# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068647:0041
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068647:0041?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 7B, 3
# Folio 21r, page id 00068647:0041
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 22v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068647&page=41
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068647/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
# Lines: 84 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

totam logitabilium
Magni momenti est in Cogitando, colelu r quae nostris
mentibus  obversari crebriui solent, varietatem, uno
obtutu complecti posse. ita enim rerum comparationes et connexiones
intelligomus; rem propositam inveniemus, datiam cum aliis combinabimus.
De oblato quocunque abunde  et cum frnctu disserendi materiam habebimus.
si linqua discenda sit, si abebiuls atqueid desideremusque eo perpoenire, ut
primo quoque tempore cogitata exponere liceat, sufficiet nobis ea vecabula
discere, quae sufficiant, ad caetera omnia saltem circumscriptione explicanda
Ut alios usus innnmerabiles imprae sentiarum non attingam
Cam Vocabula  inventa sint ad  cogitationum designationem
poterimus eorum ductu uti. nam non ideas, sed signa earum in charta describere
licet. Sufficerit ergo lVoces bretti velut Tabula complecti.
Adjectiva,
ota
Voces (id est soni significantes) sunt substantio  seu subi
et Verba seu Praedicata
suffixae, interjectiones.
a
substantiva Nomina, verba, at nterjationes; particulae,
Nomina sunt quae praedicatum aut subjectum
Veb copsila quanr suntque concreta
ut Ensu Homo; abstracta ut Entitas, Humanitas suntque substantiva aut
Enuntiationis esse possunt.
adjectiva. Substantiva sunt, quae terminum  enuntiationis absolvunt,
sine alterius subintellectione.  Adjectiva non complent terminum, sed
tan
intelligendum est aliquid, ita cum dico, bonus, aus sasis, b ligo
Holuitem DEns vol aliam nem i tale quid tribui potest. Il angane istrix longa.
em d et cres bocae
Unum, bonum, magnum, intelligo rem unam
substantiva sunt vel concresa, vel abstracta
rem bonam, rem magnam.
concreta sive completa sunt quae alio subjecto cui attribuantur non indigent
ut homo. Abstracta ex indigent subjecto, ut humanitas.
Etsi enim enuntiatio absolvi possit de Humanitate, perinde ac si ipsu per se
Humanitas minor est divinitate; tamen in rei
subsisteret posset, ut cum dico
veritate requirit ipsa suppositum in quo subsistat. Adjectiva jam explicuimus
Verba oriuntur ex copula quam vulgo tubsi
Verbum substantivum vocant,) cum nominibus composita. ita Calere
est esse calidum. Ita ut verbum nihil aliud sit quam totum praedicatum,
seu totum id quod um nomini tanquam subjecto additum, propositionem absolvit
Particulae aut connectunt
ut Petrus calet, hoc est petrus est calidus.
Adverbia sunt respectu verborum, ut adjectiva respectu substantivorum
ita Homo bonus, agit bene. Hinc tot dantur ad verbia, quot adjectiva
interjectiones sunt vocabula designantia compr integram enuntiationem,
Particulae
ut Vd id est A Magna ad est vel aderit miseria.
sunt vocabula quae sapo auxiliaia, ut ita pronomina sunt nomina auxiliaria, quis, ille
sic dantur verba auxiliaria ut hab sum, habeo. Dantur item adverbia auxiliaria
et  quomodo, sic. quae respontent promominibus quis ille. Praepesitiaies
sinet ead Nomina oblique Cum autem nomina vel obliqui vel recta terminum
ingrediantur hinc obliquitatis modum designant praeter nomina primaria
subjectum vel praedicatum constituenta alia sint quae ingrediuntur terminum
oblique, illis connectendis, modoque obliquitatis exprimendo serviunt praepositiones
ut h Homo est Lupus eren erga hominem.  quanquam contractione
quadam interdum  per casus nominum evitentur praepositiones ut si dicam
corpum Cumque interdum plures At sexolat
ut vero plures prpropositiones connectantur inter se, adhibentur
Homo est lupus homini.
renjunctiones. ut Ego Christus DEus est justus, ergo bonis erit bene
Petrus et paulus sn Romae fuorunt. Id est petrus Romae fuit et paulus
Auffixas voco particulas qui separatim non significant
sed  sed in alio vocabulo, cui adduntur, ut re in repellere ts in amans
Romae fuit.
qui interdum; tates sunt, ut ne stronuntiari quidem separatim possint.
Atque X haec quidem linguis notri apud nos usitatis accommodata
sunt; si tamen rerum naturam spectemus, sufficit. Abstructa 
 sunt sepurat non est opus separatim enmuerari, abstracta, adjectiva
verba, et ad verbia, verbi gratia calor, calidus, calere, calide. Cum
unum adjectivuim sufficiat, ex quo per affixas reliqua fieri possunt.
je sufficite ac tis in enumerando tamen pro ut commodum videbitur
nunc abstractis, nunc adjectivis, nunc verbis uti licebit. Adverbia nisi anxiliaria
Venio ad ipsam enumerationem, tquedeub
a nominibus na p ubi nomiga ubi et primum Terminorum, deinde
particularum et Affixarum. Termini sibe Notiones concipiuntur a nobis
ut completae tanquam res, vel ut incompletae, tanquam quibus modi
rerum exprimuntur. Res possis dividere in Methentaticu Metaphysicas
Mathematicas et physicas. Metaphysicae sunt substantiae spirituales, ut Deus
Mathematicae sunt L Tempus
Mens, Anima, Entelechia seu Forma substantialis.
Afixe.