# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068778:0020
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068778:0020?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zu Deutschland LH 12, 3, 4
# Folio 10v, page id 00068778:0020
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 11r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068778&page=20
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068778/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
# Lines: 79 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

verba ejus haec sunt: lib. 6. cap. 2. num B. Isi matrimonium etam
pest Chisti institutionem, quia contractus est subjectum e principum
secularium dispositioni, nequaquam invitio prima prinapibus fidetibus potest
posset Ecclesia ab illis auferre potestatem Leges condendi et sibi rescrome
quo enim jure id posset 2 sicuti neque hominem subditum seculari principi
posset prontitex exinifre a jurisdictione ipsius neque interdicere etiam
ne circa alios contractus leges statueret. Quare recte consequenter Petrus
de soto lect. 4. de matrim, in fin. cum existimarem, eam potestatem
habere primipes seculares, docuit leges civiles ex potesite quadam cespisse
in hac r parte legibus pontificiis, atque adeo hodie etiam si vellent
posse statuere leges irritantes contractum matumonii. Cum vero
aliter quam Sotur et Poneius: in ea re sentict sanchez, ex operae
metium erit, ejus quq quoque verta verba referre atque examinare. Ita ergo
alle loco citato: 3 Non audiendus est petrus de soto, ubi ait Leges
civiles lex pietate et voluntate principum in hac re cepisse Eclesiae, ut nullum
Jam censeatur matrimonium illegitimum, quod Ecclesia tate non judicat, non
tamen propterea legi id anferindum esse, ut illegitimos aliquos reddere
possit ad matrimonium incundum. Ubi clare admittit hodis id posse
principem secularem, nec posse Eclesiam eam adimere facultatem, sed
propria sponte ac pietate ductos cespisse principes. Et paulo ante:
quamvis Petrus de soto contrarium teneat, dicendum est tamen
hodie non esse interrum principi seculari fideli disponere aliquid t
ciica matrimonia fidelium impedienda aut dissolvenda. Quoniam pontifer
hanc sibi potestatem reservavit, et merito quidem, quippe cum matimum
contractus trodielimites naturae excedat et ad esse supenaturale saeramenti
elevalus sit, de decet it tanti poramenti dispositio ad Principes seculares
pertineat. Haec ue. Sed prae ut sed ut supra ostendimus, nusquam extat,
eusmodi a Pontifice facta reservatio, et si extaret, non obligaret
princpes in foro externo, et nec actus corum contrarios innits redt (. leges nempe de onliditate mmat mioniorum statuent es). poi 
redderet. ets peccare ob in obedientiam supponerentur. Quanquam
ut paulo ante dixi id quoque dubium sit, vel ideo qua non constat
an pontifex vere EEcclesiam plene repraesentet et quae sit necessaria
eniti forma, aescilicet deEctesiae voluntate constare posrit, quando soncilium parlter et orbis cattoticus in
nit conatur fanchez eam reservationem
ex jure divino Concilii alicujus b
merito fieri, praeterquam quod sunt congruentiaoe potius quam
constare possit  Et rationes quibu
iustitiae, sunt praeterea valde leves. Forte em a potestas ous,
abe evenirent in republica ssi puatur adtu
Qram in Ecclesiqu si concederetur: et simplex indecentia, praeterquam
quod non est tanti, etiam non apparet, modo scilicet principes
potestate ia non abuti supponantur: quod hactenuseos non
fecisse et qquando leges super raliditate matrimoniorum tulere,
magnas rationes habuisse constat, et exafferendis infra exemplis
partes scinditur
porro apparebit. Et de indenti, eatem incommoda, eadem indecetitia,  quod fiveli  ab ad versariis negati
mutri moniorum ferre, et et impedimenta nova dirimentia statuere posse, quae fidele, quoque ejus ditioni sb subjecto, teneant
imo major erit principem principem in sidelem leges de validitate
quod sanchez concedit, post Abulensem 1. Reg. 8. 9. 177. Ledesm. 2. p. 4. 9. 6961 d. 2. col. 3.
eet reliquos plertque omnes. Cum tamen ratio discriminis solida inter
principem fidelem et infidelem hic auferri non possit; tametsi enim
princeps fidelis sit subjectus Ecclesiae, non a quoad suam personam,
attaltamen qu jua Majestatis in ejus persona residentia, quae quod ammodo
sunt juris naturalis acdivini, non idem in Ecclesiae sunt potestate.
Ex quo porro infero: Si Principes halesiae potestatem
Eecesiae
suam condendi Leges de validitate matrmoniorum reliquisse fingerentur
(quod tamen nullibi apparet factum) non foret resignatio atq abdicatio
omnimoda et per petua, sed mera concessio juris precario semper ex causam
revoeabilis. Ac primum quod hoc nllibi a factum, a neque ex
o
quadam expressa concessione apparet, quae nullibi extat, neque ex tacita:
quia principes possessionem hujus juis legis latorii retinucie, et etiamnum,
exercent, ut infra exemplis constabit. Quod autem concessio sit semper revocabilis
nec nisi precarii vim habeat, es eo videtur probari; quia potestas legislatoria
ex toto vel parte, ita annexa est summae potestati ut sit ingeparabilis, atque
imalienabilis, et alienatio si qua fiat semper poterit revocarii lenge majori
jure quam quod de Domanio Coronae inalienabili dicunt. Et ratio est, ut dix
uin Majestas cum suis consequentiis, est juris naturalis ac divini; juris quidet
naturalis, quia sine ea non potest consistere securitas publica; juiis autem
divini quia est quaedam imago Divinitatis, et concessa a Dropotestas. Unde
fit ut principes ea quidem possint uti frui, sed nonpossint eum dispe dissipare
a diminuere, quia alioquim vim ejus enervarent, usumque it inanem
cedderent, quod non est in eolum polestate, cumque cura matu moniorum sit
ria rem maximi udomenti  conjugatis sociertas, sit caeterarum origo, 
est permissum principi es irevocabiliter obdicare, et a reliqua Reipublicae sutior, soliitudine
ac facit nihil agit; neque sibi aut succepsoribus praejudicat, au rebu
acandi spotiptitam adirit dcum ita res postulat, potessatem adiuit.
decerperei