# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068579:0011 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068579:0011?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 3, 5 # Folio 1r, page id 00068579:0011 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068579&page=11 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068579/jpgs/default/00000011.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine # Lines: 80 recognised, mean confidence 0.92 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. d schedam Hamaxariam ad 8. Substantia corporea, seu materia predita vim habet agendi et resistendi Nam b Materiae natura consistit in resistentia, seu principio passivo. Si dicas replere spatium, ut solebam, olim, veradices, sed non satis explicata. Nihil aliad enum exprimes, quam addi aliquid positioni sive extensioni, de a uti res numerata aliquid addit numero, sed dicendum quid addatur ad 5. 2. In extenso non tantum sunt partes extra partes sed etiam partes coexistunt, et extensio involvit continuitatem, ut duratio, motus. 9n positionem incorporeorum non admiserim. extensib qui dicel Extensum esse quod punctu eedit, primum explicare debet, in quo consistat punctum, quo sentiet dificultatem, quando revera punctum est extensi extremum. an Deinde debet dicere explicare quid hic excessus. an velit repetitionem punctorum. Si punctum ubi definias principium magnitudinis circulus committetur, nam praesupponitur magitudo, ea enim cujus principiam est punctum non alia est quam extensio. Et sane omne extensum divisibile est, ut partes in eo assignari possinbu Actaque en magni sint assignatae in materia, potentiales vero sint in ipsa extensione, ut in numero. Miror Dn. Thomasium Spiritibus seu incorpor tribuere patce partes. P. 6. Omnis creaturae cogitatio mea sententia involvit corpus. Unde cum antiquis etiam patribus censeo etiam es genios vel alios quoscunque spinitus corpore praeditos esse Neque eti alia ratione ad caeteris substantiis creatis ccordinarentur sed semper corpus aliquod vetinere, nunc crescens nunc decrescens; eaque in re pulcharimum ordinem non minus ac in aliis rebus a natura observari. It ay non anima tantum sentio autem nullum alia sed et animans est immortale, nec magis in philosophico rigore vera mors, quam vera generatio est. Haec et multo plura puto a me demonstrata 5. 7. vellem medicinam tam bene constitutam haberemus quam doctrnam Ad 5. 8. Etsi putem omnia in physicis fieri mechanice, principia tamen mechanisim de natura co spirite materiae spiritus, corporis. ex altioribus peioriuntur, ut saepe monui. Leges enim motuum non ex solis consi– Ac derationibus numerorum et figurarum possunt deduci, sed ex Meta- principium motus primum agere ordinate cum intellectu, et r finem respectu, qui consistit in perfectione quan quam eadem etiam aliunde possiat demonstrari quam ex o smdne se anim dubitandum non est esse Mentis louge nostris per physicis quoad efficio G produnt nto leve spicaciores et potentiores, quanquam nostrae quoque mentis potentia paucis sit explorata. Coterum quae chaldorii despriotibus habent, jactantiae suspecta tensebuntur mento et vanttatis, done experimentis confirmentur. interim verissimum est, omnem mantem max, sed mxi antnam, sed in in primis nostram, omnia involvere aliquo modo in praesenti sao statu, praeterita et futura; et in omnia etiam agere, vicina et atque adeo aliqua habere omnipotentae et omniscientiae simulaerum. Ad S. 10. in omni Anima sive Entelechia praeter vim agendi, etiam aliquem perceptionis et appetitionis gradum esse oportet. itaque haec insunt omni substantiae corporea, quam opponi massis seu remota: A aggregatis quae nullo communi spiritu continentur Non licet deum comparare non est unum cum sit extensione infinitum, quale quid pro uno toto habere non licere, in Mathematicis est de monstratum. Et deus continet in se rationem ipsius universi D omnis passio adeoque et dolor a limitatione et confuso; apud Deum omnes cogitationes distinctae flumini, totut Mens intellectus in cerebro, aut alio, loco sed g qrnu nis dum deeenane ale Eoe rerum e ocis possibilitas in divino intellectu Non puto commode deum dici spatium, quod que madmodum et tempus est oedo possibilium posit ut tempus non substantia sed qua a diepositio seu ordo possibilium positionum, ut numerus sed omnium possibilium realitas in deo est ans determinato non est; sed totius Machina ne dispositio possibilis, ut numerus. Fundantur tamen ut omn esse spatium, sed est enim spatium spiritus sit ens incorporeum percipiens, exse movens appetitu subtilissimam materiam mentis genitricem primo trahens, admittere non ausim, e primum enim deus non debet dici anima mundi, cum sit causa Mundi deinde spatium non est substantia sed ita in deo est spatii fundamenta deu non male pronuntiatur. Sed seu Ens relatioumut ordo et numerus quemadmodum et tempus. involvitque possibilitatem existendi, cujus funda est in essentia divina. Deinde spatium appesitas es appetens concipi non potest, non uui quiae ites neuas pur puaris certr cue e mentum utique