# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0181
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0181?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4
# Folio 89r, page id 00068606:0181
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 90v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068606&page=181
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068606/jpgs/default/00000181.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
# Lines: 49 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Non apparet si Deus certam mg primo nateriam divisit in partes interse
aequales, quomodo unam magnitudinem praealia elegens. Et licet
Cartesius dicat mediam madiitu dinem inter corpora ee electam, samen
deinde quae
figura quo dinta an poramidalis.
materia ponatur moveri per cylindios illi mutabuntur in globos
2
quia alli circumjacentibus minus ita resistent.
p.
circa spuncturam Telluris Carlesiauum multa moneri possunt
a
inter solia ullud quod ex reliquas cochleis quae in summis
montibus upparent aliisque reliquiis apparet totum globum terrae
aliquando aqua coopertum fuisse, cum tamen illi aqua tantum
ub ciusta illa fuisse, et fracta crusta demiumi emersisse
oreoiale est hominem ex tam pancis totius orbis formationem
videatu
ex paucis adeo notitiis patuisse divinare praesertim cum vaaleamus
Vix
eum in maxime obviis et expositis rem aeu non tetius
ut circa ea quae
item, cum
excutitur
hate et de que tatlo
explicare conatur modum quo
ermineralibi
ignis ex sibice
cintella enim excussa est portio silicis vitrificata ut
LHXXXVII
 summu Hypotheseos ejus est, rcal totum orbem magnum moveri circa solem
micibscopio ostenditur
Ninquam suum centrum, uti terra movetur circa suum axem Et ita partes a centro remotiors
moveri e celerius. Excepto Nucteo soli viciniore, in quo sunt planetae 15 Nucleus scilicet
aeculiari motu solis circa suum centrum sicunt abripitur ut baculus in aqua agitatus movet aquam
it in hoc mrta propiora moventur celerius, unde planetae remotiores sunt tandiores. Et quidem
ostremum est valde credibile et jam Keptero indebatur et Galilaeo et Toricllio, solem secum abripere planetas
sed trans Nucleum Platesarium totum orben magum suapte nisu circa centrum solis moveri, remotiora
scilicet ceterius unde immensa sequetur celeritas, tonge major quam pulgo fixis ascribitur, opus habla
probave. Et videretur sequi ubi plures orbes magni se rangunt, ingentia corpora valde
vitibilia debere oriri saltem illic longe aliam quam alibi Mundi constitationem fore
Du cum partes pisi cum Mundus visibilis ex talibus orbibus constet, varietates maxime notabiles
sunt duobus in locis in centro luiusaue bibis et in contactibus plurinm orbium inter se. Cum vero
s
nihil tale visui occurrat, sequi videtur illic motusm esse lenissimum et prope nullum, qui
corpora producat mminora, aut Tariora, quam ut a nobis notari possint. Nisc Cartesius
ghi suo magno motum admodum tardum ascribat, qui eodem redeat, sed qui in potius id ad tolis abre-
etionem refaremu. Et hoc modo vortices seu Turbines ane cessabunt. Noc video eorum usum
il ad quod cursum materiae coclestis per potas influentis et effluentis hinc deducit, sed nec
ad explicanda phaemmena necassarius videtur Modo modum invenamus explicandi paralle