# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068656:0046 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068656:0046?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 1 # Folio 21v, page id 00068656:0046 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068656&page=46 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068656/jpgs/default/00000046.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine # Lines: 105 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. et fundamenta scientiarum quibus constant principia rationis, hominisunt peculiares quod discrimen Lockius et alii quidam nostro tempore paulo crassius philosophantes, ob ignorationem verae Ahalysseos non satis sunt assecuti e homines quoque in plurimis non nisi Empirice procedunt, ad aliorum animalium modum, ubi possent rationaliter, si causas tenerent. Unde maximi in vita errores persae pe nasci solenteorum qui valde experti creduntur, eaque fiducia rationes admitu tere nolunt. Caterum hominis Empeiria, Ratione adjuta immenso intervallo super brutorum Empliriam excellit, ut latissime porrigitur; etsi in quibusdam particularibus truta nonnulla partim organorum suorum structura partim vivendigenerenos vincant cum autem primis annis intantes parus vam differanteratione sese ob defectum materiae in qua exer ceatur, linguaque et symbolonum perquae exerceatur parum adhuc exerente), et pueri quoque t adolescentesque ne quid de viris dicam) sensibus affectibusque ad instarbrutorum plunimum regantur; hunc dhominum informa tores multa a brutorum magistris e quorum, canum avium mutuo jumero possent, etiam haminibus profutura. Volim tamen exemplo imperii in animalia caetera duriori d verbera erga hominles facile veniri multoque minus dolores exquisitiore, adhiberi libentea adhibuerim: quanquam sciam quosdam funambulos, artid circulatoriae Magistros in puotos suos esse acerbiores, tanquam aliter in re difficili er ingrata, a qua fere natura abhorret, non profectu r2) uut major scilites molestie vincat minorem Nobi Hominum laudabili habitu informandorum curast ubi ad considerationem subjecti pertinet ipsa Varietas inge niorum. De qua non male Acistoteles in phetoricis, aliiqe artis oratoriae scriptores; sed et praeter hos peculiari stucio de ingeniis egere johannes Huartes Hispanus libello de Scrutine Sciutinit ingeniorum, im. Barclajus in icone animorum et Edo Neuhusius in theatro ingeniorum. Huc etiam perrine pro buna parte scipionis claramontii opus de conjectandis moribus affectibusque. Et quidam saec ad recepta vulgo tempe- pramenta revocare student, sed ea varie trahere coguntur nec quicquam certi ac definiti constituere possunt; estque id omne magis exotericum et populare, quam solidum atque accuratum. Physiognomia quoque etsi omnino sper nena non sit, et fundamentis quibusdam non plane absurdis nitatur veluti, ut homo inclinationes illi bestia rum generi familiares habere credatur, cujus ad specien externam lineamentaque accedit; item ut is qui vultum natura habet, quem alii demum in affectu assumunt ad affectum eundem propensus judicetur; nihil tamen in his inest, non dicam certumi ne satis quidem plerum succedens, usque adeo natura in hominibus educatione, on victu conversatione variisque casibus mutatur; ipsaque etiam conforma tio vultus membrorumque in utero primaque infantia a causis accidentalibus pendet. eute corporis dispositionibus quae faciunt, ut alii robore, alii agilitate, alii sensu exquisito , quidam etiam forma laudentur; quo fit ut illi ad varias artis exersitiaque apti sint, hic ad animos home num capiendos efficax sepasitis ettam inclinationibus voluntatis ad affectus, sive insitis, sive aequisitis; quibus fit ut aliqui voluptatibus corporeis, iisque diversi generis, alii voluptatebus animimagis capiantur; et hi potissimum complacentia sui aerior vis animi mapr qodea ar i acumime erquibus major ingeniit pud homines panant usiratissimis existimationis instrumenti. eablitimus dolasratius onteni ot qut clgiandom onignqui procedunt. aliorum opinione reslexa, quam vel potentia vel opibus sibi pu apue alio am autoritatemu sed nostrae nunc potissimum conside ratio est variatio a viribus Intellectus, quibus fit, ut vel memoria praeteritarum legitationum laudemus ferunti naeniunque spectatur; neuo tum reccebentam oepeaum. et cauamer discrim en animad verein oel cum ne objecto prybe perspecto, quid verum faisumque sit agno ingentum vero dum quasam mentis agilitate faclle discarrimus gi remotssum etiam sabitudines o setratius per objecta inpenimusque quae judicium examinare possit Qui ergo natur al valent, memoria, ingenio judicio, iis magis valebunt arte adjutis; qui non valent, methodo letectum pro bona parte supplebunt, eaque ratione non ruro a quabunt eos, vel superabunt, qui artis expertes soli patut conticlunt. itas nemo facile destudiorum succesiu fooluntas proficiendi non desit in lia inondveriuus. Et solae veritates necessaria sunt Certae universalitatis, quae vere non ratione, sed sola inductione, id est observationibus censtituuntur etsi egregius in vita usus praebeant ceae daen loguendorce et successum m habeant; semper tamen et ubique valituras, nisi cognita patione necessaria, pronuntiari non potest. Et talia sunt multa, qua non ceternis rationibus, sed quadam praesentis naturae consuetudine constant ut quod sol quotidie orittus atque occidit; quaedam etiam tantum dicam, valen provisionaliter; ut d quandiu nihil aliud sodertur, ut quod aurum sit corporum gmvssimum. +(quem possevinus in apparatu sub examen revocavit =Variant autem homines primum H variant deinde ut tion 1B1 est