# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0326 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0326?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4 # Folio 161v, page id 00068606:0326 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 160r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068606&page=326 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068606/jpgs/default/00000326.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine # Lines: 56 recognised, mean confidence 0.91 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. fere enim des noctis scebus srgodiores esse solent. Ideo credibile est satis magnam hoc modo viud suppeditari forte et ad mol motendinum mediocre circumagendum ope follis. Crebritas enim harum mutationum debilitatem large compensat Tantum ergo aer communis folle indusus esse debet quartum principium erit si siccitus et tamiditas seu hygrometrum quod magnam etiam vim habere patet uinprimis ex eleganti illo Hygrometro ligneo, quod in eruditorum d diario describitur. e Quod ad parva utile foret ad magna autem ingentes corrigiae ex corio imbulo sest ae quae facunt ut facire humiditatem trahant excuntue. Faliortamen mutationes humiditatiis sicitatisque quibusdam aun tempestatibus non satis uemi jam ad Horo logii portatilis elaborabionem, quod ucrum pollicum creoro contingere. driametu sit ad summum. jungenda hic in unum arbitror Chermometrum Baro uxtrum et Hygrometrum. scilicet unum quodque ex ipsis adjunctum sibi habebit suum glaterium, quod agenre colore, siu humio aeres pondere humi Elotate, acedit ea autem remiltente se restituit. Gundo autem proisum et resio Rota autem aliqua ino recipro cationibus semper agetur in eandem partem. Talis rota cuilibet, harum vrrimo separatum addita. H Una quaeque exers rotis aget in Elateriam Horologi a tergo, id est ipsum tendendo ut in pendulis quia si ab altera parte tendatur, n plures istae rotae se invicem jubare polerunt, imo et unu sine alia agere, quod utfiat commodius opus erit rotam magnum aliquam a ipsu laterio affixam esse sectam in maximumr numerum dentium exignorum in unam tantum turbatur pendutum. C partem inclinatorum ita, ut non ditur retroitus. ita vel minimm conatus efficiet liquid et sa te et quando se simul jungent rotae minus resist et Elateriam Restat tamen en desiderandmus ut Elaterium eo ducatur longius, quo a pluribus premitur, quod hic non sit. Sed his remedium in promtu Eliterum puto comminodi simum, quia Thermonetrum quia noctu diaque magna matatio et, praeterea dum genit gestatur in s marsupio valde calefit noctu inerum refrigeratur praetereu quis facile divinaret tantum eniud efficiendum u exigna quaedam foraminula sint obturata, qua ii claudentia hermometri follem, at si quis mana contingat Et inspicere artificium velit, effici potest, ut minimit quibusdam tudiculist remotis ac perdits forgmen maneat valde exiguum licet aliquod tomen et facile efficiemus ut rec vestigium tudiculae maneat, et lorus foraminis tranforme- tur quo facto non video quomodo rem aliquis facile divinare possit. Tollis sit totus Elastris elasti cae igne inagenties ita nullus fui igne 12 librarum, et si diumeter sit 2 pollilum erit ciriter 48 librarum itaque cutor quin Ergo Aueris aped noc in natur alistatm constituti ponderum atque Ela stictum habebitur, qua vis illa maxima satis asservari possit e tabulis junctae, ita nullus est metrue aeris pene traturi. Quantum ad quantitatem virium in exiguo Aeris massa imminens circulo diametri epedtis ecin du pollictae est circiter et aer calore rarefit, perinde esse arbitror ac si ub gdeusationeme scondeo qua quae int motendinum mense cegit praesertim Ubi notandum quod aqua quae vis seu Glastrum est 48 librurma. Quicyrid aerem ueud nos rares acere est, id mijorem via habere necesse est et attollere totum aeris cyliadrum, et i in tantum qudem, in quantum magis rarefacit. Hoc ibo intodigendum Elastrum aeris et cylinder massae aereae aut in asquiliorio, ergo exigua datarum ita ratiocinabimur 53 ranfiret cnum idem est effectus ut si aer calore duplo majus occupare spatium perinde erit, ac si ob pronimiam condensationem duplo mujus spa calor super deni facie, ut alterum viacat scib Elastrum. Cum autem conet timm ocupars quaereret Nam quorum Ad ponim eorum vis eadem quod si ier spatium aeris calefacti ad spatium ordinari ut 18 ad 9 a pessionis atmosphaerae sea in librar un 4st in os polires quod est pondus aeris d na. es eoit is ordinariae a. 1. ametrum duorum aullicum prementu id est l urem eere nihul efficiet seu salo