# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0407
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068606:0407?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4
# Folio 181r, page id 00068606:0407
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 182v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068606&page=407
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068606/jpgs/default/00000407.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
# Lines: 87 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Elegantis sima haec propositio est, et maxum in
tota natura usque. Hinc enim apparet non laptum quomodo
bullae producantur, sed et quo modo materia deterogenem
in alia posita in unum colligatur, dissolo ae comprimatur
dissolvatur praecipitetur; cum ea reagat. Sequitur
crum ex hac heterogeneorum diversimode motorum commixtione,
ea aut in unum unumquodque suas partes in urcum colligere, inde incommixtibilitus
aut ruptas alteri miscere. Ex mixtura sequitur aut
simplex unius in altero solutio, aut duorum solutorum
in unum coagulatio, aut eorum pugna, dum seu reactio
dum scilicet alterum rengit, alterum absorbet, altermlum
exgnerat  se quitur et ex hac propositione
Cop per pressionem istam effici terrellas
motum scilicet corpus corpora scilicet rotunda motu
circulari in omnem partem, idiest in meridianis cinca
Notus enim eorum propiius ta modiquaeque repellitur
ut se componere aogatur in Eocusarem, non tanspm
circa proprium axem, seu in aequatore et parallelis, is enim moius
id enim contra pressionem a lateribus seu utroque
polo non munit, formatus non globum ssed cylindium
sed in meridianis seu in omnem plagam Minor
hunc motum materiae in corporibus per meridianos
a qua corporum omnis cohesio et et gravitas,
et admranda magnetis phaenomena et ipsa
quodammodo vis Elastica pendet, in considera
tionem hactenus non satis venisse
prop. 29 Materia heterognea in medio ita
ex pluribus partibus nondum in puum globum compressis
collecta in medio to moto deprimitur versus
centrum globumque seu locum ubi minor est
motus.
demonstrandae modum dihilominu.
Eaealiam gravitatis m, quae tandem
reducitur in priorem, imo generalem, aequilibris scilicet
restitutionem. Sunto te in fig. tres globuli
ab materiae heterogeneae a. b. c. in
unum collecti, intercipietur inter eos spatium
D. per quod cinulabiitur materia homogenea,
ipsius scilicet medii defus, quae ab a. b. c.
repercura comprimetur in L. ibius celerrimo
motur tangustias transibit. Difficilius autem
ita comprimetur materia defu quam hilm.
propior centro; quia quod velicius movetur
fortius resistit detorquenti a cursum suo
deprimetur ergo abc excirculo d f9
dEodem
modo demonstrabitur si non possit versus centrum
itudum esse versus potum..
prop. 120. Materia heterogenea in
medio moto si non dissolvitur, fit Elastica.
Nam medium tam comprimit, tan tum trans figurare
conatur ex exmultis partibus in unum globum
tum vero comprimere in spatium quantum potest
parvum per prop. 28 potest autem idem
corpus nulla parte accedente aut decedente nullu
materia subtili expressa vel
prop. 30. Potest corpus aliquod nulla
parte accedente aut decedente occupare spatiumi
nunc majus nunc minus
pmm
Magni momentos haec propositio est, decdit definit
aquocunque in puncto sphaerae compressae, et in quamcumque plagam exitum aperias Neque referexitum aperias in linia ea, an
uilica et monteut cus muedlleet siaem cntu qu sbasa  permullat pegum
quam saepe alterius jemsienti praecipitatio
consequitur
intelligitur etiam quomodo natura
corpora semina coeporum omnia in
guttas, bullas globos, ova, colligere
amet. Et quomodo ex concursubit
diaum bullarum  satis c tepaces
meutrentes corre soleant in unum grandem, ut inn
bullis aquae saponatae experimud,
et quomodo inpers gutta ingent rupta
 partes rursus formentur in gulla
ut guttis aquae in pulvere currentibus
expert videmus.
ut et axium sparabelituq
magnam partem
et quodlibet punctum rarum supplementim petere
ex quolibe denso arcipere conari, et d
rationi unius caetera omnia se accommodare
omnia se omnibus accommodare, ut si
quantulacunque pars aliter constituta
esset, omnia sint aliter eventur a;
ac proinde actionem ex quolibet in quod
libet propagari in instanti.
XXKVI 1E