# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068586:0002 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068586:0002?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 3, 12 # Folio 1v, page id 00068586:0002 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068586&page=2 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068586/jpgs/default/00000002.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 169 lines, status machine # Lines: 169 recognised, mean confidence 0.95 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. P.2 ad p. 14. possumus recte ratiocinari etiams conceptus nostri non sint ad equati modo sint distincti. sic deluti in optics non habemus conceptus adaequatos de natura lucis et colorum, et tamen screntiam opticam recta rationi consentaneambs Conceptus tum demum adaequati sunt, cum nihil immiscetur non distinctum; quod raro obtinemus Ad p. 15. Non concedo quod hic erudius dicitur mentem in cognitione causarum non solum non juvari, sed etiam impediri a specibbus sensualibus quae a causus externis oriuntur. Ego imo contra opus mens habet experimentis rerum miliam sensibilium, modo caveat ne impressionibus aliorum sensibilium nihil ad rem de qua agitur pertinentium turbetur Duo curare mens debet, tum ne quid negligat in praemissis, quod attenti sensus est, tum ne qui turbetur in consequentiis quod est rationisatignis accuratae. illud magis inventionis hoc judicii est sed posterius magis est in potestate. Caeterum non tantum affectus sed et morbi et imbecil. litates nos impediunt quo minus ratione bene utamur eolumn. Ad eaud pag. 19. _ Hominem nullo naturae jure se interficere recte statuit autor sed ex principiis suis non deriva Nam quod dieitur hominem alterias esse evertit quae supra toties inculcata fuere, de jure naturae in eo consistente, ut nostrae soluis naturae doctum ductum sequamua, quae mortem acerbissimis doloribus praefert. Apparet o solius naturae nostrae sed universi legibus obe obediendum esse, alioqui homom se interficientem majoris mali peri– quia Culum incurreta, quam quod fugit. Ad p. 21. homines mati s qui affectibus reguntur, se tantum put aut egere quantum quod affirmatur veram hominis libertatam et felicitatem in eo, esse constitutam, ut operetur ductu Ad p. 1 naturae suae non alienae; tum demum admitto, si natuo ejus bene sit constituta, sed si debilis vel de pravata sit auxilio ductuve alieno eget. quod sibi objicit sibi autor, naturam universi fortiorem esse quam concupiscunt. Hoc recte nt autor eq vero t interdictis indiget aeger aquis Concupisi Dolet enim si nages. Itaque opus est contrario metur nut dolore, vel spe aut voluptate, ut abstineatur concupitis dicuntur esse motus hymanae naturae suam conservationem legitine illegitime Ad p. 22. affectus deficiuntat quaerentis. He ego non admitto. Interdam optus est nobis causis exfernis ese esse ad interna effectus legitimi nostra corrigenda vel puvanda esse possunt, ut sobolis amor. Maeferea necesse puto necessarium puto ut bonis affectibus assuescamus quia enim multa ab hominibus saepe genda naturalis esse servire legibus alieris. Hoc ita accipiendum sunt subito ut ratiocinari non racet, veluti pominis, totum parte, et respondet, non ideo jilis est licet enim vires narurae humanae sunt diminutae, nascamurque et ignari et vivamus objecti affectibus obnoxii tamen vires utcunque diminutas naturam virium retinere, et per potentiam, non impotentiam nos liberos esse dovec a rausis externis redigantur in servitutem, id vero ubi factum est tunc fatex sit, tunc fateor (inquit) nos eo in casu nullo naturae jure naturam corruptam sequi. Memi mejre sola pisse autem debemus nequaquam natura duie agere qui affectibus ducitur. Haec autor nos externa passim ope dgere tantam esse posse imperfectionem nostram sed eac amni confirgiant ut pefectionem alienam, ut non nisi alieno ductu ex miseria emergere possimus. idque nimis saepe contingere. Non itaque statur cuidam Angelico para. sacodantum, si quis perfectus esse posset) sed cum inter cadendum manum valtui praetendimus aut cum ambulando centium gravitatis nulla matheseos cora cogilatione supra sustenta calum collucamus; hunc ut in his ex emalis patet bones instrictus corpori nostro (causae uttius menti externae) indidis natura; ejusque exemplo nos bonis conso asseractionibus habitus acquirimus tan quam vicarios instinctus quibus naturae postre defe– ctus supplemus, ft oelu in pulsanda cithara) ante mentis deliberationem facere discimus quod faciendum mec ratio praeserbebat. Itaque utimur ipso ex rerum sensibilium in nos do migio ad uum nostrum, dum easprius ipsi domamus veut e et corpore inprimis nostro, quod doman instar equi quo postea nos vehi aportebit Hobbesio himines jure naturae agere quiquid volunt et possunt fffectibus enim ducti a jure natuo decedunt quia veri limitere hanc sox volunt concessa voluer ingens affect diffectuum et externarum impressum num utilitas apparet, si quis recte uti ciat quidam ex instinctibus naturalibus et fine creationib erespondit et instinctus ab affectibus esse distinguendos. Sed semper ego puto quoties bonum aliquod equitur ex effectu fectum bonum inter dei fines fuis unt ad bonum dac ducunt Revera ergo a bono omnia aestimare oportet dotlinot instinctas autem ationis conversationisque bonae ut homines sine deliberatione faicaut, quod deliberatio qualis hominum est, accommodanda sunt praeceptajuris Et hic est usus dapeoperam debeamus, ut nos vindic libertatem autor fines dei esse ignots, ut lotr ratio imperatura esset si spatium de liberandi decretur. Ita agit Ad p. 19. recte notatu non concedendum fuisse naturae; est n Ad p. 20. Hominem jure naturae sobolem, ut partem conseriare, parum firmum est; quam saepe a corpore nostro profecta rejicimus, minimeq curamus. Tantum praestantia emissae sobolis facit ut ratura nobis hunc instinorum dedent id p. 23. conservationem nostri cum alterius innocentis damno conjunctam non esse legiti mam recte ait autor, sed non probat x principiius suis. Nisi enim esset melior vita cur non summum nobis ad hanc vitam etur irevivende commoda tueno cujuscunque. Quod de juro in dissimiles absoluto nec jure Angeli nos innocentes affligerent 29. Ad castimoniam suadendam sola Valetudinis conservatio non sufficit, neque enim omgis abido ubidinanti innoxia ideo licita est enosra autem natum. Ex nudo rationis nostra commoda sequentis er instinctum effecisset ut animalia in hac cara inveniant vo in procuranda et curanda pta osia es siulotione periptater nens padii esipsa epus functiere perciprent refatavimus. Si leves boves intelligerent injuste a nobis occiderentur Et dicitur supra itile a virtite non se ex legibus universalibus derivatur erum homim quemadmodum et conserrationem pro– et ratio ad perfectionem non nostram tanfum sed et alienam vicitur, sed F non ud ex legibus naturae Universalis tendens eundem sequatur ductu nit tale sequeretur, nisi natura us esset damno parani beu fiua esse guris naturalis etiam contra commoda nostra. Ad instinctus naturales juvandi alios homines itum maxime propinquos securrere est uti re externas affectuum simili At inquies bovi instinctus quia ad bonum Ergo boni (inquam) etiam toni affectus quando ad bonum Merge puus versa signole