# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0218
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0218?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38
# Folio 109v, page id 00068537:0218
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 108r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068537&page=218
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068537/jpgs/default/00000218.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
# Lines: 87 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

proportionaliter crescere. Est et alud nolabile, quod potentia, objecto impedimento
si rota sit major, plus movetur potentia adteandem efficiendam elevatia
nem. sit obstaculum GI. rotae miniri CiBobjectum necesse est totiam
rotam cum planstro elevari super i quod fit centro c describente arcum
CV, et quato VC VC ciciter ex hibet quantum equis ad id praestandum
processerit at si idem impedimentum objicinem LS objiciatur rotae majori
est . ad ipsum superandum centrum C describet arcum, CT ergo anapt
ui multo mujor quam er, ideo et equorum procursus tanto major, itaque aucto
incom motu potenliae respectu motus oneris faciliorem  elevationem (tlicet tardioem
esse necesse est.Ex enis manifestum est in veniculis quae quatuor rotis instruuntur
mollines quarum Hnae priores minores sunt, posteriores vero majores facilius superari impedimenta
sa rotis posteriatibus quam a prioribus, quam   sacijoremessse motum, quo
si posteriores essent prioiibus aequales. Ut Uet plunimum quemadmodum in antiqui sribus
sedis vialorus cerpere rese n posteriorem potius quam auteriorem currus partem opuss
rejicatur ladeoque posteror axis mlagis premitur, quanquam non necarim alio plorse
torectum contilio ex cogitatam nanc rotarum, inaequalitatem, ut gimirua ongus. coustitutum quasi in
plano, trahentem  versus inclinato suciius quoque allum empresso interioris sractionis
liborbetur impetuseu veretur si in splantee quidem fractio fieret ubi vero superandus esset ilon
ut minus ad versus trahentem repuggaret onus se ipsum in proclive ungendo nam si reta
aequales essent facilitu in posteraora relaberetur vehiculam
quod in plantie
(+ sed hinc incommodum
vvis quasi in trahitur currus tontia planum subjectum na
recta  rotarum centra ponsugens AB tandem planisici occunit
Hinc mannalia illa Curricula seu rustica vetres ficiliu possent
consteni, si quae binis brachiis instructa unicamhabent in anteriore parte lxtam
e sublevalis brachies conversa rota promoventur facilius constini possent si prope vectorem
denae essen rotae majores illa anteriore, rota ina ut tarum diaueter triplex esse dit
metritillius. Hunc enim uninstiomom ita enim homo levatur lalore sustinendi
Commodius movetur currus cum anteriores potae aposterioriem a liquantatum distant
si quidem sit in planitues set via minime flexuosa agendus vit curru quia quo propiores
axes eo magis bnus inclinatur, vtrotas adversus subjectam terram preniit Hinc Hambar
hensia splanstra quibus Merces Noiibergam devehunt lonsiora sunt qui a nec
multi cilivi nec flexque in eo rmmere prastant etiam equi singulisquam bine
e bini, quia hi nonnihil in diversa currum trahunt
si pond Cap. g. de cy lindris et septatis. Interdis pondus tantum us necesse esse
vel axes frangi, vel rotas soli mollitie ab sorberi.  Tunc adhibentur cylindu
quibiviu imponitur. videatur vitrur. lb. 10 capa b.
palangas vocabant
esteres terestes cytindias navibus subjectas cum trahantur ad pelagos, vel
in titus subducuntum. Teste Nonio Marcello. Et Caesar lib. 3. Vell. Civ. qualuo
remes subjectus sentulis (scytalis vel sentalis) transductae. Adde descytalis
Aristi Mechan. quaest. 1) sac forma autem scytatae niminis terunt subjectum
agnum, pondus in medio. Sedrebera scptutae uda ib artificibus omissa cogum dedere
pytiud simplicibus. Parabiliores, sunt firmioresque substernibus plana vel tigilta capitibus
cylindioni Notae circuarem mutant alioqui sim nimis prite coere eantur
intindii subfects tab auxilio non habben
gon.tenum in commodum in cylindris, quod tandam deseruntur abonere superposito suis
termiit., et opus habent axtngia ob pressionem at
hgotu circulari, si offendicata occurrant cylindris
praestant majores ut in rotis Adde
rounditate magis accedit quam
tx majore circulo eadem altitudo seu prominentia emineas
sod major circulus intinder semper ad exquisita
quae ex minore tunc pin majone minus a circularitate abitur quam in minore
sehipulus eistorelis Mech quaest. 24 de rotis concentrilis quando altor ad
minor. Nimirum s
ubi notat p.v2r
um periphersae cumpuncto lineae tangentis perperam comparari, quasi in tacto
stromoto, communi centri
contquanentur, nam se iniqamitcrintiagunt circulus et recta, in
commensabiliter s contrit
hiaverse spectetur, at si non tactus et mitus componantur jam quadam extensio concipitur
alterius rotati motum
qua conginant) circuli minoria qui ad majoris motum movetur, singula puncta, non apte
comparantur curi pugulis subjectae lineae punctis quasi
vor est tertium a
Inea rectae subjectas punctu
lanset enim fortasse qquutu pir ration C magultudinis, ut gipotus gonts comentricis obsen
vam inceriat motus in conversione tausast tertium
re est, quo enim majus est potysgorum eo minora sunt intervolla. Quae intacta relinquantur.
atervallahummodi intacta non, admittantur non est tamen abis
ribuere tangendo plusquam unum subjectae recta sinett punctum
et quavis in circul contas
tansere potesti vera responsoo,
puncto unicirculivia
rando majon est recta quiam
id circulo duplex obent motus unu 20
conjungenda provolutioni
vod inan omnnis esta in sunct
culus per eam decytrens.
en, retro sall
par
tnam esse quod
eactenus sentietur
+ de quibus atias plira
retro Traatio