# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0404
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0404?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4
# Folio 179v, page id 00068606:0404
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068606&page=404
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068606/jpgs/default/00000404.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
# Lines: 96 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

son ubiqus esse aequalem, dico
drantem, et quidem nunc in tola in huropa
quam ante versus occasum, aut magis quam ante versus
ortum declinat. Quare declinatio non oritur anide causa ipsa
fodinis ferreis, uti quibusdam inveniendae causae verae
desferditione placet. Cogedturam ream exponere hum loci non es, ubi tantum demonstratione dare positeo
transfigurata
prop. 23 Omnis Terrella Elastica est, seu asa se re-
stituit in situm priorem.
Esto Terrella adce. Hujus partes exteriores a et c. ponan
premantur versus versus ajo  Pars interior non
aeque premetur, quia Terrella non est unam corpus soli
dum sed cohaeret tantum ob partium  circulationes in
omnem plagam cingentes
exteriore est reparatus
Hinci mdle interior perectus sede et gupis seculiaribus
in tam
ogu reatatis ex materiae
nisus s in interiora absorptae concursu formatis constat quibus constat
Compresso igitur corticet ndcleus hemetur, ac proinde
et ad. et cct magis ex acedet ad accedent ad centrum
quam F. et e Ergo minus
1f. et eg quam cg C
contra
distantes
sants ab a. et c pressis, nempe d et C in naturali sitir ostitulorum
n
e
dilatabuntur man  quam partes nudei  et m
i ergo erit distantia inter dit intervallum inter
 quam de et ee in quam em dilatatorum quam
licet quam in situ naturali constitutorum. His ita
etis dorante hinc pressione illinc dilatatione, necesse
motur
materiam quae inter quae inter a f. ld. gc
mec aequabiliter ferebatur, nunc inter aaf. ecg
angusto d velocius inter ddt eem in laxo tardius
d hoc motu durante coytiuue
ea continue conabitur recuperare ae qui abrium
aequalitatem notus. Quia quod fortiter movetur
onatur secum abripere pardius, et quod tarde movetur
conatur retinere, celerius, id est compensatione facta
conatuum facta simul motu uniformi nulla velocilatua
diversitate perturbato, moveri conantur rebi primum
ergd premens relaxabit, terrella in situm priorem
recuperando aequilibei causa necessarium restituetur
ac proinde Elastica erit, et quidem quia adee meidininus seu circulus alius sive meridianus
quilibet assumi potest, in omnem partem Atsi
du diu dureti pressio ut serliet materia vel elabatur
vel alias sabi iseias interea formet, ris Elastica
eonatus restilutionis cessabit aut minuetur. A motus materiae no figurae assuescet, eamque non minus postea
prop. 24 Corpora sensibilia cohaerentia formari possunt
ex solis terrellis inter se copitis junctis nullo alio
licet nexu accedente
rum terrellae enim omnes sunt magnetes proportio
nales maguetes aurem prop. 17. 18. 19. Magnetes autem nllo
alio glutine, quam materiae magueticae motu cohaerent.ata at
Magni momenti haec propositio est ad intelligendum
quomodo ex globulis bullisve corpora sensibilia connecti
possint sine acllo alio glutine praeter motum Hinc
dictrcto corpore integro, terrellae se attenuabunt potius
seu diducent, non nihil quam deserent. Hinc filamenta ac
e fibrae corpora connectentes artae intelligi possunt.
aliquandtix
prop. 24. Omne corpus frictum habet qui Terrellae
simile redditurs
ho ipso enim acquirit motum quendam in aqua quasi in
aquatore et parallelis,  unde sequitur refectio materiae
u quasi versus potos per meridianos, seu motus similis motui
in terralla. Hinc iut abra succini cerae sigillaris, vitri ipsius
aliosumque frictorum vis leia altrahendi aut retinendi.
aut repellendi.
lactenus quod suam
id est d et C in quibus a et C. pos
post pressionem constituta sunt
Ut dictum est in demonstratione propositionis
praecedentis.
nova
constanter servabit.
ut experientia  constat, et ex materie magneti
motu communi methodo demonstrari potest.
aliiq demonstratum est
sppositis partieulis strtatis demonstratum
est quae a me non suppsitae sunt sad exphae
+ subtilibus
t
quemad
alia longe origine de
monstratae
adaodum et duae d chordae
ob simulem motum similiter tensae
mal resonant
um si
magnetes ex materia, aliqua
exili sed tenari compositi fingerentur
ex