# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00069350:0009 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00069350:0009?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 5, 11 # Folio 5r, page id 00069350:0009 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00069350&page=9 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00069350/jpgs/default/00000009.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine # Lines: 91 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. retur ipsimet sentimus, qua monio reclamabitor, quo nabis nostra osse sentiunt aliquae nulla ratianis specie a dissentientibus in Deum transferuntur. verot Quod si am menti nostrae vim insitam tribuimus actionis imma vel quod idem est, agendi immanenter jjam nihil prohibet imo consentancum et nentei producendi (iam nihil protabet atiis animabus vel formis aut si mavis naturis substantiarum eandem vim messe; nisi quic solas in natura rerum nobis obira montes noitras activas esse, immanenter atque adeo vitaliter ut sic dicam, aut omnem vim agenei (cum intellectu osse conjunitam arbitretur. quales certé asseveratimes negratione ulla confirmantur nec geritaterbo nisi ppita aiatinibus sit statuendum, alio loco explicatum Corroranoti sits Quid vero de transeuntibus creaturare inertia 11) Quod autem corpora sint per se mertia, verum qui- demest, si recté sumas; hactenus scit eatenus necsue resis t ut quod seme l quiescere ie ab alio concitarsi Batiatur aliqua ratione ponitur seipsum in motum concitare non possit, non magis quam sibi potest quams Cuapte spante mutare gradum veldertatis aut directionem aut pative facilo ac, sine resistentia ut ab alio matetur quan siut abe tque adeo fatendum estrextensimem sive quod in corpore est sinude sumatur geometricum, nihil in se habere unse actio et motus proficis cantur. Sed hac doctrina non patrorinatur illis, quirebue sit indifferens ad motum materiam tum non inoipore, tam certum est ipsa perse concoptum fomel sudine sua vitanto nasoue impatum retinere, quod experimenta etiam ostendant prae clara de molu impressio à motore translato. Unde consequons tbit ssen passivum, vim scilicet ipsam motrirem quae corporum cun- cursibus varie per conulus impolusque moseficatur. (12) Video tamen celeberrimum sturmium in hac ipsa dissertatione Apologetica cap. 4. S. 7. et segg. insitam corpo- ribus vim motridem argumentis quibusdam impugnare aggretium 4. 5. 11. motu de globulo per plures intermedios in globulum insistore motui per quam Fimo potius materiam dam suam inertiiam natu– ralem a Keplero pulchre sic denominatam; ita ut qu sit de sanens ad molum et quietem, uti vulgo rem aestimare solent sed ad motum pro magni e indiqat activa indigeat Unde ie hac ipsa vi passiva resistendi (quae et imene- trabilitatem et aliquid amplius inlicam materiae primae sive molis quae in corpore ubique eadem magnitudinique ejus propor. tibnalis est notionem collocu et ostendo hinc alias longe quata si sole in corpore ipsa materia inesset cum extensione impenetrabilitas, motuum leges consequi; et uti in mater inertiam naturalem oppositam motui, ita in iptocorpore, imae in psae omni substantia inesse constantiam naturalem oppositam mutationi. Verum haec doctrina non patrocinatur, sedpotius adversatur, illis, qui rebus act emadmntnam quam certum est materiam per se motum non incipere, tam certum est (quod exporimenta etiam ostendunt pr aclara de Motu imaresso a motore translato) corpus per se conceptum semel impetum retinere, constansque in levitate sua esse, sive in illa ipsa mutationi erie quam sem et est ingressum perseverandi habere nisum. Quae utique activitates atque Enterecheiae, cum Materiae primae sive molis, rei essen tialiter passivae, modificationes esse non possiat, uti praeclare (quemadmodum sequente paragrapho dicemus) ab ipso judiciosissimo stuemie gaaltum est; vel hinc judicari potest debere in corporea substantia reperipi entelechiam primam, tanquam Recoror dExFXor activi tatis, vim scilicet motricem primitivam, quae praeter extensionem seu id quod est mere qeometricum, et praebet molem seu id quod est nene material e) superaddita, semper quidem agit, sed tamen varie ex corporum concursibus per conatus impetus de medificatur. Atque hoc vere unam, seu unum per se constituit, id facit, quod ego Monadem appollo; cum sublatis his veris et realibus Unitatibus non nisi entia iasum substantiale Principium est, quod in Virentibus Anima, in aus forma subsrantians aepiuntur, et quatenus cum materia sudscatitiat superfutura. Etsicum denrdentur sitomi dubstantiae, nosria minima extensionis vel ultima elementa exteniones; cum ex punctis paximum vel extensi infinitum, etsi semper alia ali mapera vegent sd maximum intensione perfectionis, seu infiditum virtute aggregationem, imo quod hinc sequitur, nulla vera ratia in corporibus se huades, partibus carentes, nullae tamen dantur Atoni tantum ens scontinuum non componatur. Plors