# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068602:0001
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068602:0001?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 4, 13a
# Folio 1r, page id 00068602:0001
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068602&page=1
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068602/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
# Lines: 73 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Essandere
dl
ais nouveaux de Marale, de l’ame
l’Homme, premier, Essai par M. X + Y.
entaminum moralium novorum primum, de Anima Hominis
autore.... Parisis. 6. ex typographia vidua Maucroy.
1b86.
pagg. 524.
Antor in praefactone ait plerosque siscursus de rebus movalibus, magis pisturas
quasdam officiorum aut stimulos esse quam convictiones et stabilimenta. Tres
continere
sunt partes hujus Tentaminis, primeriva praestantia animae supta corpus, ida
il
de officus nostris ex modo illo  quo anima in corpore versatur et operatur 3tia
de officus nostris ex consideratione futurae vitae ac statu animae separatae 
deductis. In parte prima multis ostendit, animam hominis et bruti. toto genere differre, hanc
esse reni corpoream, illam spiritualem a Deo inspiratam. quatuor ex hibet atque
exuminal de brutorum cognitione seutentias, prima eorum est, qui ipsis animam tribuunt
b humanae aequalem, quae est sententia Metempeychosin statuentium secunda animas
iislargitur minus nobiles nostris, sed vera tamen ratione praeditas. tertia fundum rationis
negat, veram taren ratiocinationem; seu progressum per consequuentias concedit, hanc esse
a Chambrao propugnatam, quarta omnem consequentias Mertendi vimat simplicemus
tantum perceptionem brubistribut. Noster etse nole se dicat
rlfovirare hominum farmulas, qui ignem calidum dicunt, et brutis cognitionem aliquam
sive perceptionem tribuunt, vult tamen hanc non nisi aequivecam
esse quali dicitur
magnes amare ferrum. Oameni cognitionem stabuit inferre ertitudinem sui, et ejus
quod intus quod in egitur. Gritulatur  novae luci prubsophiae hodre aciense ut jam non amplio
eum hilosophis, sed cum literbinis, et bratis bistiis sub humana forma pugnandum sit
nacantor. Haeremus tamen an haec tam generaliter
promuntiar possint. Supersunt adhuc peripatetici, 
utrum corporea natura sit capax cognitionis.
elii iqui non nisii copentam animam sensitivam corperam agnostant, licet minimer
spiritualem, supersunt sassendi sectatoris, quibus non est exploratum, corpin corpra
sensum non cadere; et u de Hobbii sectatoribus int dicamus quibes videtur omnem substam
tiam (saltem creatam) esse corpus. Illud quidem facile agno seet omnes, ex sola
extensione non derivati posse derivani perceptionem; sed nondum exp demonstratum
squencet ont de MoroHenrico
est, in corpore nihil aliud quam extensionem esscus et psopsius ins
Moro aliisque int dicamus, Franciscus Glissonius peculioi oxere
de vita naturae corporibus
porro autor noster multa praeclara
dicit de animae nostra dignitate et simmensam quandam in ea esse capacitatem
naturalem quandan perceptionem assermit,
tum lucis tum et felicitatis agnoscit quam a Deo recipere potest. Et quanquam
Nihil agit mors in animam, et quamvis poneretur Deus annihilare hoc visibile universum
ut concipiatur velle posse animae annihilationem. Cum destructio ejus
Ad honorem  Dei pertinere nullo, modo possit, quod in corpore setus est, ex quo alia corpora
nascuntur. desiterium immirtalitatis non posse venire ab educatione laut communi
voluptales et dolores a corpore pendentes animam. felicem aut infelicem
impossibile tamen esse
reddere non possunt. Virtutes et vitia sunt vera animae bona aut mala. ipsos affectus
morbos et velut febres animae esse a (cap. 17) arbitratur. Anima nostra linquit c1B)
est Natura aut substantia cognoscens, indubie a corpore distincta, domina suarum cogita
errore.
tionum et suorum desideriorum, ordinis atque officii conscia, capox idearum ac sensionum
infinitarum; prout eas nobis dispensare volet suprema illa Natura, quae nobis dominati
tam evidenti imperio ut vel ex hoc solo descendentiae nostrae charactere
 magistrum et dominum agnoscere possimus, qui nos summe felices
Experimenta recenset, quibus agnoscimus potentiam
supepiorem, scilicet quia anima nec unire se cum corpore pro arbitrio, nec ab eo separare
ceut summe infelices reddere potest
pote nec corpori quas vult dispositiones dare, nec inclinationi generali ad bonum trahenti resistere
o est. Eandem potentiam naturae qubernatricem nobis opportune auxiliatrices manus afferre
decer parte Ida
dum corpts isecundum certas pnemberorum leges nostro arbitrio movet, et nos de iis instruit quae in
Nulla animae cum corpore sympathia. Nulla actio corporis in
animam Trajectus ex imaginibus cerebri in ipsam animam non nisi interventu dEi explicari
potest. Mira vis animae in movendo ad nutum Orpore, divinae potentiae character est; ipsa
per se anima hoc non posset Duo spiritus non possent uniri in unum suppositum, nisi unione
corpore geruntur.
seu conserso cogitationum ac mutua deptendentia actionum passionumque, idemque de unione animae
corporisque dicendum esse nec aliter animam in corpore esse, quam quomodo il Thomas de spiritu