# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0085
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0085?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4
# Folio 43r, page id 00068606:0085
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068606&page=85
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068606/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
# Lines: 76 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

eectante Reciprentum Magoesuru estum excmplo pubamipotest.
vod ut clarius pateat
chectumce combinatione Recipientis Magdeburgici X Sclo
Peti ventanei, ostendi potest. Cum enim ex corporibus
quae supere  sensibilibus nullum sit ae quae capere
et tractare possumus nullum est aere subtilius,
et ex Violentio Actionibus Vehementibus a gravitate
non pendentibus nulla sit tum efficacior, ium nobisniam
manifestior iis quae aeris ope exercentur. Nam
tranc solam sumtis principiis suis producere est
in nostra poteota iisque claris, primis primis sim-
plicibus et immediatis, id est ipso aere sine ullo
alio addito ubilibet et quando libet prodlucere,
administrationem ejus observare, et omnia ejus
phaenomena clare distincteque explicare possumus
quod neque in pulvere pyrio, neque in chorda aut arcu
tensis perinde praestari potest, ubi effectum quidem
sentimus, sed modum atque administrationem non sentimus, cocet
sed conjecturis variis uti possumus; neque etiam in po-
restate nostra est Materiom quandam univerbatem sumere,
unde quovis loci et tempore parare possimus chordas
tensas aut arcu tensos, aut pulverem pyrium sed
praeparatis a natura materiis, usque variis necdum ad
communem aliquam causam reductis utendum est
Unde qui phaenumena naturae similitudine pulveris pyrii
explat aut arcus chordaeque tensae explicat, ut solent
passim viri docti, is nondum ad nechanicam clarita.
tem ea reduxisse censendus est. cum praesertim diffi-
cilior hic sit similitudinis applicatio neque enim facile
apparet quemodo in rerum natura ubique productae
ossint chordae tensae aut pulvis
omnia diffusus est, et manifeste in corpora omnia
agit facile intelligi potest, sola similitudine vitri,
simplicissimi artificialium in fonnace fluentis, quomodo
Tellus nostra ab aetheris motu in innumera bullarum
aut aliorum vasorum subtilium genera, aere vai
subtilitate laterum, figura, et capacitate variantia,
et aerem variis copiae gradibus intercipientia, et aetherem
proportione excludentia aut contra um aere
magis destituta, atque aethere repletiora, fusa con-
quadam fusione conflata; distincta dissipataque esse
intelligi possit, imo debent forsan necessario debeat
Idque tanto magis, quoniam ipsa illa reactio vis chor-
darum tensarum, aut liquorum pulverumque reagentium
ex aeris exhausti et compressi ope explicari potest;
si s uun contra vis aeris exhaustiet compressi ex
Bordis tensis, aut pulvere prrio, vel acido et alcali tam
commode explicari profecto non potest. Cur enim ressubtiles
et simplices, per crastes et compositas fieri dicamus 2 contra
(Subtiliter conglomerabila
B inaginemur hobis in hac tam fari varia telluris
partium fusione innumera vasa tenuia in longum ducta
seu fiamenta qualia etiam in operationibus vitrariis flexilia utique et elastica, et in duros nec rumpendos facile nodus
prid acuntur, necessario oriri debuisse, facile in cognemus
cogitatumque ea silamenta tensa mox aesi dimissa resilire
debere, ob aerem inclusum distensione rarefactum, ac proinde
aetherem nimia copia intrantem, atque inde quicquid in natura
corporum velit netile est ac tenax derivari posse.
verba Hypothesdum seu theoriam
non sunt inferenda narrationi
papenmentorum
vel communem vel minus vulgarem passim a chymitis
variis modis confectum
(posum enim arcu tenso chordave utuntur, tobbius
et Honoratus Fabri Q et pulvere pyrio sylvius
Willisius gra alisve reactionibus vulgaribus
ad explicandas sensibilioribus ad explrcandas
a se suppositas insensibiles, sylvius, Woillitius
Tachenius, quales sunt acidorum et alcaliza-
torum ad explicandas a se suppositas in-
sensibiles, Sylvius, Willisius, Tachenius; Graesius
a sole inprimu
seu lice calorea
sta culoreque coelessi, orte
cui propria irculatione obtititur
saepen