# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068579:0003
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068579:0003?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 3, 5
# Folio 2r, page id 00068579:0003
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068579&page=3
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068579/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
# Lines: 57 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

digito usae sunt gentes ad res mensurandas, et quemadmodum
quae manu tangimus eo majora judicamus quo majorem ejus partem occupant
ita quorum imago fundum oculi attingit, astimamqus ex magnitudine
portionis quam implent Ex imaginis autem magnitudine et
jum cognita
magnitudine distantiae similiter  de corporis cujusdam magnitudine
aut duorum punctorum simul visorum distantia judicamus. Auodsi
s
nottr.
jam in his am mutatio notabilis inter veneri motum aliquem
intervenis se pronuntiamus.
Verum nondum hoc suffinet ut pronuntiemus, quodnam ex corporibus
in quibus mutationem situs deprehendimus motum sit. Nam si
sre
dicimus sed nosra terra. la po in atu russqe
tamets
indestigandum est ergo quasnam causas habeamus
cur alteri potius corporum
ut
Nonnunquam enim alterutri corporum
motum tribuimus ut si portu solvamus dicimus Appare quonc
situs mutatio nondum
Purro c
Verum needem haec sufficit ut motum certo cuidam corpori
judicemus, minam eorum quae situm inter se commutavere ascribendus sit
Ubi quidem inquirendum est in causas unde judicent homines
itaque separatim inquirendum est in hujus judicus cansasratione
motus.
quales utique habere sibi videntur homines, quoniam nunc alterutri corporum
nunc utrique motum ascribunt, et proinde Motum a situs mutatione
Exempli causa cum portu solvunt ideo potius navi
quam terrae ascribunt motum, quod sirunt facilius d naveo
distinguunt
vident inflari vela remiges dento, mur mare sub remorum
ictibus spumare: cum ambulant se potius ad oppidum accedere
eredunt quam oppidum ad se, quod assitudinem aliquam atque
Taborem in se sentiunt, et aliunde compertum habent exiguis
sueti, sunt
corpora facilus quam grandia potius quam grandibus motum tribnere
Ex quibus jni patet illi corporumtribui motum in quo est mutationis
duorum
vidimus, aut quod
inter ipsa situs causa quod scilicet, ictum recepere aut sa instabli–
rictus recepti
in loco positum est, aut dislocatum deformatumque est aliasve mutationis et mutationis
in se ipso factae notas gerit. Quae _ notae si absint, judicamus ex eo
quod facilius fieri potuit, aut hactenus fieri solitum est. ita non
non dubitamus quin currus moveatur, quam a nam cum arbor, arbor
non
onim radicibus agro connectitur, ager orbis terrarum partem facit.
quis autem dubitet currum potius super telture, quam tellurem
dubitat
nemo autem
si lapis cadat Si nullae sint in contrarium
aaero eu itie sa alis suerit redus quo aceistutum quie
sub curru moveri.
inde in ipso fate