# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0403
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0403?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4
# Folio 179r, page id 00068606:0403
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068606&page=403
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068606/jpgs/default/00000403.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
# Lines: 78 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

perpendicular
propo2o. terrum extinctum
Ctum vim magneticam acquirit, ita ut vetremdnem infer
proximo, superiorem opposito obvertat
Hujus phaenomeni tam insiguis, quod ipsam magnetisui
ginem nobis exhibet ad oculum exhibet, rationem nemo reddidit
Esto in fig. 7. ferrum perpendiculare ab. potus arcticus
c autarcticus d. Ait Cartesius materiam magneticam ex
polo arctico venientem in nostro laterosentis intra potum
act arcticum et aequatorem tendert sinsum, et ita eam ferrum
ingredi per b. sed ita non tam perpendicuctari, quam potius
inclinato quantulumunque in se quomodocunque in septentiionem
situ v. g. a bb ferrum rectissime mbuetur, ita en patet enim
potet materiam magneticam ex c. veientem facilius in bb quam in b intrare
iutrare. Et certe planto difficilius intrabit in Abbb. quam b, qua in prae b si nulta est majoi difficultas intrandi per
pro b quam in  put bb. Omnis ergo situs ferri utcunque
ad horizontem inclinatus sufficeret, aut certe perpendi-
cularis utilissimus non esset. Vera ergo ratio longe
alia est, quia necessaria ex praedemonstratis. Constat eam
ex dictis eandem esse causam gravitatis et directionis,
magneticae, corpus scilicet turbans molum generalem aut
rejici persus cemtrum aut si aliter nequeat versus polum.
Eadem ergo materia quae impellitur versus potum, impelleretur
potius versus centrum, si spt illuc ine per obstacula posset. Quare fortur est nisus versu centiua
Quicquid ergo congruit materiae tendenti versus centrum, id
multo magis congruit materiae tendenti versus potum. Quare
ferrum  ass  factum materiae tendenti versus centrum fortus
penet rabitur rectiusque imbuetur, quam si materiae versus
potum tendenti expositum fuisset. Satis patet ex hoc phaenomeno directionem versus centrum et versus solum, ab eadem causa oriris
prop. 21 Declinatio Magnetica  oritur a
canca regulari universali pro sitie partium globi continue in-
crescente aut diminuta.
Mimine vero a mineris seu fodinis ferreis
Hujus po rei indicia certa duo habeo, (1) si quis
si quis longissimum licet iter suscipiat, ut ex Europa
in indiam Orientalem; sentiet declinationem
nunquam per gradus saltus crescere aut deminui
tout a coup) sed temper per gradus, (peu a peu)
Hoc mihi ex diariis quibusdam nauticis  constat. Quod
si vero declinatio non penderet a situ locorum in
globo seu relatione ad causam quandam regularem
ceder
tiam ingens declinationis diversitas sentiretur
quod relationibus nauticis repugnat.
Alterum indicium hoc est: s cum constet decli.
nationem annuatim mutari,  observatum est
quando mutatur, versu ortum in loco uno toto
penterdntari,. Ita ponc duo
in
esse  loca, auterum declinare versus occasum
quoque globo   acum
a septentuiore gradu uno, alterum nullo carere
declinatione, ponamus declinationem unius mutari,
versus ortum, ejus scilicet, qui antea declinatione caruit
ita pone in fig. 8. loca esse duo  a esse sepeen-
trionem b. occi
utem c orientero meridiem d.
 in diversis locis diverse
potum respicerem acum ea. non declinare a
meridrano suo ac. at aliam acum ef. declinare
a meridiano suo ac gradibus duobus. Pone fieri
mutationem derlinationis versus occasum in acu
ea. Unius gradus eamque jam declinabit versus occa-
sum uno gradu peu habebit situm eg. Eodem
tempore et altra acus ef etsi non quidemanerss
occasum, minus tamen quam ante versus ortum
do luabit vis. in C3. Nom dio variatu nem selina
bb Elb 
Et certe
b quam bb, nulla erit major difficulta
intrandi per llib quam bb
quod experientiae adversatur
 loco continue mutato
+diligenter confectis
scio quidem altegari locum quendam esse Loudino vicinum, in quo tamen alca
sit quam Londini declinatio, sed opus est nobu d
ejus observationis circumstantiis exactius erudia
distinctius erudiri.