquam et corpus totum indutum esse possit veste unica inquam et pedes brachiaque snt inserta, inpirmis ne per inferiora Hramina pura in hominem penetrare conetur es autem circa collare autem quod rigidum erit firmiter adjuncta erit chpacitas patis magna cum resprrandi libertat hraebens libertalem resprrandi, quonam autem aer vetus consumitur, potent vel renovari saere compresso nobiscum in copia allato in magna quanttate vel essentra qualis erat drebeliana; vel aere novo ex aqua parato, quod per motumfieri potest vocu constot follrum actorum lapsu aquae spirantium denique Gausto novo aere ex aqu syperiore aere libero. Idque fiet vel continue ope respiraculi Confinue ad fieri difficile erit multas ob causas nam si tubus est flexilis hinc illuc cum aqua quod ves etam experimento movebitur et complicabitur, si rigidus mobilis vel etiam. Si non rigidus tame mobilis non tunc non directe capiti imminebit nec hominem progrediontem sequetur, sed curvam quaq vel describet qualis est a perralto ploposita Corpore ob frictionem rectitente. Quod dedientem vel etiam ictu superius accesso plane evertet forte tamen homo poterit si tubus respiracule sit immebilis figidus capitia recta mocuire si lente procedat, Q si currui imposita illa madrina et ne antrorsumque ilem everti facile possit, sit a Cateribus munitus. ei rei remedium Quod si non cotinuo acuritur aer suffecerit respiraculum illud ubi opus sit Difficultas semper est in motu aeris attrahendi reposum suilo difficiliori, per tantam longitudinem, sed et huc parabum est remedium, si explicari atque erigi. ope follis sive machinae aer inspiretur et exporetur id est emittatur vel affrahatur novus, quod ut fieri posset opus esset duplici respiraculo hoc modo ser ita follis tum ab una parte aerem expellit, ab altera attrahet aeli hanriendo destimatam. stula ipsa qualis futura sit facile explreatum alia mo jum sub 3o pedum altitue u aer in campana duplo compressi