# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068720:0005 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068720:0005?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 4, 3a # Folio 3r, page id 00068720:0005 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068720&page=5 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068720/jpgs/default/00000005.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine # Lines: 72 recognised, mean confidence 0.92 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Hactenus natura Deritatis, contingentiae, et indifferentiae, libertasque inprimis humanae Mentis quantum ferebat institutum exposita est. Nunc vero examinandum ist, quomodo res contragentiae contingentes inprimis autem substantiae liberae in eligendo atque operando a divina voluntate atque praedeterminatione dependeant. Et quidem pro certo habendum arbitror tantam esse rerum destendentiam a DEo, quanta justitua divina salva esse maxima potest. Et in primis, quicquid reale est in rebus oin rebus perfectionis sive realitatis est a DEo continuo produci, simitationem autem seu imperfectionem isse a creaturis, uti vis corpori alicui ab agento imprissa limilationem iccipit a corporis materia sive mole, ut ta ac naturali corporum tarditate ut quantu majus sit c majore existente corpore minor caeteris paribus oriatur motus itaque etiam ad actum ult i quod in ultima aliqua contingentis aut etium Libera Substantiae determinatione reale exissit, a Deo produci necessa est intelligo autem determinati anem e eominationem fieni cump Cum Ma aliquid in rum statum venit, ut quid sit factura physica necessitate consequatur nam Metaphysica nurquum est Matationis asulis necessitas in mutabilibus nunquam est an te cum ne illud quidem metaphysicae necossitatis, sit, ut corpus nullo alio corpore impediente in motu perseveret. Sufficit igitur physica negesse. Nisi cunc demum aliquid vctaphu sica necess dum dicamus cum e ita ut tum demum aliquid sontinnens metaphysica necessitate determinatum ex stra sit, cum reapse actu existit. Sufficit ergo determinatio qua res actus aliquis fit physice necessarius. Intelligo determinationem quae continpentiae indifferentiae sicam a vel metaphryne obstat, nam infalli nempe ad aliquam necessitatem ex unipereatiam ntuibu pentenm seu consequentiam demonstrabilem ex univergalibos ex resolutione terminorum, legibusve naturae: nam determinatio quae non necessitatem quidem imponit contingentibus, sed certitudinem atque infallibilitatem ribuit, (quo sensu dici solet, fiturorum contingentium esse determinatam veritatem) ea contingentia nunquam coepit, sed semper suit, cum in ipsa subjecti notions perfecto intellecta contineatur ab aeterno contineatur, sitque ipsissimum scientia cujusdam sive visionis, sive Mediae, objectum Hinc jam videtur cum Divina Praebeterminatione conciliari posse Decretum minae Dei actuale conditionatum ex ficte praerisa in ex quibusdam praevisis, vel saltem ex on larq praedeterminationem. Nam Deus ex ipsa substantiae singularis liberae, notioni per fecte intellecta praevidet, quaenam ejus electio sit futura, illi igitur in tempore nnm tenitu lotis faciunt. Cum enim electio creaturae sit actus essentialiter involvens divinam praedeterminationem, sine quo ipsam exerceri impossibile est, et hova aslitur diffiente sas conditionem impossibilem poni divina decreto non sit ferendum consequens est, ut Deus eo ipso dum praevidet electiouem Creaturae, praevideat etiam duam praedeter. futuram C minationent adeoque suum jam decretum praedeterminundi futorum suam etiam praedeterminationem futuram, adeque su ac ac proinde summ etimo d videt suum etiam decretum. Ergo decerneret quia sejam decrevisse, villet, quod est attotem = inque hoc puto consistere quicquid de physica prae determinatione dici st cum raf one potest posito quod eam decernat admit tere inter exis. tentia = quemadmodum certe omnia contr entra essentialiter divina decreta involvunt