# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0263
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0263?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38
# Folio 132r, page id 00068537:0263
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 131v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068537&page=263
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068537/jpgs/default/00000263.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
# Lines: 57 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

ratiocinatinet tam suam falsis sexiincipidnisam praesenti
instituto applicat, et ita mirus este utvixieum capiam. ceec
peoe Vult clavam ct totum impetum quem acdipit
exequi et navi imprimera secundum ipsam rectam CD quippe
maximet impedimentis vacuam. Tum tamen ipse lavus cd
considerari possit ut pars navist nec motu suo in eam incurrat, vel
impetum ravicommunicet, sepotius impetus qui in clavum
fid fiat in ipsam mavem Nec princisio false ad suam
ratiocinationem indiget, ea enim quemadmodum tandem
divinrando assecntus mihi videor huc redit. Si frustrum ligni sit
alligatum chordae trahenti AB.  duabus coordis inaequalibus
majore B15 minore 4B.16, atque ita in actura quiescente
trahatur, flectet se magis a 16 versus A. seu dentra pars magis
versus A inclinabitur quam sinistra; hinc colligit cum clavus cod in situ acuto
eodem modo situs sit, eum etiam tendere useu vergere versus A
id est CZ versus A ad versamm partem clavi imaginariam, versus A ire
non puto enim aliter intelligi posse. Hunc autem impetum eundi
versus A putitel clavum exequi conari recto cursu, adeoque tendere
in linea Ede a iD C, seu ab 1d versus C. his enim
verbis utitur: Verget ut dictum est, at partes A et lationem
quam docet experientia ad easdem partes recto cursu concipiet
(recto cursu intelligit secundum ipsam lineam clavi) eaque in puppino
incumbet (id est tendet ab 1d versus C non contra) quam iccirco
dextrorsum impellet, indeque munifesto sequetur conversio prorae
in partem sinistram Atque in hoc sinquit, impulsu guber naculi
per ejus lationem directe ab D versus C (ipse aliis utitur literis)
administratam potissima ratio esse videtur virtutis quam in illo
ad gubernandos navium cursus in esse videmus. Equ vero tantum abest, ut hanc
 lationem veram credam, ut potius pro centor habeam clavum
per se spectatum tendere a C versus d et nisi  a navi
in qua firmatus est retineretur; aut si quo casu ab illa avellatur
illuc etiam iturum esse, etsi durante illa ipsa avulsione se conversurus
sit, ut C magis accessurum sit versus A, totius tamen clavis impetus
erit abire ab A. itaque si hoc quidem spectamus, quo chavus per se
ire conetur, certum eris eum potius puppim in sinistram agere
conari proram in dextram sed ille conatus hic eliditur
Sed pergit Gradius hoc modo: Quod quidem (scilicet clavum
conari abb recta sive secundum sui ipsius lineam  ad partes
s.
conari ad partes A.) ut eo manifestius deprehendas, flecte si placet
clavum ad partes B, ita ut st 2d (accommodo meis literis) sit perpen–
dicularis navi AB, multo debiliorem ilani virtutem factam experiere; (non addit quomodo expertus sit
cum tamen si clavus operaretur solum per modum vectis fortior et
efficacior esse deberet, propter impetum aquaeresistentis, quae virtutis
motricis vim habet multo validius et majore sui parte in clavum
sionte et directo quam ex trans verso sibi oppositum incumbentem. Quidita?
nempe quia ut jam feximus nulla hoc casu clavis vis est ad impellentum
dextrorsum recta et spontanea latione puppem navigii, cum nulla
ratio sit quam obrem planum clavi, recte et per fiontem, in
liquido procedens ad unam potius quam alteram partem declinet. Et ita
ota remanet in clavo vis operandi, per modum rectis quod si ad huc
clavum ultra perpendiculum ad lineas directionis flectendo progredi
sacies, ita ut angulos acutos cum illis faciut ad partes B ut
est angulus 3D B, tunc non solum neque puppis naviculae ad dextram
neque prova ad sinstram ut antea ab illo impelletur, sed potius
in contrarium puppis sinistrorsum prora vero dextorum vertetur,
 en seeriaie se menalitet tu ust Ee dudte mpuu sor ale