# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068659:0145
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068659:0145?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 6
# Folio 75r, page id 00068659:0145
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 76v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068659&page=145
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068659/jpgs/default/00000145.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
# Lines: 81 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

observationes de principio juris
Subprosidius Hennici
Cocceji
Henricus coccejus juris consultes insignis a sitio ejus samuele (difserlatio
anno superiore (16)99) edita est
() designis dissertationem cedidet de principio
juris naturalis unico vero et adaequato
quam ob nova jacta fundamenta celebrari
intelligo, atque ita majore solito attentione mihi
perligendam putavintor
(2) principio quaeri  se ait (S. 1) de communi
aliquo universi generis huma seu jure quod
omnes ad parendum obligat. Hoc notat esse jus
quod Romani Gentium vocant. Ne G et quod
vulgo primarium appella Hoc notat Romanos esse
complexos sub jure gentium, verme  unde a quibusda
inde notat (5. 2.) Romanos
sub jure gentium com–
plexos, non minus quam jus gentium secundarium,
consuetudine receptum voluntate populorum receptum
int primario id est naturali opponi
solet. Nec natifferre a jure divino morali, . 3) cum hoc
quod primario
sit tantum, naturale in scripturam divinam redactum
(3) AddiF nullum dari jus divinam forense universale, a morali diversum,
Nam, inquit, si Deus voluit ut ad omnes homines perfi.
neret, jam est jus naturale H ipsissimum jus morale
seu naturale. Sed in hac ratiocinatione faterer me
haerere. Nam D jus naturale est, quod ex sola ratione naturali
rationes
quaedam per deum revelatione promulgare legem positivam jus positivum universale, seu legem
sciri potest, sine revelatione. quid vero prohibet deum
(4) Nec satis intelligo quod dicitur N. 5. jus Gentium
secundarium essejus positivum quod summas potestates
(quae aliarum gentium potestatem legislatoriam in se
non agnoscunt) non obliget. Sane quemadmodum
tunc cum constituitur respublica ex hominibus antea
solutis, quisque sese obligat communi vinculo; ita plures
 summae potestates, tanquam totidem personae liberae
commune vinculum recipere possunt. Imo sive inter
hominibus sive homines sive inter summas potestatet
ptars multo maxime caeteres cogere potest soletque.
(5) jus naturae (inquil s. 6) Gentes d didicere gentes
tum a ratione tum a traditione primorum parentum. Sane quod per rationem sciri potus id solum naturat
Ego putem quod aeque per rationem seiri potest, sive
naturale esse, licet a tditione fortasse confirmetur;
quod vero traditione sola, a autem ratione sciri potest id est
id esse jus divinum positivum. Asque  ita hactenus
doceri suevit, unde cur discedendum sit non video
recte monetur 5.7 8 9 universale princi
ptum juris naturae, non esse humanam secietatem
8et  sdea  despetari
etsi ratio qu no
principium juris, et an id negat vir egregius, contra Grotium, qui societatem, in universum, tobbestam,
incipitur, utrum custodia societatis humanae sit
67
contra Gratium, Hobbesium, Camberlandium, et statuit
principium juris naturae adaequatum esse jussum
Creatoris f. 9. Nam id principium debet tale esse P. 10
ut omnia juris naturae praecepta inde peru ultimo
aeud deum saemia meriri possunt, ea omnia etiam justa esse jurts naturalis praecapta censendebere. per legitimam consequentiam inferri possint. Recte
principia
ipsique scrip luresacae omnibus hominibus olservandam. Et taliaes  q dicuntur paecepta Noac hidarum.
esic do. falis e aetentat inqueit su) ist rduntas rcatiris
norpnis
paternamanlandum amdo
ipsa natura duce et quod ut
Cicero ait pro Milon non didicimus
legimus accepimus; verum a natura
ipsa arripuitans, hansimus, expressimas
seu expressa oluntate
=sive lege sive more.
Haut ae sine controversia
multo superior, ad recipiendum jus
 semper
jus est, licet fortasse per rationem non sciatur, sed per
traditionem. S tamen Attamen sed contra
=divinae voluntatis
qui motuum metum, cumberlandium
et si miles, qui mutuamvenerlentia
petati