# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0265
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0265?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38
# Folio 133r, page id 00068537:0265
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 134v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068537&page=265
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068537/jpgs/default/00000265.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
# Lines: 77 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

vim venti, vel
Aestimare aqua fluminis velocitatem aut navis in aqua
non currente cursum, ope penduli.
corpus.
fil ed
sit aquae superficies AB pendulum affixum in C  vel
extra ver extra aquam, modo _ ipsum pendulum D sub aqua sit.
Constat pendulum Dcerto aliquo in situ seu angulo ab imper C D
ab impetu fluminis sustineri angulo scilicet CDE ad perpendicularem ED
sit CE horizonti parallela orit velocitas quam flumen mobili D imprimit,
dum ipsum secum rapere conatur recta parallela ipsi AB vel CE (suppono enim
AB ab horirontali notabiliter non differre) ad velocitatem quam gravitas
ipsi imiprimit, ut descendat in recta Ed, ut CE ad ED; unde mo D conabitur
tendere  recta directione et celeritate cD, cumque a filo retineatur
quiescit tanta autem vi tendetur filum. Hinc cum ED se possit concipi
simper eadem quocunque angulo CDE, tantum longiore vel b evirre sumto filo cd
ex
ente
patet velocitates aquae fore ut tangentes angullorum, quos filum
penduli perpendiculi  aquae cursu sustentati a facit ad perpendiculum. Subest
tamen exiguus error quatenus supficies aq linea cursus AB
non est parallela Horitonti, sed ponnibi inclinata avi q
trE
possemus si res esset tant  navis nsepsa e ext
At in mari
e
i’aqu
 s
Quod omnino planum cucerro
difficultas
supponitur nihc hic quidem e interveniet. Quare
 summe utilis erit  haec utile erit pendulum ad aestimandum navis
cursum adhibito non tam filo quam regula ut angulus exactius
habratur  ut vero ipsius regulae pondus turbare nequeat, sit 
ita excavata, ut cum aqua sit in aequilibrio.
cuius cursque item linea in
circa
sit ergo navis CN, (superficies maris AB et  punctum
qua
aliquodnavis C mobilis regula RCd, inferiore parte
in plano ce
cui affixum est puctum grave pendulum D, in aquam procurrit
sit CF perpendicularis horizonti et FE parallela in suas partes divisa
patet regulae partem CR supra C, secantem FH in G, abscindem
C
FG tangentem arcus anguli GCF, adeoque mertientem velocitate
 navis. Quod si praeterea ponamus in FH esse crenam, in qua sit mobilis
cursor, quem CR secum ultro citroque ducit, et in hoc cursore, eminens acris
impingens in aquam supra imminentem quoties ea deprimitur, quae
charta ab uniformi quadam machina pondere aliquo mota vel elaterio
chartan
mota aequalibus temporis intervallis deprimitur, et promovetur, et poterit
in charta illa lineis intersancta notantibus quae chartae pars peo quo
arallelis.
tempore numerisque interstincia, notantibus quae chartae pars quo tempore
ipsi FH imminuerit, perfecte sciri quae, quovis tempore fuerit navis
velocitas, neque udevera si jam exacte notentur praecerea
gente
notati habeantur rhumbi una cum declinatione magnetis, ut
sciatur qui etiam navis flexus
tunc perfecte quantum ab hac Methodo sperari potest, habebitur cursus
fert haberius locus ad quem pervenit. In quantum
scilicet non obsant currentes turbant currentes in ipso mari.
navis delineari,
turtes
video etiam nihil referre, etiamsi regula ipsius pondus acedat seulicet
conse ndosirdum
nocere
pera cavitatem egulae non posset, ob partem regula supraa quam extantem
ileria ejs
sed nihil id pegule pondus nocet, qualecunque enim sit vis ejus gavi proportione
seu 1 novum
in D translata intelligi potest ut ibi cursui aquae resistat seu 1 norm
eodem med vit, ac si regula immota pondere carens ejusque loco pondus aliquod ipsi
D appensum intelligatur. jam ponderis ipsius D magnitudo nihil variat tiaus
 pu elus cteiu prrata e praatur
1684. saps