# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068778:0019
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068778:0019?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zu Deutschland LH 12, 3, 4
# Folio 10r, page id 00068778:0019
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 11v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068778&page=19
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068778/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
# Lines: 69 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

mo etiamsi poneremus Ecclesium voluisse adimere Principibus
potestatem Legislatoriam super validitate matrimoniorum,
nondum tamen probatum est, id eam posse. Equidem
quaestioomnium facli facile spinosissima est, de potestate Ecclesiae
in principes siculares, saltem,ut Bellarminus vocat indirecta.
Equidem ajunt Pontificem Sixtum  Cardinalis Bellariumus
etsi moderationem prae se tulisset, nentri tamen parti satisfecit, cum
enim assermisset, Potestatem lam non esse nisi indirectam, reprehensus est a
Pontifice sixto V. contra quod Ecclesiae jus daret destituendi principes
seculares, absolvendi subditos a fidelitatis sacramento, ferendi le leges
etiam de reliu civilibus, quae aliqua consequentia pertinerent ad sacras
a Quilielmo Carclajo, a Fratre Paulo, aliisque repatensus esst
refutatus est. Sane rationes ejus non sunt omnino spernendae,
mea tamen sententia potius congruitatem quandam probant
utilitatis, quam juris necessitatem. Quanquam entu fortasse atie
bonipullici interesset, extare quaniam velut Rempublicam Universalem
quae Eaelesia appelletur, in qua resideat suprema quaedam potestas
in omnes Christianos, cujus autoritate impediantur bella ins ter christinnos, fidele aetrolicos
et ipsi principes in officio contineantur, et communi consitio expeditiones
decemantur in initeles hoc inquam etsi non sine concinnitate quadam
fingi possit, multum tamen interest, inter id quod congruum est  praestari
quod d exi et inter id quod exigi potest. Quemadmodum Ellemosynae
debentur pauperibus, nec tamen ab illis nnsi precibus postulari possunt,
nullo ras actione juris remedio competente. nulla prorsus actione
competente. Eodem modo fateor deberi fortasse hunc honorem ea cincipibus
Ecclesiae Universali, et si negent peraie peccare; quae contra
tamen facient, etsi parum licita, non ideo tminus valida erunt,
Itaque si Ecclesia Universalis vellet admie adinere principibus potestatem
regislatorium circa validitates matrimoniorum, principes autem resisterent,
peccarent fortasse, sed non minus leges ab iis statta fo promulgatae
forent validae, et matrimonia, legibus impedimenta dirimentia statmentibus
oru
contraria, forent nulla.
Fortasse autem, ut nunc sunt resne
peccarent quidem, quia difficile est definire, in quo consistat voluntas,
et ut sic dicam persona Eclesiae Ueniversalis Nam  tam
a papa pleno jure repraesentari non facile concedetur. Quod si ad
 in Conciliis residere dicamus novis involvenur difficultatibus de
jure convocandi concilia, item an principes ipsi, corumve regati in
conciliis sedere, imo et praesidere possint. Item sententiae numerandae
sunt an ponderandae; qui nam sint, quibus in concilio dicendae jus sit
an Episcopis tantum, et si Episcopis tantum an et parrchidi
titularibus, quorum Ediveceses sunt in partibus infidelium
aliaque id genus infinita, quibus omnia valde efficitur, ut ve
 sis modus cognoscendi, quae sit voluntas Ecclesiae  Universalis; nisi divina providertia Rat, ut pantes sponte consserti aut
Cum ergo dubium sit  quis sit ille cujus voluntas pro voluntate Ecllesiae
sut
haberi debeat, et magis etiam,  quantum principes semlares
debeant Eclesiae; ideo in dubia juris quaestione, possessoris ratio habenda est,
videndum enim, quae si Ecclesiae in Erit  quid Usus juris tribuerit
principibus Ecclesiae in principes; et quantum legibus Eglesiecues ust
Reipublicae. Jam vero praxis ita habet, ut in rebus quae spectant
ad disciplinam, et quae civilia negotia quadam consequentia attingunt,
non recipiantur in Rebuspublicis nisi examinatione praevia, ut videatia
ne quid Respublica detrimenti capiate Dendet ergo a principis arbitrio,
p permiltere ut conciliialicuius decreta in suis ditionibus publicentur;
et ita a Gallia et Germania factum esse constat ratione Tridentini:
prorsus quemadmodum Legatus a latere, aut Nuntius pontificius non
potest exercere autoritatem in Gallia, donec et literae qui
pontificiae, quibus potestas ejus continetur in supremo senatu parisiensi
approbentur. Cumque res matrimoniales, si ullae aliae ti si
civilia negotia tangant; satis patet iils principes in
circa resmatrim viriales
postessione esse  resiendi Leges Eclesiasticas ejus angumenti
bapi
inprimis quibus potestas, eorum circumscribatur, nisi, velint–
Et haec est sententia Basilii poncii in operectiatu nonio, qui expresse docet
si competat principibus secularibus potestas  ferendi leges super validitate matiarmoniorum,
in sise crr ites cotore aleptua, e spe istrmecgtus inup vetie