# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068778:0009
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068778:0009?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zu Deutschland LH 12, 3, 4
# Folio 5r, page id 00068778:0009
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068778&page=9
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068778/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
# Lines: 77 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Utitur tertio (ordinatis similitudine nam inquit cum Papa velut pincepis semlar
Romae a ut alius princeps seculars alibi Jndaeis permittite percere
usuram, non ideo uscram licitam, i reddt
ad1
imo nec validos declarat, contractus usurarios; etsi brachium seculare
deneget CGristiano, qui usuram Judaeo solutam, condutione in
indebiti repetere vellet. Et nihilominus Tudaeus semper tenebitur
pecuniam velut indebite solutam etere, quia resura est contra
us naturale et divinum; et si quando eveniet ut gudaus reddatur convertatur et fiat
Christianus tenebitur in conscientia peenniae usuratiae velut illicite
acceptae facere restitutionem. Eodem modo inquit Cardinalis dicendum
est mutrimonium  matrimonia protestantium  gradu prohibito invalida
esse imperatorem autem denegando exetio bractium seculare contra
ipsa eaque tolerere nec ideo minus protestanti converso integrum esse
ab eo matrimono recedere
Sed eosmlitu sed ut repondere
ad has tres distinctionis allatae rationes ab ultima respondere
inaipiam videtur haec similatiodo t queri possretorqueri
posse contra ipsum sardinatem. Num nepadum e ajo contractus
sed
usurarios a pontifice quidem redditos esse validos
non ideo licitos Nam nego ipsi contractus judaeorum usurarios a Prucipibus Cristianis toteratos
esse invalidos, et ad probationem, quod judaei conversi
restitutionem facere teneantur in conscientia seu foro poti
respondeo hinc sequi tintum conbractus eorum usurarios manere
semper illicitos, non vero quod sint invalidi  nam si post conversionem
etiam in foro toli tenerentur, et actione sive condictione indebiti
quod vel solum ad conversionem corum
erconenia conveniri possent tunc dicerem contractus
contractus eorum resurarioa fuisse sinvalidos, sed actionem contra eos
impediendam sufficerebus
suspensam durante judaismo; nunc stero nullum video  indicium
unde ipsorum contractuum invaliditas concludi possit. Nam quicquid
omnes habet effectus actus validi, id validum esse negcre,, est
de nomine controversiam novere. Eadem modo de malimonio
respondeo in nostro casu Matrimonia protestantium in gradu prohibito
esse ralida non tamen este t tamen peccata non sime peccato
contracta co ipsoscilicet quod Ecclesiae autoritatem spernunt.
quamvis non fuerint licite contracta
Ad secundam rationem quod imperator non potuernit dispensare
protestantes a necessitate petendae permissionis, pontificiae, quia nec
seipsum ab ea dispensare potest. Respondetur primo saepefiori
fieri, ut quae aliis tubuere possumus, non possimus tubuere nobis
ipsis ita neme sa sacerdos se absolvere non potest, nemo
potest n propria causa judex esse, notarius testamentum facturus alio
habet opus netario; et ita evenit ompubus in quibus quadam
opus est causae cognitione. Respondetur secundo, multum interesse
inter ea quae facit Imperator, ob inter ea quaeftmperator
et imperium  simul cimo manna Christiani Orbis pars,
quae in tractatu omnensi protestantes aba prrifdrctione
pontificia, in quantum pt jure potuit  liberavit. Imperator
renim sumtus cum statibus habet plenam summamque in imperio
potestatem super omnia quae non sunt juris divini et ideo
protestantibus gnem onus prisductionis Ecclescastiaae ex inquantum tales non est
pondetur imperatorem
causa remvittere potest. Pertio  re
cum imperio sumlum, etiam tibi ipsi si magna ad esset causa
posset remittere i daet onus pesendae dispensationis pontificiae
quipse a jure Ecclesiastico  precario, vel saltem positivo
ortum. Ex magna inquam causa sive necessitate. Quemadmodum
alunde constat et scriptoribus Catholicis ostensum est, exemplo Ecclesiaorum ad sol icitationem Aspanorum
Lusitanicarum, quibus si pontifex praefracte negasset confirmare
Episcopos non est dubium eas oiusind ab aliis verbi gratiae
Galliae Episeopis ordinationem manuum impositionem atque ordinationem
Episcoporum sucrum obtinere potuisse, ne spiscopis omnino careret
cogerentur. De quo videri potest liber P Parisiis editus, qu a viro catholico egregie docto, qui
Aptologia El pro Eclesiis Lusitanicii inscribitur. Magnam
autem causam fuisse, quae imperatorem adgpem remittendum
protestantibus nus surisdictionis pontificiae, in quantum in ipso fuit
adegit, bellum tricennate, et approbatio potissimae partis
oibis Christiani satis probant ostendum
primam. v. autem distrnctionis suae rationem acriter urget
Pallavicinus et asserit haeresin esse, , quod imperator
juisdrtionem. Ec lefiasticam diminuere possit, potestatem enim
imperatoris non nitr in civilia se extendere. Sed jam supra evici
magnis ut arbitror argumentis, purisductionem Ealesi astican
on aecputiter e este n ade destinilare telipurtes