# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068778:0018
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068778:0018?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zu Deutschland LH 12, 3, 4
# Folio 9v, page id 00068778:0018
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 8r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068778&page=18
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068778/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
# Lines: 76 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Jam vero strobari nonpotest Ecclesiam Universalem
unquam Lege quadam positiva Legislatoribus ade adimere voluisse
tis contractum mplilem ivitem validum uritumve declarandi
jus in contractum nuptialem civilem competens.
sane enim Concilia de ea re non loquuntur. constat in prinertiva
Ecclesia, usque ad Francirum Regum tempora Ecclesiasti ne cognitionem
quidem de causis matii monialibus magis quam rellis aliis habuisse.
Poster populi barbari recens conversi ameri se atque instrni Passi
sunt, et faile Cter indusserunt, ut de causis upsorum quoque
prncipum matrimon Cert Certe Jnstimanus neque
Theodotius neque instinianus imperatores religrosissimu de b
legibus matrimomalibus ferendis clerum consulecere verum est
quod paulatim in Occidente post conversionem populorum
barbarorum, l Clevici causasnatmonialium cognitionem
ad se eri paulatim traxerint, et quod Pontisex rescripserit, quppe soli sientiar et literarum tunc periti
hodie causas matrimomales regi non foo ex mico  soli
sed ex pure poti et quod ex iire Eclesiastico impedimentae sint dirimentia  tuaxeriut
de matiomoniis definita, et secundum ea matrimonia etiam illustria,
declarat valida aut irrita sed hinc non sequitur tus suum
principibus fuusse aderutum: nam quia causa matrimomalis fori
mixti est, poterat validitas scoramenti examinari a clericis
et intermi p quod nihil prohibet interimi etiam contractus nuptialis
qui sacramenti est basis validitatem examinari a laicis.
Et quamvis Ecclesiae jus fuerit concessum statuendi impedimenta
dirmentia, non tamon ideo aliterqe exerendi cc in non ideo
Lagi Magistratibus potestas Legis latonia in matrimonialibus
fuit ademta. Ergo haec adcintio ex pragi Eclesiae non probatur
neque ex comciliis neque ex praxi Ealesiae probatur. Tridentinum 
certe Concilium etsi nillam praetermisit occasionem juris Ecclesiastici
contervandi atque angendi a definiendo tamen hac articulo, quo frincipibus
ju in matimonialibus negaretur manus abstinuit. Quod
contrariae  sententiae scrires solis natuntur reitis Rescriptis
pontificum. Sed praeterquam quod exprescriptis ponifium nondum evictum est
rescrita pontficum habere vim legis universalis in Ecclesia
Et ametsi vi legis praejudicii insignis autoritatem habere
ada n negetur : sciendum est praeterea ne hac
quidem ex Resoriptis pontificum natis perbari thesui adversam.
citantur quidem in eam rem ab adrersariis; C tam con
C. tuam. de ord. Cogn. et c. multorum 4. 4. 6. et C. a redeuntis
de excessibus praelatorum, sed hi textus tantum probant, quod judicium
de causis matrimonialibus sesit fori Ealesiastici, quod quomodo
in telligi debeat, jam dixi. Propius ad scopum ferit c. 1. de
sponsalibus, ubi quidam francigena foeminam saxonem duxerat, et
causatus non esse suam, quod adversus san corum legem inverit mateimonicum
et proinde fuerit pullum, transit ad alias nuptias. decidit textus
prius matrimonium non obstante ea lege fuisse validum.
Responsio est facilis potuisse id matrimonium esse contra ncorum
legem non quidem irritantem sed tantum prohibentem;
enam leges in matrimonialibus praesumuntur semper
adthibentes potius bents quam irritantes. Quod exemplo
reclarabo: si Hispanus aliquis  parentibus mhimonium
contraheret, et peteret amonium declarari ireitum, quippe
contra tegem Tauri initum; utique repelleretur, etsienim lex
Tauri talia matrimonia tanta cum severitate u probibuerit,
ut jubeat filium eusmodi mbedienlem caeteris fratribus aut cognatis
velut inservitutem tradi, nunguam Tamen matrimonia scontracta
resci dit. Citatur et c. Euphemium 2. 4. 3. sumtunc ex D. Gregorius
lib. 4. Ep. 50. ad Johannem Episco pum Corinthi scrpta bdilitu
ubi cum assemisset non effici infames quos tales texcivilis reputat
eo quod ad secuntas iptias transiissent, eo quod hone noncum a rationem subjicit his verbis: cum
matrimonia hodie regantur jire poti non surefori. Sed hoc rescriptum nisi
cum magna moderatione accpentur, plane irationabile efficretur reperietur.
neque enim est in potestate pontificis impedire lees miles cuiqam
Id ergo
ex mattitudergo mare consulto infamium equerdets matimonus tumjen quemonuran ibecius confervendit
hodie usu abolitas, et canones Ecclesiae in viridi observantia adhuc
mansisse. Sed inde non seguatur Legistatorim in mutrimonialibusi
principum Christianorum potestatem esse sullatam. Ac puinde ne anteti quodem
teptati sunt, multoti mninus halesi tota, veles camas inssibis adenteru.
Rerum matrimonicerum cognitionem perinde
atis alias multas oedise paulatim
dde textus na citamdos cum
bi consuetudinis ad  circa dali-
ditatem matrimoniorum adicetur,
exiquibus hc sententia nostra
mo etiansi