# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068654:0091
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068654:0091?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 7D, 2
# Folio 27r, page id 00068654:0091
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 28v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068654&page=91
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068654/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
# Lines: 88 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

14 a
ACCTDENS COM MUNE.
Causa est coinferens natura prius illato. Interdum dicemus concarrens, que causa de concurrende potiore sumitur
causa sufficiens est inferens na tura prius illato. Scope causae nomine simpliciter posito intelligitur sufficiens vel, prene
Coinferens quod cum alio vel aliis sumtum constituit inferens
Inferens est, quo posito aliquid ponitur. omne infarens est
coinferens. Nam si per se infert, etiam cum aliis non impedi
entibus sumtum infert. Porro non omne inferens causa est,
cumetiam ex effectu inferatur causa.
Coinferens idem est, quod conferens.
quadlibet
Connexa sunt quorum u necessario infert alterum.
Oriri aliquid ex eodicitur, quod et assurapitus seu ausa sius
vel saltrem coinferens primarium iae rem nabraicus
Requisitum est sus pendens natura prins vulgo causa sine qua non
constituens est requisitu
madiatum, seu sine medi illationis l probatione. ita pars constituens est totius puncta etiam
u extstat imodt
Conjuncta sunt etiam, quae connera non sunt, modo de facto
simul ponenda sint.
Efficiens est causa activa
finem ingtendens
Medium causa, qua causo efficiens primaria alitur.
facit esse causam
sufficiens
Finis est, cujus appetitio est causa conatus in agente.
esi partes non sint, tamen sunt constituentia corporis
Materia est constituens passivum, quod manet inmutatione, qu. an nateria sit abstractum.
abstractum,
Forma est constituens activum. Interdlum sumitur pro con-
stituente mutabili. spiritus animalas sunt constituentia activa, sed non abstracta
o mpugionem alterius reddit faciliorem, id fieri vim agentis augendo, vim aliam addendo, manente vi
Impedimentum difficiliorem. quod fst e deminuendo vim agentis diminuendo vim auxiliantis, an
manente vi minuentqus effectum, quod impedimentum, triste dectum est.  idus fit vim alio divertendo, aut vi
termittens non impedit cum possit
Instrumentum est, quod agit patiendo.
au bium pe  Est et alius modus impedi-
endi lato sesa, si eludatur actio, objectum
amovendo, vel obliquius rediten
pars non proficit ad effectum.
Praeparans est producens causam futuram, vel causae futurae qualitatum requisitam
Conservat quod impedit corruptionem.
Exemplum universalis est particulare, sub eo comprehensum
Occasio est rerum status s nobis conveniens ad agendum
sine opera nostra oblatus.
Meritum est actus praemio dignus. Demeritum poena.
Fortuna est status rerum a nostra prudentia non dependentium
Status est aggregatum praedicatorum mutabilium (acciden-
tium) contemporaneorum.
Modi existendi.
queandu hab tiqui aquam natura priore non indiget
dependens quod contra.
Simplex cujus panca sunt constitutiva. Compositum cujus multa. Prorsus simplex cuius nulla
Pertinere dicitur, quod haberi convenit.
Periculum est facisitas mali; quod si non sequatur, savi dicimur
seu salutem habere. posito malum esse magnum
Permanens quod durat diu
st
Mutabile quod potest non durare. Praestat duvationem definuve par mutationem italibi factum
dicitur,
Habere dicitur A et B haberi, si ita existat B, ut eo uti possit A. Carere
est non Habere, cum conveniret. Habere est generalius quam porsidere
et latius sumtum, ut ad res quas cunque etiam inanines et juris expertes
applicari possit, uti pertinere rem ad me est latius, quam jus misi inrem
esse. Et uti habere abstrahit animus a possessione, ita pertinere a jure. Habemus
ea, quae sunt pars nobis, item quae sunt attributa uno verbo, quae sunt in nobis. Habemus
tamen etiom, quae non sunt in nobis nempe instrumenta agendi, amicos, res amicorum. Sunt
mimhratendo qeidum gradus. Res amiuorum habernis contratostes communes, sel non conlorix ssanicas.
sufficiens. Causa per se, (item causa sufficiens
per se) est coinferens (inferens) natura prius,
modo nihil impediat
quod et ad requisita applicari potest, q
requisita, secundum quid, non sin
pliciter, idemque in inferentibus etica
locum habere potest
Consuspendentia, vel correqisita, quibus
omnibus non positis, sequi
ar de
pum
rem non poni. Aggregatum ergo omni–
umi correquisitorum foret requisitum
plenum
, u
inse diverht
pulta litat mutatione facta
in agenta et patiente
Utimur eo quod facimus concurrere.
ad finem nostrum