# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068654:0139
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068654:0139?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 7D, 2
# Folio 51r, page id 00068654:0139
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 52v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068654&page=139
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068654/jpgs/default/00000139.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
# Lines: 37 recognised, mean confidence 0.98
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Religio. superstitio.
Religie est cultus potentiae invisibilis intelligentis seu Numinis;
quae si rat ioni contraria sit, superstitio oppellatur. Etiam cum Chi.
stus esset visibilis, tamen ejus potentia erat invisibilis.
Colere autem generaliter est beneficum nobis reddere conari.
nam ita colimus etiam agrum. Hinc quem colimus, ne noceat,
etiam teneficum aliquatenus reddere volumus. Est enim aliquod
bonum in privatione mali. Res sacrae sunt res adhibita ad cultum
religiosum, quae profanantur alio usu pravo. 
Foelicitas est status latitiae durabilis, Miseria tristitiae.
Salus (apud Theologos) est felicitas hominum aeterna.
Cum Gratia Naturae opponitur, opponuntur ex, quae deus agit
ut Monarchaintelligentium iis, quae tantum agit ut autor
rerum. speciatim autem in oeconomia humanae salutis.
Turare est ita loqui, tanquam poenam Numinis augeri velis, si
fallas. Huc scilicet tendit, qui Deum testem invocat, qui provocat
Deum ad poenam.
Orare est a Numine petere.
Hymnus est laus Numinis sermone ligato (ad versum scilicet vel
cantum)
Sacrificium est rem ita Numini efferre, ut non amplius apta sit
ad alios usus. Itaque quae usu sacro consumuntur, proprie dicuntur
sacrificari, ut thura. Ita Simenses chartas auro obductas incen-
dunt honori sive Numinum sive etiam Heroum. Sic fruges Diis
adolebantur, animalia occidebantur honoris Numinum carisa
quanquam nihil in eo sit, quemadmodum est in thure et sinensium
chartis, quod cultum reddat gratiorem. Sufficere enim videba.
tur, quod redderetur metuendus, significatione ira in peccantes.
Sacramentum est ceremonia sacra efficaciae insignis. Itaque
consentaneum est, a Deo institutam aut probatam.
Mystemum est res divina occulta. Hoc veteres de ritibus arcanis
accipiebant, nos de dognatibus, quae cognitionem creaturae tronscendurt.
Miraculum est actio divina, quae travescendit cognitionem
humanam; vel strictius, quae transcendit cognitionem crea.
turarum, vel in qua Deus agit praeter ordinem naturae. Itaque
in Mysterio perpetuum miraculum est.
26 a