# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068649:0048 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068649:0048?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 7B, 5 # Folio 24v, page id 00068649:0048 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 23r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068649&page=48 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068649/jpgs/default/00000048.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 146 lines, status machine # Lines: 146 recognised, mean confidence 0.96 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. de intellectus emendatione et de via qua optime in veram rerum cognitionem diri– gitur ex avaritia Gloria et abidine Nommes communiter agunt ob d libidinem statim honorem et divitias. Libidinem sequitur poenitentia caetera non aeque, ideo magis ad huc animum becupant Regulae vitae interim consitutae, ad captum vulgi loqui, nequem offendamus; deliciis fini quantum aletudi postulat, tantum facultatum quaerere, quantum sufficit ad vitam et vorletudinem sustentandam, moresque aliorum cum quibus vivimus imitandos modi percipiendi: i ex auditu atiqu vel alio signo ad ben placitum, 2 ab experia tia vaga, cum quid ideocreditur, quia nullum experi– mentum contrarium occurrit. 3 perceptio inadaequata, ut cum ex effectu causam colligimus vel cum concluditur abaliquo universali quod semper aliqua proprietas conitatur F. perceptio rei per suam ossentiam vel cognitionem proxin causae. Exauditu scio parentes natalem diem ec. per experientiam vagani, me moriturum oleum alere flammam per perceptionem inad aequata ex seusu colligo animam unitatem esse corpori ex natura visus solem majoiem esse quam apparet. per adaequatam dua linea uni picrallelas tertiae esse parallelas inter se Mathe matici vi demonstrationis prop. 19 lib. V11 Euclidis sciunt quales numeri sint proportionales attamen adaequalam proportionalitatem datorum numero rum non vident, et si vident Cin facilibus exem– plis) vident intuitive, non vi hujus propositionis quartus modus solus secvit nost nos perficiit idea irculi non habet peripheriam aut cen rit rem intelligam non opus est ideam ejus intelli trum sd ut Circulus ger, ut ita ut sciam, non est opus ut sciam mescire nam necesse est me priuscire quam mesciam scire Nullo alio sea veritatis opus quam vera idia, et seu essentia objectiva seu modo sentiendo verate non est methodus qnum veritatis quaerere post acquisitionem essentiam formalem deatum Quores est intelligribilior eo cobum snetuo quo est singularior. Hint vela, ligate facilus retiren tur quem dissoluta. Et facilius retinemus unicam fabulat Memoria et ab amatoru quam plures intellectu corroloetur et sineantellecta ister imagina tionem corpoream ccirca interfectum in se spectatum non datur memoria nec oblivio Veleres non considerarunt velul nos animam secundum certas leges agere ad instar automat sepserationes secundum qui y spiritualis siunt imaginationes coritiagunt secundum alias plane loges quam intellectiones et anima circa imaginatione habet tantum rationem patientis Cognoscere effectum nihil aliud est quam ampliorem rediere cognitionem causae cognitio particularium inprimis quaerendu (et Entis maxime particularis, quod est infinitum) Temper eundum perhatia veralia, et abhate vali transeundum ad aliud Eus reale secundum seriem ausamum vitando abstracta et universalia. intelligo autem res singulares non mutabiles sed fivas et aeternas Hoc fixa etu aelerna Quamvis sint singularca tamen ob eorum ubique praesentiam et Catissimam poten– tiam emul nobistam qua in universalia side genera de fini tionum verimi singularium piutabilium, et eausae proxima omnium quas exprimunt, at determinatas excilis format intelectus res sub specie aeternitatis concipit, sine quae res clare et distiucte percipimus ex nostra numero, et duratione natura sequuntur, seu ex nostra potentia pendent, confuse vero contra; sepe enim nobis invetis formantur linstitutum totius hujus tractationis de emendatum intellectus his paricis continetur finem nostrum esse ut cogitationes dicigamus ad perfectionem. Optima autem perceptio cujus ope perficimur est adaequata. Et ut bene incipicmus meditationem debemus ad norman datae alicuius vcrae ideae certis legibus pergere, Mam me autem ad norman idea Entis infiniti. Utautem ad normam verae alicuius ideae certis legibus pergamus primo distinquenda est vera, idea a catens omnibus est quae clare distracteque cognoscimus non sunt ficta perceptionibus, et meus a caeteris perceptionibus socundo sindendae sunt regulae nbres ad todem normam percipiantur, quod fit formando en- cohabenda hum realium finitiones, et inde tumseundo ad aliex cintia renlia, itaque inprimis Metlodum constituendam aobis opus est definitione intellectus.) Tertio constituendus est ordo ne inutilibus defutigemur, quarto perfecti deam Entis perfectissime erit Methodus ppsiende perveniemus tandem ad pervenerimus habet, qui est siuit noster. dabimusque operam ut alii multindem asque egr intelligant atque cupiant, quo Ut autem hunc finem magis invicem juvenur quo res est singularior eo fccecliretinetur oltineamus necesse est tantum de natura intelligere Rei simplicis nulla est fictio quantum sifficil ad tatem cognitionem lnionis meilis nostra cognoscarus ejus proprietates, licet ignoremus an detur aliquis cum tota natura acqoimendam, dendeformare societatem, possumus pervcarie ad talem cognitionem Trianguli, ut in perceptone in adaequata res quasi abstracte conci scept summus initur non autem per veram essentiam. Hinc sape quod unum est multi ex esse imaginantur homines Ut ferrum cudatur malleo opus est, ergo et ut mallens Cudatur opus videtur alio malleo: et si quis hinc colligeret non dari posse malleum primum; similis foret ei qui negaret methodum investigandi veritatem inveniri posse, nisi alia methodo quae rursus invesliganda est. Verum quemadmodum homines initio innatis instrumentis quaedam facillima licet perfecte et laboriose facere potuerunt, ita uisque confectis alia difficiliora minore labore, sic intellectus vi sua nativa faus sibi instrumenta intelleualia, quibus novas vires, novaque instrumenta acquirit pim aotam Methodus in eo consistit, ut ab inutilibus nos clibeamus ideae inadaarquatae ideo taucum in nobis orimitur, quoque quod pars sumus tntis alicujus cogitantis, cujus cogitationes ex toto quadam ex parte tantum mentem nostram constituum qualis est desideranda, ut quamphrimi quam facillime es secure eo perveniant. Porrodanda opera est morali phitisvesiae ut et doctrmae de puerorum educatione deceptio oritur quaadores nimis abstracte concipimus et qua valetudo non parvum est medium addunt finem assequendum concinganda est integra Medicina quia multa difficilia arte facllia redituntur mechanica non est contemnenda. Sed ante omnia op ex cogi- tand nam quod in vero seno objecto percipio, alteri non possum applicare atiqus est non per abstracta procedere, sed vs, a forite origineque naturae sive Ente infinito deducere est modus mendandi intellectus, de quo paulo aute dixpluu.