# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0261
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0261?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38
# Folio 131r, page id 00068537:0261
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 132v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068537&page=261
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068537/jpgs/default/00000261.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
# Lines: 78 recognised, mean confidence 0.90
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

C
Gubernaculis Navium
ac proinde proram dextrorsum. Et licet alioqui vi rectis contrarium sit Navis AB. cuins prora A. puppis B. Clavus CD. puncto C. circa quod  F t
mobilis est clavus, cadente in rectam AB. centrum gravitatis navis sit E
Mota jam navi in recta AB. tunc Aqua FG lineis ipsi AB
parallelis impinget in navem et clavum; et aqua quidem GH impingem
ix navim, cumque aequaliter ab utraque parte ipsius AB in eam impingat
nihil aget ad eam convertendam in alterutiam partem. Sed
aqua FH impingets in clavum, quemadmodum et aqua HA er
decerpce inler cons
eu
et minuti
BM,
n Con
est, sequens enim Con
s sed idc discinaerns exuncon
en
talibi demonstratum est impetus obliquus et L in rectam Cd
latus and
h
est ad rectum, ut quadvatum HL ad quadratam MZ NL vel ut pt
povre;
quadr. PL. ad quadr HL itaque impetus illius  totius H pars tantum
quae sit ad totum ut quado. pet ad quadr. HL. accipienda est. reliqua pars
non de impetur concepto, sed tantum de
cex
vi mortua, sit quaestio apebis erit tantum ut linea pL
impetus atio vertitur atere
ad lineam HL. Cfic lament hid  hilicet apetuset vivus
pon vismortula tamen peiinda ut in rui mortua vathocinandum
videtur vis mortua appellari posse nisus; vis vira impetus
Ponams facilitatis causa clavi ced situm esse C2d perpen-
dicularem ad lineam navis AB pariter ac ad lineam mobus navis vel i
impressionis aquae: incenifestiem ese  sivec in aqua immoras navis moveri
sive s aute
nihil referre, sine navis incurrat in aquam quiescentem
sine eadem  celentate , et linea, sed contraria
directione aqua incurrat in navem  Utrum enim fiat nullaratione quo
tde
uf pro certo pono navem ita flexum iri, ut 
etiam
ni potest
 minus quam ante alis qa
aquae obsistat
sen ut minori aquae quantitati objiciat, ponamus enim arborem in navi
infixam esse, t circa quam navis sit mobilis et arborem trahi fune
per aquam movebitur navis circa arborem ita ut minus quam
ante aquae obsistat, si quidem id fieri potest; itaque tamtiu movebiturqe
d circa huncse axem Donec ad situm commodissimum pervenerit
Exempli causa navis AB cum clavo Cd habeat foramen g. iu per
quod trarseat arbor RS horiz onti parpendicularis, qui trahatur fune
TV. ducantur rectae W et GX ipsi IYparllelae, extremae earum
quae per aliquod punctum navis transeunt patet di resistentiam
navis contra aquam aestimandam esse  latitudine rectanguli DFGX
ipsi navi (cum clavo) circumscriptiquaucta
 cursui aquae vel motui  navem tratienti sit parallelum
Itaque si conversa in aliquam partem navi restistentia ista seu
latitudo rectanguli circumscripti paralleli continue imminuatur in eam
utique partem fiet conversio donec veniatur ad minimam resistentiam
seu ad donec minimum latitudine rectangulum circum scriptibile navi cum
clavo fiat carsui navis vel aquae parallelum. Hoc rectangulum
ita invenietur; ex puncto D ducatur recta D.10 navem tangers, eique paullella
H. 12. etiam navem tangens erit latitudo a D.12.
minima, quam triangulum circunscriptibile habere possit. Nisi eo casu,
quo ipsecd nimis est brevis. ita uscilicet ut extremitatem rectangli
navi circumscriptibilis non attingat, quo casu nihil etiam efficiet
a
sus
et nisi forte quatenus aqua post navim intercepta inter puppim et clavum,
eu iade nonnihil in eum impingit, sed hoc exiguum est, aqua
secundim Lamtiu
enim haec quodammodo inclusa in vasse censeri pote
ergo fiat conversio navis donec ipsa D. 10. sengseulatus rectanguli minimi quod sit
pitus
navi circum scriptibiless, fiat parallela ipsi V Y carsur navis vel aquae
si jam arbor hudu modi navi sit infixa circa eam fiet conversio. Sin minus
conversio eo modo, fiet quo facillime fieri potest; habita ratione
nn ressis enerae equae tum molis ipsius navis.