# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0431
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068537:0431?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38
# Folio 216r, page id 00068537:0431
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068537&page=431
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068537/jpgs/default/00000431.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
# Lines: 39 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

usu impetus concepti in machinis
Impetum conceptum Germanice den Schirunus usum habere in Machinis
Aorologi
debere, indica saepe cogitavi, cum considerarem, pend uli eam esse naturam,
motum in quem
ut (semel  concitatum exigua vi accedente continuet, quam
quae motui illo producendo non suffecisset. Videmus etiam passim cylindiis
fotarum dentatarum, aliarumque machinarum addi rotam nidam erus
sihinunguad, impetui conservando. Cujus tamen usum nullum ego esse.
judica, nisi cum superabumans vis ad est, quam ejus ope in majus corpus detributam
ifserimo
conservamus ut i et in tempus proximus distritutu quae alias nimia
nec necessaria celeritate pensum suum statim transegisset. Tardicor
enim motus fit cum majus corpus movendum est. Geaeraliter autem
tenendum est, cum corpus aliquod habemus quod magnum jam impetum concepit
idque cum int suo impetu concepto elabi nobis patimur, tantunda nobis virrum
amitti. Tanta enim est vis corporis  in motum concitati, sive ille sursum
sive deorsum sive horizontalis sit, quanta est vis ab eodem gravis
ex altitudine labentis, ex qua talem motum concepit. seu quanta opus est
vi ad cylindrum ejusdem, quantus lapsus ille est, altitudinis, ad tantam altitu
dinem quanta est gravis, altollendum.
ed Talis autem amissio virium contingit in rotis aquatiais
manifestum est enim corp aquam quae rotam magna satis celeritate
circumagit, et in imo effluit, non obstante resistentia labore
qui a Machina peragendus est, pluriu ad huc impetus retinere
ita ut sistatim sa in imo alicui pendulo, arnecti posset; necessario
gum
ad aliquam adhuae altitudinem assurgere, et alia corpora secum monnihil
1
attollere possit. Fateor tamen si celeritas rotae non sit nitabilis
parum lucri in impetu ab aqua descendente concepto positum esse
non plus scilicet, quam si aqua laberetur labi intelligatur ex altitudine
qua eum ipeu concipiat quamhabet rota Nihilo minus et si
celeritatem
ille impetus tantum unius pedis esseponatur unius pedis lapsu
quaeri posse ponatur quia tamen Moles aquae magna est, aliquot
scilicet centenariorum, quae quovis secundo minuto perditur. Ergo
quovis secundo minuto perditur vis, qua aquamad tot centenarios
ad altitudinem uniue pedis attollere possit. Craeterea aqua