# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0262
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0262?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38
# Folio 131v, page id 00068537:0262
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 132r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068537&page=262
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068537/jpgs/default/00000262.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
# Lines: 82 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Gradium lefutarit
tum resistentiae aquae, tum molis ipsius navis
Ut si circa centrum s. fiat conversio, tunc pro resisten
tia aquae sufficit considerari lineam ASBCD tunc pars
AS movebitur sinistrorsum, pars SBCd dextrorsum, mujoremque aquae
resistentiam sentiet quam altera, quia longior sd quam SA. itaque se sola
resistentia aquae inspicienda sit in conversione, sumendum erit
punctum s tale, ut sA et Sd sint aequales. Verum spectanda
est tun resistentiam aquae ad motum conversionis, etiam resistentia
sipsius molis navis vel ejus partium. Et manifestum est, nisi punctum
Ssit centrum gravitatis navis, tunc plus ab una parte quam ab altera
circumagi adeoque majorem latione molis  movendae resistentiam esse.
Uet ergo aequilibrium verum habeatur; medium aliquod puunctum eligendum
et considerationes ambe inter se conjungendae. Quod aucurate facere
subtilissimae esset speculationis. Comparandae enim inter se hae duae
resistentiae una aquae altera navis, ut feiatur quae sit fortior
saturque quanam ratione medium aliquod punctum pro centro conversi
onis sumi debeat. Ex his itaque appanet rationem
centri Ex his apparet rationem centri
gravitatis navis et  vectis ex hoc centro prodeuntis. solam
adquib quod
ura nabis, ut
fere doctis viris videbatur. Et si punctum medium inter A et d
in recta ABCD sumtum longe differat a centro gravitatis, E
poterit facile experientia ipsa ostendi quod centri gravitatis
solius hic ratio non habeatur
Ex his jam judicari poterita
Stephani Gradii, quas in dissertationum Reginae Christinae inscriptit
quarum prima agit de navium gubernaculis, exs. praetereo
popositis
autem non pauca quae vel nousalis non satis intelligo, vel non
satis probo, quod olix sine prolixitate exponi non possint;
avi
ut quod initio ait (pag. 4)remos is
quam remo
magu
ego. 
ertendam navem ad nave
afitserationem
non recte a eo explicari
Multocapio quod Caput suae expli
tau
cationis esse vult clavum nescio quem impetum ab impulsu navigii
in
erum esse
nec sempe
eum trahentis concipere, quo conetur ire in directum secundum suam
uto
harum
ipsius lineam cD et hunc impetum conferre plurimum ad
vertendam navem. Hinc contentit claveem perpendicularem lineae
navis ut C 2d minus posse quam clavum obtusum Cid. nam quia
perpendicularis motui directe objciatur cessare motum in linea Cd.
clavus C
epa
tc
imo si  ctavus angulum c faciat nentum
vult contrarium fieri et navim, navim proram dextrorsum it
ec umrum retietis video. Vult situm obtusum pro clavo
esse optimum quod si ita esset quo obtusior foret, eo abtiou, tum tamen
denique cum linea navis plane coincidat, qui casus est summae obtusitatis
 Concipit impetum quendam
in corpore velut fomitem motus, eum esse ita comparatum, ut corpus
quo nullam vim habet.
non tantum proprediatur ad mensuram primi motus, sed etiam inctai
 aliter prout res exigit; imo qu usque ad eo ut etiam motus
sua sponte acceleretur impedimento saltem remoto, quod per
solam continuationem determinationis sumtam ex principio naturae
quod se unum quodque in suo statu conservat, explicari non possit.
verum hoc falsum est, et texperimentum quod affert depluntis a puer
se globulis plumatis quos pueri jaciunt (volans) se plunae in
medio cursu decidant, ciberatos ab impedimento celerius ferri quam
initio, non puto esse verum, nisi de globulo decidente sit sermo
tunc enim novus impetus semper a gravitate imprimitur; ut
cum prict impressa initio vis manet, celeritas ob solum
sutatium inpedrmantum uoi aosetur oltere seandis
Berironillius in
lipctie
en
quames se expertum
iccet en quo hacid
dubie enor