# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068721:0003 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068721:0003?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 4, 3c # Folio 13r, page id 00068721:0003 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 14v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068721&page=3 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068721/jpgs/default/00000003.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine # Lines: 62 recognised, mean confidence 0.95 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. aut . Principium omnis ratiocinationis primarium est, nihil esse fieri, quin ratio reddi possit, saltem ab omniscio, cur sit potius quam non sit, aut cur sic sit potius quam aliter, paucis Omnium rationem reddi posse. Definitio libertatis, quod sit potestas agendi aut non agendi positis omnibus ad agendum requisitis, omnibusque tam in objecto quam in vt agente, existentibus paribus est chimaera impossibilis, quae contra primum principium quod dixi Haec notio libertatis ignota fuit artiquitati; nulla ejus in Aristotele vestigia pugnat. reperiuntur, ac ue in veteribus. Augustini systema plane evertit, a Magistro sententiarum, Thoma, scoto, ac plerisque scholasticis veteribus aliena est celebrata primum a Molinistis, eludendis potius quam tollendis difficultatibus differt Apud Veteres liberum a spontaneo ag, ut species a genere, nimirum apta. libertas est spontaneitas rationalis. Spontaneum est cujus agendi principtum in agente est, idque in libertate contingit. Nam positis omnibus ad agendum requisitis cilicet externis, mons libera agere potest aut non agere, prout ipsamet disposita est. dolunta fis objectum nllam esse bject bonum apparens, nihil a nobis appet nisi sub ratione boni apparentis, dogma est vetustissimum communissimumque Quicquid est, eaut perse aut per aliud. Si per se est, tunc ejus es ratio existendie ex ipsius natura Gumitur, seu essentia ejus continet existentiam existendi quod in omnibus illis clocum habet, quae ex terminis ve demonstrantur, seu venitatibu quarum contrarium implicat contradictionem. Si vero aliquid per aliud est, tunc existendi rationem habet extra se, id est habet causam. Omnia ergo rationem habent vel in se et ex terminis, ut necessaria vel aliunde, et ut libra libera et contingentia, seu ut ita dicam per accidens necessiria, n danscari generis siv. Ex omnier hopo sive ex hypothesi necessaria damnari, hoc intelligitur de necessitate prioris seu absoluta, s per quo mujor necissitus st pectat se, nihil enim involvit haec propositio quod repugnet. Sametsi id ex hypothesi, id est aliunde, necessarium esset, ut scriptura impleretur. sum dicitur oportet, id est necesse est scandala esse, (scaudata autem utique reccata sunt sive in accipiente, sive in dante) utique dicitur necessaria esse peccata, sed hoc intelligitur hhaud dubie de necessitate non per se, seu in terminis; sed per accidens, sed in externis circum stantiis posita Dine futurum non minus certo ac necessario futurum est, quam praeteritu necessario praeteritumensist Non quod per se id sit necessarium, sed quod ex positis circumstantiis id consequatur. Quicquid futurum est utique verum est fore quicquid verum est (scienti) certo verum est. Ergo quicquid fuiti futurum est certum est fore. Quicquid tertum est id quodamdo id est per a vel per se, vel saltem pe accidens ex positis necessarium est. Quicquid certum est inevitabile est. Quicquid inevitabile est, necessarium est Ergo omne Futurum necessarium est. Sed necessitate per accideus seu hypothetica qualem dixi, quae certe contingentiam sed libertatem non tollit. uja pasoct aliqo de causs. bol. L. 16 De necessario per necessarium per accidens fr. 39