# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068659:0059
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068659:0059?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 6
# Folio 30r, page id 00068659:0059
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068659&page=59
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068659/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
# Lines: 95 recognised, mean confidence 0.87
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Camplissimo sensu)
Juris est quicquid rationis
est in regenda circa aliorum
bona malaque voluntate, id est quicquid sapiens prascriberet
cui ommu
non sc catiene
ramittuntur.
pruden
potnae mitigantur et caritas qua egentibu sooccuretur ad institi e ptione
Cs
pertinent at
 javetur nominom laedore ve damnoidato lucro intericapto
tantum nemo porentu
putimum
es
ed et pi
nems laeden
plus mpusve plus tamet minuque go aut illo
dum est, sed et juvara omnis, sed pront exagit bni un majus
congrua
s pront exigit majus in comtane bonum, unde aestimandum est quid cuique conveniat seut
t
qui praceptisensusquad  suum luique tribue pejue enique quia interest rei communis singulis bene esse justitia
etiam a singulis exigis, ut honeste viset, et id est virtutem colare, quae est ad felicitas
acolunt tis ad habitus tend constans vountalis ad veept felicitatem u quae est propensio
seu rduntatem alsuc patere ut rationi ad felicitatem ducenti iesequatur
propu
id est aliem boni supiens cura exigit, ut quisque etiam bonum suam curet, atque hoc est tertrum
praece id tertio pocapto, hefles itaque honeste vivere tertium est summumque praeceptum, quod
etiam priota involvit;  sun tendens ut quisque virtutem colat, id est voluntatem assuefaliat,
ut rationi ad proprium selcitatem ducenti objego. raticue obse quiamselicibatis cuique suae viam
monstrantis. Itaque ver virtutes omnis justitia untversati pcepta continentur, inque ipsis
praecepti intnentur, simulque et particularis ps illa jussitia, quam bina priora praecepta
C
complectuntur Nam caeterorum inter est B ut Egosi (si supiuat, id est si filices esse volunt) ut ego
sin felix mest ut sintripsi. Tersium enim praecepum est justitiae est universalis, quae inter
ae
caeteras virtudes, etiam pauticularis jasitae sina et particularem institiam binaque ejus
priora praecepta complectitur. pt in opdima republica, cujus rector dens est, nihil negligitur
Nam
negligitur impane neglogitur, nihul ingrato fit impuni aut gratis. itaque caeterrum interest ut ego sim
e aeterorum interest, ut equ sim felix ut quantum in issis est, edo sim felix; mea, ut quantum
in me est, felicas sint ipsi.
pars prima de jussitia commulativa
Reguta pia: Suum bonum alieno praeferre licet per se licet
Sentias N
sa egula generalis est premint laders licet damnum derelicet
2
um t ta
cu dau
 pn atu adine pt candutuum
Si laedar alterins tertis actione si damnum
Llaeso.
sua
Regula prima. Si quis votens damnum dedit malo animo datur actio, ad omne quol ine, ep
Ua pars tantum ro
Exceptio prima est si uti etiam _ in laesa, malus animos. fuerit, ita actio cestat. dubito
abe0
olitiaratur
 allei malus anianus nen dat noturactione tat semen exceptitne
Exceptio secunda si in aeso cupa fulre, ita actio mignitur, ut tantum aestimatis petatur
qui non facile poterat dimeri; quam
Excepliu tertia si casa inter venipasdamnum majus fecerit quam volum, parietu mnjoris
potrie limeri pars D ex desso danni detrahitur Cabetur ne excessus damur
non uttra petetur, quam hedens laedentem voluisse apparet. di damno detrahetur
ob excessum damm non amplius petetur quam laedens commode facere possit
sin que malum aliquod voluisse videtur, etiam de illis trnetitur, quae tasu
nalis quae singulari casu, qui timeri non po facile non poterat, inde sunt nata
videtur considerandum an aliquis animo lucrande, an simpliciter e animo malevolo
nalevole seu animo podcendi taonit. Ite an ex damno Cutilitate ceperit,
sive i extet s lucrum, sive sit consumtum, et vel in reni versu vel secus.
Actio cum quis ex damno dato hucratis non est, actio ex parte laesi test rei persenitoria
ex parte laedentis est poenalis.
netor sabis lalt. pores risi gravistiuae sit inaltia re
Primum
haeterne legis
praeceptum est
sit secung
quiomado tauaeeit
=Atque hoc est quod
vulgo fertur
Nam hact)
+alterum
conimuta
jastitiae
atsium
distributica
uti ractum hodum,
ita dolus audus
dabit xceptionem
non actionem. sid achorem
opu est ut accedat synal.
lagna voluutarum br
in vitum
etiam