# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068644:0088
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068644:0088?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 7A
# Folio 44v, page id 00068644:0088
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 43r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068644&page=88
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068644/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
# Lines: 73 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

magnam efficaciam tribuit, ego enum huo non de jucmmis, sed
de gravi et sed potius quia Hicto cognitio historiurum eta
aHistoria divinae providentiae speculum est, Deumque nobis
moralitate quadam vestitum
exhibet, quatenus non tantum auter
rerum ut in plusicis principium rerum ut in Metaphysicis et Ma
trematicisue, inventoru admirabilium machmatum ut in physicis,
sed et, quasi unus ex nostris, id est Mensquaedam erga nos optine
affecta bonitatem suam immensam humano generi peculiari quadam
ratione in gubernandis imperiis, tuendaque cclesia sed maxime
in salutis nostrae Oeconomia patefecit. Ita ut veritates
amaltia abstractae posentiam DEi, seu sive idearum ex fonte essentiae ejus fluentium
immensam amplitudinem ostendant. Historia naturae Sapientiam ejus
in oonando condendo universo, Historia vero civilis qua sacrum comprehendo
t naturae zoluntatem erga nos exuberantissimam ostendere
videantur. SumC  Et cum Religio Christiana, qua nulla unquam
quousque temporum locorumque cognitio se elendit, audita est sanctior, et in
sua simplicitate sublimior, et philosopho digni vero dignior, non
tentum excellentia dogmatum suorum sintelligentibus admirabili sed
et origine sine exemplo singulari nitatur,  profecto providentia
eu
universi guoernatrix peculiari, quadam ratione intime affuisse videtur.
sequitur demonstrationem  tantarum Veritatum, non nisi ab Historia
peti posse. I Nimirum gens indaeorum v vetustissima in medio idololatraum
 Deo sibi segregata, mirabili providentiae arcano verum  summiluminis
cutum una intaminatum conservavit huic datia DEO prophetae, exiturum ex
illa gente Messiam generis humani erroribus perditi restauratorem, dudum vaticinaban
nota
tur. Venit homo quidam  in quem omnes prad prophetarum mire quadrabant
sed quod nihil humani splendoris praeferre, (quod nec facere debuit) a suis receptus non est.
at ile nihilo secius miris factis, et doctrina quadam supra humanam sortem elata, prae
qua philosophorum graeciae teledissimae fertem omnemenem e placita sordescerent;
eadem mira simplititate omnibus etu tamen adea simplici, ut plebejo cuius perceptu
facilis esset, animos omnium percebibat. Tricunio hic sol terris fulsit, et quoc vivu
duer interris clocuerat, occaso suo expiavit, seque parissimum Patri sacrificium obtulit. Sed
_ eliquit autem discipulos ex infima plebe homines, side scientia fine vi, quos scilicet unus magi–
strispiritus commendaret. Quid unquam auditum est mirabilius aliquot piscatotes miseri ex judam
latebris et gente Toto orbe contenta egressiprodeuntes sola extincti magistri fiducia et
viventium ad huc termonum ejus li incredibili ardore animati inter odia publica inter teca
saxa et ignes omnem sapientiam Graeciae, et florentissimi tunc Romani imperii potentiam
agarediuntur. Hos tanto zelo tanta consporatione agentes, non po severa plane et difficilia
Hominibus corruptis docentes opum contemtum et palipatiam ducendes potentibus opum contemtum
et caritatem erga miseros; oppresse plebi patientiam ergo yrannos docentes imponentes; non
ures, non potentiam, non voluptatem sed pericula et martyria, et testaturam de finceritate animi
moxtem quaerentes, quis sanae mentis omnes deceptares dicera ansit? At deceptituere, caeteri ab
 Sed quid habuere Apostoli quo tanto pere allicerent, aut cur decipere villent
nonalio entio praemio nulla nisi futurie spe, si hage non credidissent. An tot homines eo obstinatae insaniae ven
aissent, ut sectae tam intructuosci causa constanter vellent crudelissinuas mortes subire nullo neque invita nec
Axostolis, Raxpoli a christo, sed quid
in morte edito profundissimae malitiae indicio. Quodsi Apostolos magister decepit, usus est profecto arte sapru
tm qua soero divino homine a tot millibus haberi tetit tot miracula de se crode fecit ferit, non a
ut ex tincto
umunam lquitu in
FMentium Regem in
hac Universi Republica
sese ostendit, et
aut uspium
Historia enim senit ad
demonstrandam pietatem,
et ex ea veritas religionis
nostrae demonstratur pote
cujus hic qustas exhibetur
utilitatis hic guctus
habetur quod hic nonnihir
adumbratur
=si hominem sine adjecta
divinae virtutis mentione
appellare fas est
+cum ortiso autore secta
nonarmis, sed vertis et
vita
Fsimulqus adto actificiosa
+ ad tam ingrata