# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0221 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0221?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4 # Folio 109r, page id 00068606:0221 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068606&page=221 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068606/jpgs/default/00000221.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine # Lines: 100 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Viriae rationes excogitatii sunt ad explicandum Aestum Maris, in quibus tamen omnibus aliquid desiderari videtur. Potissimae sunt hae quator: deducit prima ex solo motu maris, ab ortu in oecasum quandam oceani oscillationem odit ab Astronimis agu regularem, Altera utitur motu terrae cpc cum enim quaelibet portio superficiei terrenae feratur motu composito ex annuo et diurno, sequitur partes Aphelias celerius ferri quam perihelias, motum autem celeriorem liquidis impressum, non cessare, et si vas quo continentur tardius ine cogatur. unde exundatio quaedam. Verum tanta est exignitas globi terreni, respectu circuli quem circa solem conficit ut vix patem majorem minoremvc distantiam partium telluris a sole ex cgyratione terrae cira suum centrum ortam in considerationem venire posse Deinde liquidum si poterit statim abscedet per tangentem, si non potest, sed ab aliquae causa coercetur nec poterit exundare. Terptio videndum est an verum sit liquid corpus Daffinum verum liquidum si potest abscedere statim abscedet per tangentem, sin ab aliqua causa coercetur, nec poterit exundare. Tertia supponit motum terrae novum quendam hactenus incognitum in linea recta, quo ab uno polo ad alterum nonnihil feratur et referatur atque ita centrum vorticis desinat, ad quod nihilominus gravia tendant, sed dubitari potest an gravis telture ex centro dimota gravia nihilominus tendant ad hoc centrum, si quidem gravitas est a motu aetheris, terram guttae instar rotun dante, nisi forte praestat aliquid haec consideratio quod ille ipse aether simul fertur circa illud ipsum centrum tellure licet dimota. Deinde non apparet, unde possit esse hujus potus reciproci rausa. Deberet Tellus versus aliquem potum tendens, inde quasi Elastica quadam vi repelli sed non apparet quis primum ia impellat. Denique videndum est an ex hac Hypothesi phaenomena apte solvantur. Omnes istae hypotheses hoc habent suspectum, quod sentire per agidens, Luna non utuntur, cujus motum tamet cum sotu orticus Esetta arta opinio statuit, mnacum suo orbe existente in B. Tuateriom . ob spatium angustius inter D et 2 et inter D et 4 (pussanvanihu parum probabie est iItaque, quo qvam inter 1 et A 3 et C majorem Hlic quam hic resistentiam invenire et ideo aquam centricosL aetheveam quae fertur per ABCd circa centrum) deprimere circa 20t4 quae attollitur circa 1 et 3. sed hic duae sunt magnae sunt difficultates quae explicon debent, niminam id contingere videtur tantum in locis quibus Luna est in ajusdem locis, ubi tamen etiam fit astus. Huic difficullati ut occum itur consideravi ophaeram denitli et eadir Culholuutm laspotie t Lunae cinumfusam, seu lanam cum suo orbe habere crassitiem satis magnam, us es ita ut si punctum e rescondent ipsi 2. punctum f respondeat ipsi g. quod in meridiaano 294 radiante distat a 2. et ita quod de punctis 2 et 4 eictum est dici potest de toto meridiam aversa dimidietate meridiani verum e quod crassities sl videtur etiam propemodum 294. quia spatium inter Cf et 29, ab 13 pertingere. Sed hoc non abst, quia manet libertas inter C et 3, item A et 1. sed replico marere etiam inter g2 (saltem versus 9) et coelum ei perpendiculariter immineas. Ergo non tantum circa. 1 et 3, sed etiam circa g intum escere posset E Idem multo magis locum habet cum Luna non est in aequatore, sed in parallelo ab eosatis remoto, tunc enim videtur praesertim in locis llonge remotis , ab eorantelo aestus esse longe minores, mare. qua dicunu est, quia si compressio fit a motu circa axem terrae, manfessum est paru admodum aetheris transire inter lunam polo viciniorem et terram suppositam quam cuna qratore existente. et terram subjectam; il conserecadum sset a motu circa axemtelluris in aequatore et parallelis, ad motum in p sid quiequ vrd mntria moliamur, tamen difficultas primaria de locis cuna non inter lunam sitis et quibus tamen cestus salis fortis sculitur, quomodo solvi ex hac sententa possit itaque confugiendum est ad alium Motum in voitice Telluris diveesae plane naturae, illi similem, qui est in vortae alicuius Magnetis; nempe ad Motum per potos in Mendianis et quidem dicendum est Mendiana non video in quo Luna est, inultum a reliquis differre. Aether enim in Lunam impingens a cursu suo detorquetur et terram pellit ab M versus T et in meridiano quidem lunae motum summ continuat, sed longe propius versus terram, quam alias, si Luna in eo meridiano non fuisset idque ub utraque parte quia tam inter D et 2 quam inter 4 et D spatium est angustius itaque in toto arcu 29 depressio sit aquarum, i ob aetherem a D reflexum versus terram, et in totu arcu +g ob aetherem a D reflexum versus terram ergo in toto ircu s t seu semimenidicuro et eodem modo etiam in altera medietate verum quidem est pressionem persus q esse magis obliquam quam circa 2 et + si consideremus cineas nectas ad meridianum perpendiculares seu ad centrum terrae tendentes. Verum eum hic illa gravitatis ratio habeatur sed materia tantum subjecta extradenda sit, i toto arcu toto in 23. sub cylindio 2D fg. et similiter in toto arcu 4g. Et eodem modo ab altera part ihib olistati obliquitas. si vero ostus maris oriretur a motu Aetheris in aequalore 17 + sed hoc distinct explicare per difficile videtur ergo seu ea est Aestum maris ter vorlicem Motum Vorticis errae Magne ticum non cir uxem in aequat t arallelis sed verso polos. Meridiam valem in maypiet vsitice in muject eproba linia ad oculum circumfusa