# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068658:0050
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068658:0050?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 4, 4
# Folio 24v, page id 00068658:0050
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 25r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068658&page=50
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068658/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
# Lines: 71 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

certa juris capita condere volet, immenso
exhausto-
labore post innumerabilem regularum atque
exceptionum multitudinem digestam ac recensitam,
satis adhuc in incerto erit, quoties textus corruptus
arguetur, aut ob ex fragmenta abruptia aut vel
seusus inextricabilis obscuritas relinquetur. lagasque ipsae textusque ipsi vel recta vel consequentiis pugnabunt
ob veterum verborum rerumque ignorantiam 
Argumentis etiam cumque omnia x legibus, non comprehendantur, quas utique sufficientes icine
um
utra
enuntiari nequeant implicabitur argumentis saepe pugnantibus
legum. Argumenta autem a simili a contrano fere petuntur
intertu
a legis ratione, quasa nihil in tanta velastate
incertius: et disputari potest am neque omniuo in universum concedendum est
liquidum est, eam esse interpretum autoritatem
ut ipsi extendere ad similia sententiam legis possint
praesertim cum ipsae Leges nunc admiltere
nunc rejicere hunc argumentandi modum;
antut
et lubrica sit similitudinis astimatios. Axiomata etiam vel regulas juris
etiam ex legibus ernere sibi quisque fotet, quibus postea
in causis definiendis utatur, quae tamen distitioia sint
adhus
passim eliduntur, et officium perdunt: incertaque praeereat dubiae sunt
ex hujusmodi regulis jus sumi debere. Itaque ut taceamus ob varias juris mutationes multa
denique
autoritatis habentur, ipsae enim leges negant
lum alius verbis legum plane standum atait satis absurda et imohaerentra
invecta esse sunt, quae sub regula
putat alius rationibus mentam ejus inspiciendam mentem autoris iaspiciendam aequitatis
censet, quam rursus diversi varie accipiunt
cogi non possunt
jam vero quemadmodum magna veteris juris pars cum ipsis rebus
junis pars hodie exolevit, ita contramulta vicissim editae sunt
hodie alia rerum facies nova negotiorum forma enala est,
novae rerum formae quae pristinis tegibus
regotiorum
regi non possunt: ubi vero leges siluere, ibi
maxima coepit fingendi refingendique juris licentia
seanti sunt pars eonum Quanquam enim
pragmaticae imperii sanctiones; et locorum
statuta partem nonullis causis normam
dederint, pleraque tamen arbitrio reliquere.
sed et ad consuetudines plenumque provocati solet
quas tamen probare difficile est. et quotidie
vid quod unus moribus abrogatum ait, alter
vim suam retinnisse contendit: reditur itaque ad
subinde
receptas judiciorum  collegiorum  jura jus
quid vero
obligant, et mire inter se pugnant, hinc tribunalium
o perpetuae tribunalium lites et sententiarum decretorumque
pronuntiasse censetur, ut proinde multum intersit
quis velut in forte novissimus exeat, et quo
postremum acta mittantur
doctores casu aliquo consentiant; ut fere unum de grege mult alii plurimi
reliqui sequi solent, oritur id quod vocant
Communem opinionem, quae quam vim habeat
adhuc in controverso est quae neque naturam satis
adhuc certam habet neque vim obligandi. Quid si enim Nam quib savent trabunt
in consoetudinis ab his in consuetudinis nomen trathitur, perinde ac si vim juris haberet
ne probabilmam, quidem parere existitunt ei relinquit
adversa autempars vo a puotat emibe ver interioat
dicentium vel de jure respondentium sententias, quae tamen peque unius antoritate nascuntur intereum
quae quatenus posteros obtigent neque satis posteros
reformationes, s enim judex recte
quodsi multi
insignem virum
Aaveas