# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0222 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0222?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4 # Folio 109v, page id 00068606:0222 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068606&page=222 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068606/jpgs/default/00000222.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine # Lines: 118 recognised, mean confidence 0.90 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. et parallelis, posita Luna in aequatore, eodem argume ntandi modo ostenderetur Lunam in toto aequatore fossam excavari et Lunam versus potos ferri mare, unde explicali non posset, quomudo in spatio mota circa suum centrum terra sex hors es caestus subiretur ita enim molus telluris circa axem parce ejus situm respectu aestut non conriaret. Itoque per Meridianos explicanda res est. Eac proinde si consideretur Aetherem in Meridianis motum, min Meridiamo Lunari versus terram reflecti tam in zehith quam Nadio Lunae, et ob crassitiem globi lunaiis, ipsiusque aetheris, cujus respectus terra subjecta exigua est, pressionem ad omuis terrae partes illi merdi. meridiam subjectas pervenire, et cequam a Merichand sub Meridiano illo depressam, alibi maxime autem sus Meridiano maxime remoto intumescere, successive autem alias atque alias terrae partes sub Meridianum Lunarem venire. Cartesii audem suppositio qua aestum derivat Motu aetheris cucateaxem tellinis, efficeret ut estus noca dre manere idem, quia motus diurnas nihil lejus respectu immutaret nan quia non in meridiano, sed in aequalore aut parallelo in tegro contingeret depressio, quod eodem modo probaretur in easu talis notus, quem assumit Cartesius, quo in casu motus nostri Magnetici probarimm At inqures depressionem in integro. Meridiano contingere. non videtur negari posse Motus Aetheris in aequatore et parallelis neque enim alias Lun fenetur circa Terram, nec tellus circa suum centrum ad duondum est eas partes fe quae ita moventur esse his quae per Meridianos feruntur louge subtiliores, et no facile per corpus lunae ac terro quieu quemadmodim et per interceptum a aettrera penetrare; sunt enim omnium subtilissimae et primae, respectu phaenomenorum quae a nobis percipiuntur Sed e Magneticae partes quae per Meridianis feruntur sunt longe crassiores majoremque vim habent, unde praevalent in globo terrae rotundando. Quem priores praevalerent facerent cylindricum. Lunam autem his partibus non aeque pe– netrabilem ceibia inde patet, quod luna non est corpus magneticum, quod s axclu catiqe aliquibus suis punctis eantem semper plagam respiu semadmodum facit tenra. Itaque luna Materiam Magneticam, non minus turbabit, quam eam turbabet corpus chalybeum cupreum loco chalus bei admod admotum magneti. Et posset meto tentari, an limatura chalybis magneti ircumfusa admoto corpore non magnetico vel diver divelsae etiam alio magnete perturbaretur, et a meridiant qui admoto corpori responderet, nonnnihil versus in alias partes deflecteres quo modo exhiberetur visibiliter aliquid Analogum aestun marino. Sed si in non succedit, causa est quod tanta est in libero aere facile dispenguntur particulae repulsae, quod non contingit in vortice terrae aliis similibus vorticibus clauso forte eliam corporu non magnetica apud nos poros satis magnos habent, ut magnetica effluvia sine difficultate transmittant, quod ex eo apparet, quia per vitrum aliaque solidissima corpora Cuno ferro excepto) magnes operatur. Terrum non transit, sed in eo ipsamet exercet vim suam, an autem, detur corpus, qu quod non tauan omnimo pervadere commode non possint haec effluvia sed repellantur, ignoro. Tali vero corpore dato posset experi exhiberialiquid tantum praecise in puncto uaestu marino analogum, lunam autem credibile est tale esse corpus respectu tls Magneticae Materiae quae circa tellurem fertur tum ex ipso aescus experimento, tum quia est corpus Mandanum, quod spondetiusi qualia solent aris, et effluviis regularibus esse praedita, quae alterius miori corporis effluvia regularia non admittunt. Quod secus est de corporibus imper suis propriis atmop sectas et pria velut corporum mundanorum fragmentis, qualia sunt corpora quoe nos adhibere magneti admovere possumus, quae regulares quasdam atilo sphaeras non habenti unde non mirum est, quod regularibus Magnltis effluvis neque eos vicissim afficiunt aut repellunt, ob capacitatem pororum quia scilicet in hac terra generata sunt, ubi istisismodi effluoiis continue pervaduntur seu vortices non afficiuntur sed si portio ex Luna aut alio sidere admoveri posset magneti, idem praestaret in limatuura circa magnetem, quod Luna in aqua circa tellirem plicatio aestus marini mihi elegantissima patissimaa videfu Ad rem am em haq similitudine aper de clanandam fingendum est circa rarvum Magn 2 suit em mautum sed et totusaus vorte axem suum semper parallolum servat alioqui congratetur pautatim vortexterrae circa te circa alium axem quam ipsaterra sola terra axem multre servaret eundem. Itaque terra esset vortex magnea circa ipsam cum hris polis BP una D ind ei qi et iutr unde a versus E repulsa motus tam inter, D et E quam inter E erF ob angustius spatium fiet citatior, aliquo exiguo sed aliqua latitudine inter L et A inter Geet L quae cum totam terrae latitudine occupet facile nirum 1 bto p subjecto MTNE pressionem aquarum contingere, ac proin i ei i pororumque situa tiones iis aptits periodus sex horarum et relardatio quotidie con ingens, nota jam ra consequantur n no cer sit mens idianotera