# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0397
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0397?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4
# Folio 176r, page id 00068606:0397
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 175v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068606&page=397
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068606/jpgs/default/00000397.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
# Lines: 67 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

imo et alicui concentrico circuli majoris. (ut parum
99537
tum paro concentrico aequatoris gh. tum concentoico ggglitit. paralleli
majoris eeff. saequalem esse.
aequaliter
ac proinde si nihil obstaret, in globus terrae totus alumme penetraretur
aequalem fore luminis velocitatem intra viscera  sut concentrico
aequatoris gh. et in superficieterre, sub parallelo aequatoris
gghh. molumque perinde ut sub a. centro, ta sub aa
polo evane scere.
H
Nota dic supponi solem semper ferri  aequatore.
ut scilicet axis motus lumi globi luminosi, et axis telluris,
ac proinde poli quoque utriusque axis coincidere intelligantur
haec suppositio tolerabilis est, quia quantum sol una anni parte
in unum latus tantundom circiter alia anni parte in oppositum latus
ab aequatore declinat: toto ergo anno absoluto fit utrinque compensatio
ac proinde omnia in summa eo redeunt, quasi sol semper mansisset in
aequatore. Quia tamen compensatio ista non est exacta ob solis
eccentricitatem, hinc consequentias nonnullas
suo loco ducemus.
Quulic eammotus luminis, talis est motus quoque materiae
perspatu lumine illustratum diffusae
prop. 6. b In omni spatio illuminato, quatenus illumina
tum est, corpus seu materia est. Incid
Cum enia linensit altio corporis, ut expericutia constat, omnis i Aut alidi demonsdratum sspon
autem actio corporis sit motus vel conatus, lumen quoque erit
vel motus vel pressio seu conatus. Propagatur autem linem
ea corpore lucido per perspicuum in opacum, necesse est ergo
pressionem quandam motumve ex corpore lucido per perspi–
cumu
sit aut perspicuo jam inesse, aut ex lucido in perspicuum diffundi
ac proinde perspicuum quatenus illuminatum est, id est ad sensum
ubique, quid nullum est punctum sensibile non illuminatum,
corpore plenum esse.
Vera ergo haec propositio
est sive omnia sunt plena, sive detur. Vacuum interpersum; item
ac sive ex lucido corpusiu radii ex corpusculis e lucido.
emianantibus componantur, sive in sola in orbem diffusa
pressione constituantur. Unde sequitud nec Tubeni
Torricelliandem nec Recipientem Gerickianum omni materia
vacuum esse.
prop. 7. Materia spatii illuminati si nihil obstet, se quitur
motum luminis.
Ponatur in fig. 4. corpus lucidum moveri in spatio linea ab.
per puncta a. c. d. gb comniaque intermedia. radiareque
in oppositum opacum  per perspicium abef. Mani-
festum est. quando corpus lucidum; positum in a. radiat in
premere recta ac. materia comprehensam inter a et
e. ab a. versus C sed cum eodem momento quo premit
ab a. versus C etiam conctir ab a. versus c imprimet
materiae il. cum conatum versus e. tum versus iil. Quemad
modum dudum a Galilaeo aliisque qui de motu impresso a motore
translato scripsere ostensum est, si ab himine aut ex naviten
dente ab a. in C lapis aut sagitta projiciatur ex a.
in g. sagittam simul et versus c. et versus g. seu motu
et aeti in e ceisuid  crcas n
Sed materia luminis il. etsi conetur versus e non potest tamen ten
dere versus et quia totum perspinum ac. teria jam sad
sensum) plenum suppontur  materia siniliter versus e. tendente
ad sensum plenum est, ipso obi opaco in e. objecto progressum im–
pediente, solus ergo conatus materiae il. in iill. exitum invenire
potest, es scilicet qui motum luminis sequitur. Ae proinde si
infig. 5. linea ab cb. supponatur circularis, nateria spatii perspi-
cui cum lumine circulabitur in lineis cum motu suminis
coincidentibus. Si sclicet nihil obstet, id est si materia
is di sirgui as se ies  s 4