# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0228
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0228?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38
# Folio 114v, page id 00068537:0228
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 115r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068537&page=228
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068537/jpgs/default/00000228.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
# Lines: 66 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

capi 16. recte notatu Aiistoretem finstra matum navis quoad ejus
impulsum a veroto habtere. pro verte licetita tradat Aristo quaest C
Habet tantam inoen vectis quat periculo fractionis subi aeit item quatenus
poram deprimit in majoribus gavibus ut Anglicis, Gallieis Batavis
in oceano maximu quidem malus si summar sectes superiorem navis
patem magis ad propum videtur accedele comparate samen ad
carinam major calinae pars puppino minor proram respicit
nescilicet matus centio gravitatis naves reppondeat et vectis officiu
Eciat. itue cavetur potius ne ille sit vectis. Sinnvgrum pluribus malis instructum
retium reliqui attendendi. Matus tamen qui a medio ad proram accedit magis
pavinitrahit, qui a centro gravitatis recedit, navim magis impellit.
qcanquam ille qui ad puppim proxime secta et velum habet tian
culare maxime juves ut gubernatoris proposito qui clavum degit, obse
gundetis ad navis cursum in alleram partem drigendum At quaeres
cur in cum navis. tiphitur funis malo non prorae alligatur. At quaro
vicissim  cur iidem nantae si remuteo navem trahere aggrediantur
tanem navi non tam alte alligant, Ratio differentiae cu navis trahi
tur quod si funt nisi funis alte lijaretur saepe ipsi pendenti ripa
obstaret hinc qui remmteo trahunt breviore fune utuntur velum ideo
molvaltia locatur in mato quia alta majorum navium puppis (nise
ventus sit lateralis) ventum sub trahit, velo, et praeterea ventus in travis
puppim et latera ellisque reflectitur et proximus venti partes turbas
u alid dirigit aut earum impetum minuit. Adde quod ventus sublimior
rtior ut apparrebit equitanti si equo desiliat. Idem exissa veli figura
aignitur, sive enim velum triangulare fuerit et obliqua antennam erigatur ut
quasi anremleporis imitetur altiorivento pars veli strictior objicitur; sive
p
plaribus quattrangularibus velis instruatur ravigium ita ut alia superiore sint
sclicet dolones alia inferiora, vedelvet Acatia; semper E supra corbem
 statuuntur non solum minora sunt inferiore velo, sed etiam eorum suprema
pars conse strictior est basi ut nimirum minus recipiat venti validioris. Unde
tngmente tempestate primum superiora vela deprimantur. Etguntur antem
celeritatis causa, ut si etsuse sit fugiendum
cap. (7. an ex vectis ratioribus pendeat usue Anchorae. Navis cum
perse sit gravis et ejus onu circiter navimaequel, non nisa majori fluctui aut venso
adit ceda, quem casum utilis anchora. Anciora prodest tum pondere tum morsus
dentis in fundum moris. pondere memini ne legere amissis anchoris navem se ratur cum
pro ancora 1300 cincigeri Hispani (unus 8 realium) in sacco faissent alligati.
pro oneris navis librit 40000 (hoc est 20 amphoris seu doliis) qu. dolium enim censetur
cibram 2000 et libra 16 unciaum) ancora maxima habet libros Uo, secuncta
est primae Z tertia est? qualta Rudentius ini anchora annetitur ponitur
esse duplum sesquiquartum gravitatis suae anchorae. Primariae usqus in validiare tempestare
Harundae ut navis instatione gescat 3tiam admbent nantae, ut duabus anchois
2
ad diversis plagus constitutis s resistat acidito et alternis motibus quasi circa
certiu moveditur (+ hunc hoc nunc illo rudente manis intens 1). quarta
demun lintre trarisfertuo procul a navi exta rongitudinem fumsannexi 200
A
circiter cubitorum, quam madrina ad id destinata colergentes necedunt ad andibum et
rationem commutant aut portum eut rant seu ab eo eximit ubi cessat veritus aut
vertu sir rat. Consitudo indentis plurimu facit mea tanto difficilique intenditur et
pachoram trahit (+ imo audhora tidublicet parum intensus.) Consundo rudentis an
Hiorae primariae cubituss habet 1 20, se mado cubitos 100, ontiae 80. ingentes bellicae
vanes in oceano sere temp anchorum primaviam demittunt et tues aut 4rudente
aa
capitibus inbicem formite colligatis in unam longitudine productosadjiciunt talis
andens non facile dircmpeture, nisi forte ad seopulo, aut navis latera Callisus. Hoc
modo etiam licet longius a citore auchora sacere, et ancora  fundum mordet
etsi profundius sit mare quod ad auchorae formam attinet navigia quore
in majoribu tum inbus nhu est, ut noctu in medio alveo subsistrat imcloram habent
quatuor adancis brachis fristructam, cuujus gode et sunt triremium andhorae, at
in Ocegno unvium anchorae non nisi duo habent brachia ad angulum acutum inflex
cum scasto quae patet explicare distinctius, ut et motum. Scabus anchorae AB, duplex vel
hiplex longitudinis bradiu AC, vel Ad. prope B est annulus ciui innectitur iudens, et infra B est lignum
transversarium, Einiter se EF, fingulum rectum faciens tum ad AB, tum ad planum paginae) Gra
pitus huju transverspiti (rcis clavis copntates) est cirnter sit quintupla crcorae.