# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068644:0009 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068644:0009?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 7A # Folio 5r, page id 00068644:0009 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068644&page=9 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068644/jpgs/default/00000009.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine # Lines: 85 recognised, mean confidence 0.88 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Inilia et Specimtna SCIENTIAE GENERALIS, de novaratione instamationis et augmenti scientiarum, ita ut exigno tempore et negotio gnies prestari possint ad felicitatis humanae incrrmentum p ngta Ostenditur partm niscriae nobis contingere, aut felicitatis abesse, non defectu virium, se e nel scientiae vel bona voluntotis ipsguscientias plrumque nobis deesse julpa nostra; pe certe pler vepitales ad vitam isse usiles esse in humana potustatis t ex datis sive notis po conce Ai mipescenta constantique Methodo screntia generali plaeciptis i id est secunillis htradita uti velint utqemellod Mechodiem recpt hoc consistant in duobus Judicio, et inventione judici primum Elementis aeternae veritatis, ac nolis ejus sive criteris, quorum unum pertinet ad iustaurandas scientias jodicandumque de jam inventis, ne pyaejudiciis decipiamur; alterum pentinet ad sinventionem e linet angendas scientias, in veniendaque quae nobis desunt. prior pars, Atcjudicandi, abssolviturgri Elementis aeternae veritatis, criterrisque ejus live notis indisputabilibus qua debent esse hactenus explicatis, ubi de criteriis sine notis verit indispatalitbs plane in dispotabitibiis, quae pariunt demonstrationem. Deque axiomalibus sel veritatibus primis, ut veri taprimit at protcare eus sit impossibile prindis et definitionibus, ex quibus sit demonstrati tum vero Doctrinm prohabilitatis, de gradit smeiue estimandis, quod ipsum sex datis demonstrative fieri potest. Quemadmodum in ludoiateae certum est facitne facilius esse duobus cubulis septem quam duodecim puucta confice et proinde prodentius ille aligetur podus quo fint, ut seplemer. hiotrus quam ut uode entio indigeam et si secundam rationem acturo illo necessano oligendus potius erit modus, quo efficiet ut sextenario, quam quo faciet ut duodenario indigeat; licet fortasse praete snem duodeparius exire possit. Hnjus scientiaehScientiae, quam possis volare Logicam vitae communis deliberendi deliberatinam avilem nnquamactenus tradita Elementu subjicium plerumque enim decisium cum multa utrinque argimenta pugnant, decipiuntur homines, sive cum numerum notius quam pondera respiciantsive cun ratio cmnda atque staterti destitumatur, qua possint commodanatue inconmoda utrinque dibrare; tive cum ex multitudine circumstantiarum atuibati, nec ese ert expedir evidentes qua se ratione facile expediant, impatientia, si ve etiam mogente pecessitata od novissimem aiguaendum, at quo peu pu vo argumentum quo vel pmpes primum quo initio praeventi sunt, vel novissimumu maximeque in unimo ad huc vigens Arripiunt, vel illud amplectuntur, quod affectibus eorum secundam est illud certe erope quod tum maxime aniuum eorum occupat, cum concludendum est. Secrcepta scientrae generalis consistunt in duobus Scimulia Generalis duas continet partes; unam de instanratione scientiarum u ea quae jam cognita sunt bene ordinentur et accurate dijudicentur, alteram de Etementa dijudicandae veritatis per criteria quaedam sive notas indisputabiles hactenus inexplicatas, et. Quarum prrorpertinet ad Instaurationem scientiarum judicandumque de invertis jam inventis ne praejudiciis decipiamur; altera epusterior destinatur ad augendam scientias inveniendaque quae nobis desunt v ergo prior ergo tradit Elementa Veritatis, sem i Notas quasdam indisentabiles, quarum ope in omnibus materis haberi possunt demonttationes evid mahomaliis sive vegitatis necessurta, dive probabintisis ipsi cum sufficientia non sum a d se tesaptunt gradus ipsius mujoxis ex datis probabilitalism aenam ius probabilita non minus quam varitatis certre sunt quo casu sultem ipsius probabilitatis, quam dat ocutisque usropri aei agendo sequi oportet demonstrata est veritas. Quod mosse maxins est momen possit cc non tantum inscimatiis, sed et in communis vitae deliberationibus, quando utrinque stant commoda incommodaque, ipes et metus; quam quae vilut in statera expendere: N in tunc usque diem docuit nemo. Multo minus tia Mathemalicis pares, quarum certitudo velut manu tangi oculisque usurpa possit. ita ut nemo nisi per sic ut omne argumentum legitima formae, procedat ad instar calculi Numerorum, et siquit error cubrepit, facile ad instar erroris calculi detegi possit non difficilius deprehendi, aliisque ostendi possit, quam error calculi solet. Quali forma argumentanti introducta controversie un ratiocinando non possent non lessare. Quando autem non sunt sufficientia data ad concludendam veritatem, demonstrandam veritatem; rpoterimus tamen sempere datis demonstrare probabilitatem, majorem, seu quid ex duobus oppositis it probabit et secundum prudentiae regulas in sequendu Atque ita r ectam rationem semper quam tum possumus sequemur. Et cum in secus agemus, erit id vel ipatita nostrae, vel riiite pot hanc artem ractibnibusq quia multo promtrus faciliusque veritatem aut probabili ta lis gradum, assequi dabitur, pos moditationes nostri non casu sed constanti lege, ac calculi ritu procedent. Quanti hoc sit ntum in sciensi a es metus,q velut in statera ex in diam dbcuit nemo. Cum tam part feptit ai olamanum tangi possit constitutam rarius quam aule impro