# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068768:0488
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068768:0488?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Allgemeinen Geschichte LH 11, 3
# Folio 241v, page id 00068768:0488
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 240r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068768&page=488
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000488.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
# Lines: 79 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Unde intelligitur Sapientis esse nihil sinc conside
ratione praetermittere, unde instrui possit de summa
rerum: minutiora aliis delegare (si idem potens sit,) qui
de iis ad summam rerum referant. Eit quemadmodum
Constantinus M. se vocabat Episcopum extra Ecclesiam
ila Rex, in omni scientiarum atque artificiorum genere debet
esse velit Archilecto Inspector summmus et velut Ar-
chitectus, qui non partes quidem, at harmonias tamen
et coordinationes rerum mente complectatur. Unde circa
sigua Relationes de Navigationum commerciorumque minu-
ties. pretiis mencium, locisque mercium varietate veatorum
et actuum maris, non est cur cognoscat: at de viribus gen
tium, bello, pace foederibus, cognosare ipse debet.
Nec tantum si Ministri status Legative referant,
sed et si qui privati afferant aliquid quod ad rerum sum-
mam pertinere videatur. Quemadmodum enim maximus Medico
rum a minim vilissima vetula discere potest, ita maximus
Politicus uti minimo privatorum. Cumque yti H ea quaere
si quis privatus propositionem afferat, e qua
se asserat compleum aliquid pertinens ad sum-
mam rerum, sapientis Nonurchae est considerare
hanc
quae spes me ut ab initio dixi
audaiam animavit quae  concepta de sopi
entia Christianissimi Regis fiducia me quoque ad hanc alloquendi
andaciam animavit.
Cum autem sapientis sit intelligere causas volu
ptatum et dolorum. Et horum sint duo summa genera:
hujus et futurae vitae. Et causa voluptatum futurae
vitae posita Existentia sapientissimi Rectoris rerum
et immortalitatis animae, sit justitia, hujus vitae:
Necesse est sapientem et inprimis Christianum
de eo quod justum est ante omnia solicitum esse
debere, qu fides docent futuras voluptates 
et tractu aeternas, et gradu incomparabiles praesentibus
fore. Ergo sapientis interest agere summo
et summo conatu, et quaerere quid justum sit,
eb agere quantum in se est.
Voluptatrm et dolores hujus vitaec aut in
rebis aut in corporis potissinium nostri statu
et invisibilibus in eam impactibus externarum.
rerum, aut in sensibilibus quibusdam mani
ta esst. Si De actoribus
s
illis invisibilibus negre scientiae Medicae
est, et hacis ejus quod inter est Sanitas ait
aut a rebus brutis, aut intellectu praedi-
tis oriuutur. Intebntas Et quemadmodum
inter intelligentes animum suum, ita inter bru-
tas corpus suum habere in potestate maxima potestatis Potentiae
tanul illiereavilis, ata hic naturalis, pars est
Baris ergo ejus quod interest, et oclut alter rtia summa capita post sapientiam
columna post sapientiam Cnitas
juntitiamque anitas habenda es. Ad sani-
tatia cons ationem tota scientia corporum
naturalium serenda Sanitatis scientia Medica
est. Medico cum hostibus quibusdam indvisibilibus de-
pugnandum, qui corpus nostrum infestant. plus
hominum febris quam gladius jugulant, pestis quam
intere absorbent Et mhactenus tamen tam parum
dedoccurrendi ratione deliberatum. Ego saepe miror
tet sapienti ssinios  Principes, cum videant neminem
magi quotidie funera suorum et funestos casus non nisi ex
Medicinae imperfectione ortos videant, et rusticum
+negotiorum
+laboret
Quod exemplis constat profuisse
Caeterum ut Sapientia ejus quod interest
Basis est, ita ex ea quatuor columnae
eductae totam molem susdinent:
dustitia, anitas, Artes
 Artificia, Potentia
tunica
civilis sell Factio
+quae quidem a causis extra animum, ibs
jam tum dictum est, positis (nam des
radice voluptatum animi dictum est) pro
ficiscuntur, 
+ deinde DEuM