# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0405
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0405?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4
# Folio 180r, page id 00068606:0405
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068606&page=405
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068606/jpgs/default/00000405.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
# Lines: 76 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

prop. 25 22 Quotiescunque
vias illinc redditas angustiores, hinc
res difforins aris
redditu corpus ipsum in quo haec concngunt, Elasticum
esst.
redditur
id est quampimum  redia remotis impedimentis potest
restituit se in statum aequilibrii seu uniformitatis
Est corpus orpusa abcd. pars ingusta materia
cincularte mota plenam via illum augo In quo interpo
situm sit aequaliter corpus jef. rita ut viae eb, fd aliaeque
sint aequales motus imperfuratus idurabit. Pone et et
transpone in locum ee f. Patet ngu vias omnes bec.
Ad caeterasus omnes redditas omnes inaequales, motumque
esse celerrimum inter bec. tardissimum inter d
quia illic angustissimae hic laxissimae sunt viae.
sed quia quicquid movetcus vicna secum abripere cona-
tur hinc velociter motum conabitur continue abri
pere tardiora et contra tarde motum conabitur
continide refinere saniora velociora, cumque tantum
creberit illinc celeritas quantum hinc tarditas conalu
compensabunt se conatus seu tendent ad iitiformitatem
seu ad repellendum ee in locu  ee
lua
in locum ef. ubi primum aberit imperedimen
tum
Ex hispatet aequilibrium gressonum Conatum pressio
num ad aequilibrium esse causm gravitatis et vis dircctionis
magneticae, seu motus ad centrum acpotum, tum etiam vis Elasticae
causam generalem. Htinc intelligi potest cuo aer in sclopeta
ventanea compressus, ubi liberatur tanta vierumpat qvia
viae materia intra s mnitus generalis intra selopetum reddito
sunt augustiores, contra extra sclopetum laxpores
Contrarium est aere exhausto, redditae enim sunt biae extra
atone
Recipiente vacuo exhausto vesica alias vacua distendit
tur, quia aer in ea comprehensus non amplius ab acre
Ercumjacente tam fortiter comprimitur, Idem est si
vesica flacida in imo montis, portetur in monitis
summum. Hinc intelligi potest cur etiam in recipiente
 exhausta duo plana polita seu laevigata lohaerere
debeant divelli i non possant. Quin aerem Recipientis exhausti
Comprimant, quia caer non tam cito laum abii desertum implere
potest, quam eder cedere cogeretur, minus ergo spatii
quam aute haberet. Jam acr in Recipiente exhausto
dilatatus est Elatere suo, cum primum id quod eum pressit,
ablatum est. Nec comjorimi potest nisi tanta vi, qualita
a
upertus Epistomiudmissae
est est aperto Epistomuo ipsius Umosphaerae Ergo
tantum resistentiae sentient, duo plana divellenda ab
aeris Elaterio in recipiento exhausto dilatati elaterio
impressurae
quantum in aere aperto a pondere Atmosphaerae
Prop. 25 Tantanvim quaentam in quibusdam corporibus particulanibus
a experimur majorem in comparabiliter quam pro mole.
berfi
necesse est oriri ex causa extra ipsas
Talis est vis pulveris syrii potissimum tum communis tum
folminantis: item aeris exhansti aut compressi.
Hanc celeritatem vim plane incredibilem. necesse est
oriri a maxima celeritate motus in ipsis. Haec autem
celeritas motus in ipsis non potest produci nec conservari,
ab ipsis. Quia turbat mutum materiae omnis cirpumjacentis)
ac proinde ab ejus  resistentia superabitur neasse
et evanescetque; necesse est ergo h oriri ab extrinseca
caisa mateua crcumjectae imisu fortiore, ac proinde a causa
unigersali.
F per compensationema
M deo liacel cesssole
mis puinctiat segu
seu ad amo vendum perturbans
Nec repeto quae de aequiponderanti
de aequilibris liquoram, de mole,p er
recte dicta sunt, et ex dictis pere
consequantur.