# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0287
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0287?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38
# Folio 144r, page id 00068537:0287
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068537&page=287
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068537/jpgs/default/00000287.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
# Lines: 54 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

forte rectis A in
summo B in imo
ita enim aquae gull
pondere suo frictionem
peusibit neque in planitiem 
expongetur
A1. va aer inclusus. separatqus ab externo guta
aquae alterique liquoris. Tuibus sigillatus in A. apertus
in B. horizonti parabelus, quo minus aquae pondus ad
rempertineat, frictio quoque exigua est ob guttae
Experience Monsi l’Abbe Toucher, de Dijon
qu’il m’a dit l’au 167s. Mois d’Aaril.
l’air estant rarifié à un certain point diminue beaucoup de pesauteur
 et este extrement leger; c’est à dire il diminue plus de 
eu pesantem qu’il n’augmente en volume; ou qu’il
ne diminus in masse.
ru  la legereté au commencemen ’augmente plus
que la rarefaction. m et cela va jusus à un
crtan point; mais, par apres la rarefaction iugmente
plus que la legerete
index nam cum aer inclusus interA extremum Tubi sigillatum, et guttam F ejisdem sit consistentiae cum  aere reliquo
parvitatem. Jam ex. toto vase CDE, vacuo, et clarso
vasis, hinc ubi spatium AF sequens primi duplum erit aer  vasis quoque duplo rarior erit ponamus tunc 4 granis diminui pondo vasis
extrabatur aer. sugendo. Tubus AB erit rapefactionis
totius ob aerem ex eo extractum Ergo si dupli camplius rarefeceris, id est si gutta F a  nota F. ad notam 4 F ponemus
enim indias per notas tubo ascriptas) processerit, utique dupto mam erit aeris rarefactio, seu aer qui restat o perdidit
.
uare
quad trupla
duas tertias suae massae, tres quartas, seu quadruptum prioris, spatii occupat ergocum diminutio ponderis oxtracto
aeris, dimidia, sit 4 granolum; ego extractis tribus quartis deberet esse  diminritio non 8 granotum ut dixerat dominus
de
4
lapsus redo mempriaet
2 -
4, 3
2 I
outheris, ed granorum
6. et famen quod est mirum diminutio fuit granorum. 8 10. et
aer extractus erit totius materiae parL. Jam a dant 4 quantu 
debet diminutio esse panorum Y. et tamm illa est granorum ( non 1b ut dixerat dominus Foucheriqus) et umer
cum aer ictuplum sui spatium occupat, utique
illa seperitur pranotum 22. Et ita usus ad ditum punctum fit major debita diminutio. Addit ille pos
difficile est rem bene expercti, ob pondus aquae. nam si a
Gutta descendit non rarefacto aere, pondus eius premet aerem exteriorem, et aer intermerdi nimis rarus: sin descendit contra- sin
illud punctum non amplius itacrescere, sed rursus diminur.
sioneontalis sit tubus non habebit formem gultae sed expandet sese, nis argustus admodum sit tutus, gulta longissima
quo casu nocebit frectio, est ergs non nihil difficultiatis in exacto experimenti calculo.
S a eu de 60
443
eud
ar lieu de
au lieu de e
grans de d